25.8.07

Contina a construczión d'a primera autopista autonomica

O doble puen de 400 metros con o que a primera autopista autonomica pasará l'ebro dentre o burgo y villafranca ye cuasi rematau en mancar nomás acabaus como o gudrón y as barandallas. Seguntes ecsplicón fuens d'o departamento d'obras publicas d'o gubierno d'aragón, os treballos ban rapedos, o que permiten remanir con a prebisión d'a ubridura d'a nueba carretera en mayo, que enreligará l'autopista ta barzelona con a nazional 232, santander-vinaroz.

A infraestrutura tiene 5200 metros de luengo. Prenzipia en o kilometro 345 d'a N-II y remata en o 217 d'a N-232. Tendrá dos calzadas de siete metros d'amplaria con dos carrils de 3,5 metros cadaguna a las que s'achuntarán arcens de 2,5 metros por difuera y 1 metro por dentro. Pasará por o mesmo terreno sin desnibles con a ecszepzión d'o paso sobre l'ebro. Os treballos escomenzipión o pasau berano.

A N-II y a AP-2 son uns d'as carreteras con mayor trafico d'a peninsula, en coneutar madrit y barzelona. A N-232 achunta o mediterráneo con o cantabrico a trabiés d'a bal de l'ebro y zaragoza con o baxo aragón y as cuencas mineras por a A-222, bía por a que zirculan uns 2500 autos diyarios. A carretera de castellón a o paso por o burgo d'ebro tiene 13000 automóbils por diya.

23.8.07

Siempre fieles, sin reblar

A soziedat deportiba uesca presentó a suya nueba cambreta cara t'a nueba puenda que ye en prenzipiar, ufrindo-se a la benda 600 chambretas y pantalons. Contina asinas con a suya campaña de propaganda, an que personaches como l'atleta serrablesa María José Pueyo y bels sozios beteranos i aparexen, buscando a continazión d'o mitico refirme lograu en o partiu contra o cordoba a la fin d'a pasada puenta, an que se podeba beyer una grada azulgrana plena o puesto d'a colla ribal en o partiu que marcaba a puyada t'a segunda dibisión, que marchó por muito poco.

Manimenos, o que más truca o ficazión ye l'alusión t'a epica a trabiés d'o eslogan "dende as martires d'alcoraz", buscando o refirme d'a ziudat. Y, chunto con ista frase, i aparexe ixa que se quiere que siga o siñal d'identidat d'a colla. Si en o barça ye "más que un club" y en o liverpool "you'll never walk alone", en o uesca remanirá o eslogan (en parti en aragonés) "siempre fieles, sin reblar", d'o cualo se quiere fer un referén y logotipo. S'han feito zincozientos pasquins con ista frase que s'espardirán por toda a ziudat.

Asperemos que ista colla de futbol puye ta segunda ista añada y, por qué no, ta primera en dos añadas. L'aragonés en o futbol, por qué no? Se beyen exemplos de toda coda... a rebista don gols, ligallo...

22.8.07

Charrada en a bal d'echo

O diya 18 d'agosto se fazió en echo una charrada tocán a la bariedat de l'aragonés charrada astí, lo cheso (d'as que más onra ha feito a l'aragonés) en relazión con a suya traszendenzia y relazión con l'aragonés común.
Prenzipió a las 8 d'a tardi en o pallar d'agustín, y i partizipón buena cosa d'os patrimonials chesos.
Poca cosa más sé, pero de seguras que ixa charrada abrá feito onra a l'aragonés y goyo a ixos que i estión, y más fendo cuenta en a importanzia que ha teniu o treballo y o buen fer d'as chens d'echo en a custión d'a reibindicazión d'a nuestra luenga.

21.8.07

Tenemos expo d'o augua, se fan entibos ambute... y bebemos fiemo

L'agua de zaragoza supera o ran de trihalometanos (THM) que marca a unión europea (UE), seguntes publica ista semana a rebista interviú, en un informe que diz que o liquido que se distribuye por o rete urbano d'a capital aragonesa ye o de pior calidat d'entre as doze ziudaz españolas más grans.
Os trihalometanos son compuestos bolatils cheneraus por a clorazión de l'augua ta potabilizar-la que o suyo consumo en un ran elebau y de traza contina puet prebocar l'aparixión de malminchadors u aduyar a lo suyo desembolique.

Manimenos, l'augua de cheta de zaragoza no ye fueras d'a lei. Le mancan uns 16 meses, dica que a normatiba europea siga de obligau cumplimiento en toda la unión europea. Dica allora, os rans de repuis permitius en os retes urbanos bienen marcaus por un decreto estatal que diz que o limite ye de 150 miligramos de trihalometaos por litro d'augua.

L'augua d'a capital aragonesa ye a onica d'as doze ziudaz españoles que suspende en iste indicador. A más amanada ye a de ziudat reyal, con 94 miligramos por litro. O liquido que ye en as cañerías d'o rete urbano d'abastezimiento de zaragoza prisenta tamién a mayor presenzia de nitratos d'as doze analizadas --encara que o suyo ran no ye a metat d'o considerau malo por a lei d'o estau español-- y nomás se bei superada por a de madrit en arsenico.

L'augua de cheta de zaragoza tamién ye a más altera en as clasificazions de condutibidat --encara que se queda por a metat d'o mayor premitiu-- y a dureza. En iste zaguer apartau no bi ha barraches legals, encara que a presenzia de carbonato de calzio yo o doble d'o que os ecspertos creyen "ideyal".

L'analís, feito por un laboratorio acreditau, diz que l'augua de morros d'a capital aragonesa ye tamién d'as más alteras en alcalinidat --encara que luen d'a muga legal-- y en a coda en o grau de turbidez.

Antimás no ye que ixo, tamién diz que os zaragozanos bosamos l'augua más cara que en atras tres capitals con muita millor augua: 78 zentimos por cada mil litros, frente a os 77 de ziudat reyal, os 65 d'avila y os 62 de zamora.

O conzello de zaragoza diz que l'altero ran de trihalometanos, que se fan por o contauto d'a materia organica presén en l'augua con o cloro que se fa serbir en a potabilizazión, se debe a la prozedenzia de l'augua. Se prene d'a canal imperial, que plega en l'ebro dimpués de estar esbarrada en l'azut d'o bocal, en tudela. Antis de plegar esnabesa tierras calizas que s'esfan con fazilidat y faborezen a aparixión d'os THM. Seguntes as mesmas fuens, ista situazión aturará cuan a ziudat pueda recibir l'augua d'o entibo de yesa, baxando asinas t'a metat.


Ben de creyer-se os megos que somos fatos. Toz sabemos que o entibo de yesa no ye a soluzión, nian o puesto d'an que se prene o problema: se s'amilloran as canalizazions por as que biene l'augua, ya no bi abrá problema, antimás d'estar muito más barato (ya sabemos qui bosa a la fin tot). Fa no guaire leyé (ixas notizias que nunca no aparexen en os periodicos) que cuasi a metat de l'augua entibada en aragón se pierde mientras o treslau d'ista, a mayoría d'as begadas en fer-se por antigas zequias en as que s'ebapora y cañerías crebadas: muito más ecolochico y barato sería apañar-las.

O entibo de yesa nunca no ye estau soluzión, sino castigo por politicos que quieren ipotecar a nuestra tierra (y muitos d'els son nuestros). Dizen tamién a eleutrizidat: más d'a metat d'os entibos d'aragón (dentre els o de yesa) no tienen turbinas en as canalizazions de baxada de l'augua t'os sistemas de riego (isto aparexió en un recuadret chiquet en o periodico d'aragón fa una semana alto u baxo).

Bebemos fiemo y nos fan obras faraonicas ta matar aragón... dica cuán?

19.8.07

Un treballador ha muerto iste sabado de maitins en zaragoza dimpués d'as feridas que tenió o biernes en un azidén de treballo, seguntes informa o gubierno d'aragón. En parexer l'ombre de meyana edat yera fendo un serbizio en una interpresa d'o burgo d'ebro. O muerto se trobaba manipoliando una pistola de pintura cuan, por causas esconoxidas, ista se pretó fuego.

Estió treslado de traza inmediata enta l'ospital Miguel Serbet de zaragoza, an que estió atendiu por graus quemazos, que cubriban o 85% d'o suyo cuerpo, y a penar de l'atenzión quirurchica y sanitaria, ha muerto iste sabado de maitins, a las 10:00 oras si fa u no fa.