2.7.07

L'aragonés dixital

Marcho de bacanzas, pero antis tos meto un bideo que beyé fa uns diyas y que me fazió muito goyo: l'aragonés dixital, feito por o mensachero zereño en o suyo blog as tierras olbidatas (que luego meteré en a lista de dreita).



Ye un bideo muito bien treballau, ecsponén d'a crexién autibidat en aragonés que se ye desembolicando en o rete. Ye d'o millor tocán a l'aragonés que he puesto beyer en as zagueras semanas. Cosas asinas fan muita onra a l'aragonés, y agora lo que cal ye publizitar-las y promozionar-las.

1.7.07

Parella apunta toz os locals d'a madalena


Ayer sabado de tardis, a ixo d'as 8, un ombre y una muller s'adedicón a apuntar toz os locals que bi ha en a zona d'a madalena en una libreta.

Cuan pasaba por a zona d'a ilesia beyé por casualidat en o callizo san Cristóbal cómo alpuntaban o nombre y localizazión d'a enrestida. Dimpués continón por o crapula, un atro bar a o canto d'o entalto, nogará, asinas-asinas.

Tenaban unas 50 añadas, l'ombre yera baxo, lebaba un pantalón griso de bestir puyau dica la fonsera , pelo curto, griso y peinau a de lau, una mica de pancha y lebaba una camiseta clara a cuadros (look cachuli). A muller yera roya, prima, bellas arrugas en o rostro, una camiseta de bestir y una mica más alta que no l'ombre.

En tot inte charraban d'entre els dizindo: "aquí bi'n ha uno, que lo beyé l'atro diya", "por astí creigo que bi'n ha atro"... En beyer que yo yera sospeitosamén por astí en tot inte baxón o tono de boz y fazión una curiosa buelta: dende o crapula dica nogará marchón en primeras ta san Bizén de Paul, ta prener a carrera que leba dica plaza Sas, y d'astí endrezar-se ta nogará. Dimpués d'astí marché porque o tiempo m'encorreba. De todas trazas, no he dixau de pensar por qué los yeran apuntando...

30.6.07

L'asoziazión cultural nogará demanda a Marzelino Iglesias que omologue os títols de luenga aragonesa

Notizia traduzida de aragondichital

L'asoziazión cultural nogará ha prisentau as solizituz d'os suyos alumnos y sozios ta que s'omologuen os títols de luenga aragonesa. Demanda d'ista traza a lo presidén autonomico Marzelino Ilesias que cumpla a suya promesa eleutoral y aprebe una lei de luengas y prena midas educatibas que refuerzen a presenzia d'o idioma.
Dabi Lahiguera, risponsable de nogará, presenta la solicitut.

Zaragoza.- L´asoziazión cultural nogará ha prisentau a las 13.00 oras d'iste chuebes as solizituz d'os sozios y alumnos reibindicando que o presidén d'o gubierno d'aragón cumpla a suya promesa eleutoral de reconoxer a omologazión d'os títols de luenga aragonesa. O risponsable de l'asoziazión, Dabi Lahiguera ha comentau que "agora que prenzipia una nueba lechislatura creyemos que ye o momento conforme ta demandar-le a lo presidén que cumpla a suya promesa eleutoral y se firme una lei de luengas que omologue os títols de luenga aragonesa". Ta Lahiguera, ye menester que ecsista una entidat que s'encargue d'os títols, y "ixa entidat puet-estar l'academia de l'aragonés que cumple agora un año y tiene o respaldo de toz os que lebamos treballando años por ista luenga".

Por atro costau, a petizión entregada por nogará incluye que se prenan midas educatibas que potenzien a presenzia de l'aragonés. "O idioma se ye morindo y si prenemos midas que den balura a lo títol d'aragonés lo feremos más atrautibo", ha siñalau o risponsable de l'asoziazión. Ye iu una mica más allá demandando que s'estudie en primaria y secundaria como asignatura optatiba u obligatoria seguntes os territorios y que l'aragonés se estudée en a Escuela Ofizial d'Idiomas".

29.6.07

Un nino de tres añadas, acusau d'apedregar y disparar a la polizía

A polizía india acusa a un nino de tres añadas d'aber enfilau una colla zamboroters y d'aber disparau contra as fuerzas de l'orden o pasau chinero, anunzió iste chuebes o tío d'o chiquet sospeitoso. Antimás, o chiquet supuestamén tamién apedregó a los achens de polizía.

O tiroteo escletó a l'este d'a india, en o estau de bihar, mientres unas barallas d'entre chen d'o lugar y a polizía. Chusto dimpués, Raj Kumar, de tres añadas, estió inculpau por aber chitau piedras y disparar contra la polizía, ecsplicó a la AFP o suyo tío Dhruv Kumar Jha.

Como os pais no respondión a las tres conbocatorias polizials, una colla d'inbestigadors se personó en casa d'els ta ecsichir que se prisentase a las autoridaz. A polizía no aclarexió como un nino de tres añadas podeba estar capable de lebar un arma de fuego y saber-la manullar.

O ninón tiene antimás una coartada contundén: se trobaba en casa d'a suya lola o diya d'as barallas. Manimenos, a polizía asegura tener-lo grazias a las camaras de bichilanzia, encara que prometió berificar ditas zintas por si bi ha bella error, en un pais reputau por a suya burocrazia subreyalista.

28.6.07

As isletas de l'ebro

Prenzipia lo berano, y l'ebro a lo suyo paso por zaragoza ya ha decrexiu, estando tamién minors as reserbas d'augua. As plebias d'os zaguers diyas no son estadas prous ta puyar o ran d'o cabal, que en bellas zonas dexa mesmo beyer parti d'o leito arenoso d'o río, como se beye en a imachen.

Ista ye a notizia ofizial, pero no ye curioso que istas isletas aigan aparexiu antis de tiempo cuan ista añada ha plebiu más? Antimás han aparexiu en puestos an que antis no se trobaban. A ecsplicazión? As obras d'a ecspo: os ecolochistas han denunziau a situazión. Os cheografos Daniel Ballarín y Daniel Mora, defienden que cuan rematen as obras a situazión será la mesma que la inizial.

O tiempo dirá cuala ye a berdadera causa d'o creximiento y aparixión d'as isletas asinas como os efeutos qe tendrán, tamién se diz que as rieras son as risponsables... pero todas as partis lo beyen poco probable.

27.6.07

Aizión de nogará

Maitín chuebes 28 l'asoziazión cultural nogará-religada ferá una aizión en o edifizio pignatelli a las 13:00. Se prisentarán solizituz t'o gubierno d'aragón demandando: a omologazión de títols, a reconoxenzia de l'academia del'aragonés ta fer títols ofizials, a reconoxenzia de l'academia de l'aragonés por parti d'o gubierno d'aragón, a implantazión de l'aragonés en as Escuelas Ofizials d'Idiomas, a preparazión d'o profesorau d'as escuelas y institutos, y a implantazión d'una asignatura optatiba en primaria y secundaria de luenga aragonesa en tot aragón.

PUESTO: Edificio Pignatelli, Paseo María Agustín

DIYA: 28 de Junio de 2007
ORA: 13:00

Será una aizión reibindicatiba, que no durará guaire y que ferá onra ta contrimuestrar a la soziedat que bi ha un mobimiento en defensa de l'aragonés, más agora que o presidén Marzelino Iglesias ha promeso que ferá una lei de luengas en menos d'una añada.

26.6.07

Bidas crebazadas, un buen libro en aragonés ta leyer iste berano

Julio, Aitor, Reyes, Pilar y Maica son diferens personas que naxen de puestos y con condizions sozioeconomicas muito dibersas. Chen oposada a la soziedat franquista, pescadors, omosecsuals naxiús de lugars... son os narradors de chicorronas istorietas en as que se da muita importanzia a las situazions y a l'entorno que aduyan a que o destino faiga o suyo camín en cada persona, dende o suyo naximiento dica la suya muerte.

Todas istas istorias troban o suyo remate con una pasa bien conoxida por toz, a pasa d'o sieglo XX y puet-estar que d'o XXI: a SIDA. No quiere dezir isto que siga una obra pesimista, sino que más bien ye una obra an que as errors se conbierten en dictadoras d'o esbenidero, trobando-se siempre un sentimiento umano en ditas errors: as aizions umanas mobidas por a estructura sozial se disfrazan d'una fatalidat paternalista que permite ecstrayer buenas conclusions y una bisión esperanzadera d'os diferens casos que se i dan.

Ista obra, merexidera d'o premio Arnal Cavero 2007, ye estada feita por Rubén Ramos, una d'as personas que más onra ha feito a l'aragonés. Fa serbir un buen aragonés, no guaire difízil y d'o que se puet ecstrayer un borguil de parolas ta emplegar en o luengache de temas modernos, asinas como una ripa de mazadas y ditos tradizionals que fan onra ta sustituyir a los castellanos, que muitas begadas femos serbir por o desconoximiento d'os aragoneses. Ye escrita antimás t'os lectors que aimamos leuturas achils.

Os diferens casos atrayen a chen de toda mena: prauticamén dende os adoleszens dica las personas más biellas se sentirán en millor u menor mida identificadas con belún d'os personaches que i aparexen.

Ye pues, un buen libro ta leyer iste berano, chitau denzima d'a toballa en a parti de güembra d'a tasca d'a piszina ascuitando mosica y beyendo como a chen ye nadando u chugando a lo frontón u tenis, tan y mientres te fas una cocacola, una biera u bin con gaseosa.