30.11.21

Enta São Paulo (iii): chislas d'a ciudat grisa


Pasan os diyas en São Paulo, y soi escribindo menos que de normal quan descubro una nueva ciudat. Por un costau, más borina d’o común en yo me da menos puestos y más resacas; por atro costau, as emocions d’os nuevos descubrimientos son cada vegada menors dimpués de tantos anyos viachando… Y por encima de tot, São Paulo no me motiva.

Pero ixo no quita ta que no se puedan fer y fablar de cosas, pos a ciudat más grant de sudamerica prou que ufre cosas curiosas y polidas. Y dentre ellas, prencipiaré por o famoso Bico do Batman, una zoneta hipster-alterativa en o modoso distrito de Vila Madalena an que murals repolius y raixosos s’achuntan con botigas de beliquetz y trastes hippies, bieras y hamburguesas artesanas… y prou que sí, pres caros en metat de tot ixe postureo. No ye mal ta pasar un ratet, pero nomás un ratet, que con istas cosas a la fin remato fendo mala sangre.

Miguel y yo marchemos dende Consolação dica allí a piet, pasando antis por a rua Oscar Freire, tamién sinyalada como zona de botigas intresant ta fer una gambada, pero do todas as botigas yeran as d’as marcas más caras, y istas s’alternaban con bella galería “d’arte” an que mierdetas de cuadros costaban rinyons….  Seguridat y limpieza en as rúas, restaurants de totz os estilos, diners y postureo a más no poder, y practicament garra pesona de piel negra.

A l’atrol diya, ta variar una miqueta, Miguel y servidor nos faciemos una gambada por o Centro de São Paulo, a man de casa, una zona a rebutir de mendigos y prou marronera. En verdat, istos lugares tampoco no me feban cerina y me pareixeban socialment muito más intresants, dica que tenié una contumancia en Salvador que bell diya relataré. En o Centro, quatro son as fitas principals: a Praça da Republica, o Teatro de São Paulo, una rua de botigas y guariches baratos dita 25 de marzo a man d’o mercau municipal, y, o plato fuerte, a Catedral. Y digo plato fuerte… porque yera a zona más marronera y periglosa, pero podiemos pasar-ie sin grants problemas. Ixo sí, de fotos, quasi no’n faciemos mientras a gambada. De nueitz, hemos visitau varios diyas belún d’os rascacielos que bi’n ha en suya muga, y do aprestan discotecas-pubs en as zagueras plantas: o nuestro favorito por agora, o Tokyo, con discoteca, restaurant, karaoke y terraza, tot en estetica neón.

Atro diya d’a semana, con un orache decent, cosa que quasi diría rara por istas puendas en ista ciudat, Miguel y yo pasemos a tardi en o Parque Ibirapuera.  Fuemos dende casa andando, ta conoixer una mica a ciudat, y ixo nos dixó baldaus -tot mientras ixa parti d’a ciudat no teneba garra cosa especial. Presidiu en a suya dentrada por o Monumento às Banderas, en o suyo interior dos galachos, chiquetas selvas y trastes ta fer eixericicios, lo animan. Más encara os vendedors de cocos cada 50 metros y a muita chent fendo esporte u leyendo en a tasca. Con tot y con ixo, diría que no tien garra cosa especial que atros muitos parques d’atras muitas ciudatz, si no porque en un costau suyo s’han desenrrollau beluns d’os edificios más importants de São Paulo: o Museo Afro-Brasileiro, o Museo de Arte Contemporânea, o Museo de Arte Moderno, o Auditório Oscar Niemeyer, y monumentos y esculturas chingarriadas. Dimpués d’a gambada y de fer-nos un coco chelau a piet de galacho, entendí millor por qué ye uno d’os puestos favoritos d’os paulistanos.

No quiero pecar de negativo… pero as mías primeras impresions de São Paulo se corroboran: no ye a mía ciudat. No digo que siga mala ciudat, pero no ye o mío estilo, y se pareix bien poco a la resta d’o Brasil que conoixco. Sin dudba, prefiero muito antis Salvador y, sobre tot, Rio.

21.11.21

Enta São Paulo (ii): esforigando con Miguel


Novedatz vienen. Y ye que un buen amigo, Miguel, se’n vien ta Brasil a teletreballar. Ya he charrau de ell bella vegada, pos precisament estió con ell con o que vivié o prencipio d’a pandemia en Filipinas, ascuitando as noticias d’o confinamiento mundial en a isola de Siargao. Por fortuna, aconsiguió prener un d’os zaguers avions que saliban ta Espanha, y con penar, dimpués de fer-nos “a zaguera” biera, nos despidiemos. Pos cata que agora s’anima con o Brasil, estando a onica persona por agora con a que he coincidiu en tres continents.

Y por ixo mesmo, por a propia visita de Miguel, decidié no visitar guaires cosas d’a capital paulista, ta no repetir, y de vegada devantar treballo y asinas poder disfrutar más o tiempo con ell. Capital paulista, que d’atra man, no me yera dentrando con buen piet… y que con Miguel, de seguras que se ferá más agradable.

Y dentre istas cosetas, a más important ye a Avenida Paulista: a vía más important d’a ciudat, a rebutir de botigas y de trafico, pero que os domingos la trancan y a chent s’anima a ir con a bici u caminar en un ambient calmo y cosmopolita. As muitas actuacions de comeyants y mosicos animan a rúa mientras tot o diya, bi indo chent de todas as edatz y situacions, tot rodiau por os esparpallants rascacielos fa pensar que te trobas en Nueva York. En un costau d’a graniza avenida, o Parque Trianón ufre descanso y una mica de verdor a las chents d’a ciudat. Cal decir que ista avenida fa cien anyos yera un aria periferica de casas burguesas y parques, y que mientras o sieglo XX estió engolida por o creiximiento d’a que agora ye a urbe más grant de Sudamerica.

Disfrutemos l’avenida, sí, pero con resaca. Y ye que o diya d’antis Miguel y yo saliemos por a plaza Roosevelt de borina, que resulta ye a zona gay de São Paulo. Dos mesaches, foranos, astí… Pos bueno, toda a chent astí se prexinaba cosas erradas y nos faciemos buenos risos. En a puerta d’un bar, heban quitau un amplificador y yeran metendo toda mena de mosica, brasilenya e internacional, mesmo fendo coreografías! L’ambient feba alcordanza a Salvador u a Rio (por fin!) y, si no por a fredor que en feba, a nueit hese estau perfecta. Nos tractoron muito bien!

Y d’avenida, dimpués de fer socalce y disfrutar de ellas mientras bellas horas, fuemos t’o bico de Liberdade, o bico chaponés, an que chent asiatica te s’endreza con un portugués nativo, o que a servidor l’enamoró. Con dos ruas principals y una replaceta a rebutir de guariches d’artesanía, ye atra d’as fitas a fer en cabo de semana, y sin ir-se-ne guaire luent, se puet chentar muito bien a pre popular brasilenyo, como faciemos. En tornar ta casa, nos trobemos con un restaurant filipino dito L.C., y a chent que yera dentro, filipina, nos saludoron mientras le fébanos una foto. A sincusa perfecta ta dentrar-ie y charraputiar o mío tagalo! Qué bien nos lo pasemos con a millor chent que bi ha en iste mundo: a filipina. As mullers filipinas emocionadas, y yo más!

Muitas cosas nos quedan a Miguel y a yo por veyer y facer en São Paulo (de feito, mientras escribo istas ringleras, Miguel no leva que tres días), y de seguras que intresants y pasando-nos-lo de bitibomba. Pero china chana a mía ideya inicial negativa de São Paulo se refirma: fa fredor, a chent ye menos chalanguera, no bi ha placha, bi ha poco sol, as mesachas levan ropa… En fin, que ista no ye a mía ciudat.

14.11.21

Enta São Paulo: Primeras Impresions


Tres meses en Salvador y pertocaba cambio. U no, porque a la fin me yera trobando muito bien dentre a colla de baile, o snorkle todas as tardis en o faro, o treballo de maitins y bella historieta más. Pero bueno, o cambio ta São Paulo ya yera acordau y prou. D’atra man, y como ya he dito varias vegadas, Salvador dende o primer inte se me quedaba chicota, masiau calma y tamién más peligrosa.

Y en plegar ta Sao Paulo, anque levo encara menos de un día mientras escribo istas parolas, as sensacions no pueden estar más opuestas: urbe con muito movimiento, cosmopolita, ambients alternativos, chent muito menos ristolera y más trancada. Mientras baixaba l’avión, o corridor de rascacielos arredol d’o aeropuerto de Cogonha feba alcordanza a Manila u a Nueva York, seguntes se quiera ver. Ya en o taxi ta casa, as grants avenidas con ceras no precisamente amplas y sí porcas, sin guaires cosas a fer en un urbanismo destinau a transitar, me feba un mal presacho d’a ciudat.

Con tot y con ixo, en arribar ta casa y esforigar o bico, a mía impresión cambió. O casero, muito irresponsable, tardó muito en aprestar a casa t’a dentrada. Simpatico pero informal, me dició que la tendría en quince minutos, pasó más d’una hora, y en tornar no me respondeba y me dixó tirau en a carrera tot ixe tiempo sin noticias, dica que quasi grito a la policía. Mientras ixe tiempo, facié bella gambadeta arredol, que chunto con una de nueitz, forgoron as mías primeras impresions d’a ciudat.

Dentre o rete de rúas feitas t’os autos, cuadraus con parques an que a chent s’achuntaba, tanyenba bell instrumento, se feba bella biera, bi heba bell concertet, y os ninos teneban partes ta chugar, igual que os muitos cans que bi’n heba. Tot ixo dentre altos edificios, fa a sensación de trobar-se en Nueva York. Y uno d’ixo parquetz ye a’l canto casa, o Parque Augusta. Beluns d’os edificios apresentaban grafitis chingants en os suyos paretz. Y a o costau, visité a famosa Praça Roosevelt, a rebutir de skaters, hiphopers, grafittis y tribus urbanas diversas, igual que d’homosexuals, chents con tatuaches y pelos de toda mena. No sé guaire bien qué adchetivos emplegar ta describir o puesto y a suya chovenalla: underground, alternativo, hipster, mesmo cyberpunk.

En un d’os costaus d’a replaceta, una ringlera de bars de borina con mosica americana u electronica, ni rastro de garra son brasileiro. Tamién una librería-cafetería con chent con mixins mientras a nueit. No me trobé a garra negra dentre as centenas de personas que yeran en a plaza, a poquismas morenetas, y nomás a tres u quatre morenos foscos. A media yera más blanca que no en o norte de Europa… Y os pres d’os puestos, caros, lo menos t’o común d’os puestos brasilenyos.

Continando a mía gambada de nueitz, con una miqueta de fredor picando -amenistaba chaqueteta-, y sin percibir garra risque, plegué debaixo d’un puent, en a rua de Santo Antônio, y me trobé, en ixe ambient underground, con un mercau hipster, con productos ecolochicos, d’a huerca local, bieras y hamburguesas artesanals, y todas ixas historietas de ricos.

Menos de 24 horas en São Paulo y no sé si soi en Brasil u en Alemania. D’una man, Salvador ye masiau quieta y perigosa ta un culo inquieto como yo, y o cosmopolitismo de São Paulo ye, de bella traza, una bocanada d’aire. Pero d’atra man, yo me conoixco, y apostaría que no me va a rematar de cuacar, y que dentro d’un mes hoparé d’aquí con ganas.

10.10.21

12 d'octubre: muito que criticar


Atro 12 d’otubre, y atra vegada as mesmas revisions y as mesmas reivindicacions históricas. Custions que poco u cosa pueden cambiar a vida actual d’os hispanos. Custions secundarias, si no dreitament pallasadas.

O que no ye secundario ye que a hispanoamericana en España fica relegada a escoscar comunidatz de vecins u a cudiar viellos en a marguin d’o sistema, u, en o millor d’os casos, como falsa autonoma u con extras sin pagar. Y si aspiran a más, por méritos y esfuerzo, se troban con barraches imposibles: RACISMO (y no sigan tant hipocritas de fablar-me de casos que no fan o regle).

O que no ye secundario ye a contina mofla, muitas vegadas amagada con tintes “chalanguers”, ent’a cultura, as ropas y os estilos mosicals hispanoamericanos por parti d’os metropolitanos. Bai que si no fues por ixo, o espanyol pintaría muito poco a libel internacional. En qualsiquier caso: RACISMO.

O que no ye secundario ye que una zaragozana amuestre intrés en yo, y dixe de quedar con yo quan s’entera de que mi mai ye venezolana. RACISMO.  

Me dixen recentar-les que quan teneba 10 anyos, en l’autobús d’a ruta 1 d’Escolapios, fotié de lapos a un companyer de clase d’inicials A.A.L., deixando-le o rostro tant marcau que probablemente mesmo hue tienga bell costurón d’aquello. A qué fin? Dició que mi mai, venezolana, yera una “negrita del África tropical”, “una puta” que “enganyó a mi pai”. Obviament, o zagal no quitó ixas parolas de sí, sino d’a suya familia, una d’ixas que gustaba d’aparentar realengo, posición, clase y cultura, sin tener-ne ni zarrapita ni pon. En qualsiquier caso, ya se prexinan a qui punioron en o colechio y qui quedó como o “mestizo agresivo”. RACISMO.

O que no ye secundario ye que a mía tía de Montanyana (tía de sangre, no pas de sentimiento), encara no s’haiga dignau a aprender-se bien os nombres hispanoamericanos, y se refiera a istos paísos como “Ixos mundos”. Y ixo que le fa goyo d'aparentar cultura. Muito menos secundario ye que en más de 35 anyos no tracte a mi mai como una más, y que os hereus d’as suyas formas, os míos primos (de sangre, no pas de sentimiento), no puedan estomacar que a o primo mestizo le siga indo millor en a vida que a ells. RACISMO (y denteras).

O que no ye secundario ye que o guardia de seguridat d’o C&A d’o Paseu Independencia siga estau anyadas, si no decadas, encorrendo a mi mai a dos metros cada vegada que dentraba en a botiga, tot y que ye estada una d’as principals clients. Más humillant encara quan teneba a o suyo fillo chiquet a o costau. No lo feba que con mi mai, con garra client más. A onica esferencia ye que mi mai teneba rasgos hispanoamericanos, y a resta de clients no. RACISMO. 

Dito isto, con metat d’a mía sangre peninsular y l’atra metat americana (si ye que ixas falordas d'a sangre importan, que no habría d’estar asinas), y con o mío corazón en Filipinas, yo sí reivindico a Hispanidat como un repoliu y excitant sistema historico, cultural y social, an que a parti más triste y mierdas se la levan a metropolis y os colonos blancos.

3.10.21

O lugar

Yo no tenié lugar. De zagalot, amigos y companyers de clase iban t'os suyos lugars de veranos: yera o millor momento de l'anyo.

En plegar en o lugar, lolos y tíos te recibiban con un carinyo especial, d'ixe que da calor, d'ixe que nunca no s'ixublida, encara os mofletz pagasen tanto amor con bella moradura. Os primos tamién yeran astí. Dimpués plegaban as rutas en bicicleta u as gambadas con os cans a primera hora d'o maitín, con a fresca, y dimpués, a chentar con a parentalla u a fer una lifara con os amigos (beluns venitos d'a ciudat; bells atros vivindo en o propio lugar). A siesta se pasaba en a piscina dentre partidas de frontón u guinyote. En as nueitz, a libertat yera absoluta ta bochar-se-ne, impensable en a ciudat, y o millor de tot encara yera por plegar: as fiestas.

Pasan os anyos y os costumbres cambean, pero o lugar contina estando astí. A bicicleta da paso a una motoreta con a o que esdondoliar por os camins. A gambada noctura con os amigos da paso a festechar con bella moceta conoixida de toda a vida, u con beluna de l'atro lugar. Plegan tamién as primeras zorreras en as penyas, o millor puesto ta pasar a resaca, y se valura más o tiempo con os viellos, a os que cada vegada les queda menos.

Pero seguntes pasan as semanas veranencas, o idilio panse. Os amors inicials deixan paso a invidias (ya vien o modernet d'a ciudat! ixe que va de listo!), invidias que se fican mesmo dentro d'a familia (Istos chovens que s'han creito!). De bote y voleyo, un vecín tricolotia con atro, y si cal quitan as escopetas por bellas lindes. Probablement uno siga familiar leixano de tu: ya yes sinyalau. Pero ixo rai, toca tornar ent'a ciudat.

Pasan as anyadas, y a cosa se torna más fosca. Amas a la tuya familia, pero ya no t'agana de pasar guaire tiempo con ella ta no tener que aguantar invidas y escuitar comentarios dolents, que creixen seguntes te va millor en a vida. As mesachas son as mesmas de siempre, y ya aspiras a más que no emparellar-te con a tuya prima. As tuyas inquietutz no son as d'o lugar, y si acaso te da por fablar-las, encara quedas más como o listet y alimentas o rolde d'as invidias. Os que se i quedan buscan aconorto en o puticlub d'a carretera nacional y t'alentan ta que remates con ells allí as nueitz: pior encara. Vas a mercar o pan y a d'a penya d'os butaners (u a d'a tuya mesma penya) tien un tremolín en a variella que no puet controlar: masiaus vicios. Plega setiembre, os urbanitas tornan t'a capital y si t'i quedas, cayes. No te'n vas: te forachitan, fuyes. Ya si ixo, pensarás si tornar ta l'atral anyada, y en tot caso, ya no tantos diyas.

Yo no tenié lugar. U talment sí.

12.9.21

Enta Salvador de Bahia (v): 15 anyadas de Estricalla


Asentau me trobo en Salvador. Ya quasi han pasau tres semanas dende que plegué, as principals fitas turisticas d'a ciudat las he visitadas, y me trobo asabelo de contento y a gusto con a chent que voi conoixendo, y más que más en a colla de baile. De chent, Rio me'n presentó asabelo de buena chent, pero diría que Salvador encara ye millor. Manila, sin dubda, tien a millor chent d'o mundo, pero ye verdat que as esferencias socioculturals muitas vegada fan que no trobase tot o vinclo personal que m'hese feito goyo, pero en Brasil no ye asinas: prou cercano como ta enreligar, pero muito más ubierto y sano que no os puestos occidentals europeus. En primeras, me pensaba que Salvador me se podría fer una mica chicota t'a mía traza d'estar, pero talment no siga asinas.

Ya prenendo rutina cutiana y treballando, china chana soi iu visitando as cosetas que me quedaban en a pocha: bells museus, ilesias, y demás. Por desgracia, as actividatz culturals en Salvador no'n son guaires, y agora por o covid, practicament no'n existen. Ye verdat que a naturaleza social d'as suyas chents contrarresta iste punto negativo, pero encara asinas, no le vendría mal una mica más de fainas y actos activistas y culturals. Y o primer que quiero comentar d'istas chisletas ye una cheladería dita A Cubana, seguntes a mía amiga Luana, a más antiga d'o Brasil, fundada por un cubano en 1930 en a dentrada d'o puyador Lacerda, pero agora con siedes por toda a ciudat. O propio nombre atra vegada retrata os estreitos vinclos dentre Salvador y Cuba. Yo pillé o chelau en a siede d'o Pelourinho, a man de casa mía: sincerament, no soi fan de chelaus y frisels, pero caleba tastar-ne, y más quan os pres son populars. En pillé d'açaí un diya, o chelau tipico brasilenyo, y de parchita unatro, o mío favorito, y destaco as suyas texturas cremosas y de vegada o feito de no estar fredo de tot y de tardar en regalar-se, estoi que porque tendrán más concentración de saíno y d'atros ingredients. A sapia yera sobrebuena, y a ixo aduyaba que no se pasasen con o zucre.

Atro diya, marché ta Ribeira, a man de Monte Serrat. Bicos costers y populars, an que se troba a verdadera vida d'a clase meya bahiana, y que me transportó de tot a la mía infancia en La Quisanda (Valencia, Venezuela). Mesmas casas, mesmo ambient de carrera, mesmas ulors... tot igual, fueras que aquí antimás teneban una placha pinchisma y ambientadisma. O bico yera chingarriau por ixos edificios bahianos que, enronaus y meyo espaldaus, pareixen estar minchaus por o suyo entorno u por a vechetación, dando-le a la ciudat un toque especial y que no cal cambiar. Ixa filosofía se trasladaba también a bell chasis d'auto u de barco meyo fundiu en a mar. Y si de por sí o puesto ye idilico, probablement a parti residencial que más goyo m'ha feito de Salvador, estar presidiu por a ilesia de Nosso Senhor de Bonfim, le da o toque historico-cultural ta que siga perfecto. Ista ilesia se fundó mientras o sieglo XVIII, ye simbolo de sincretismo relichioso y cultural, y l'orichen d'as famosas fitinhas de Salvador, midas semellantes a las que tien a virchen d'o Pilar de Zaragoza, que prochectan a distancia dentre o brazo y o piet d'a imachen de Bonfim, y que a suya tradición prencipia en 1960. A chent agora las prene como reclamo turistico u las liga a la cleta d'a ilesia, coloriando-la y fendo bella cosa más orichinal y cudiadosa que no os "candaus amorosos". A fiesta principal d'ista ilesia se celebra de chiners y ye popular en toda a Bahia.

Calendo-me una mica de vida cultural, istas semanetas he decidiu visitar beluns d'os muitos museus que ufre a ciudat. Prencipié por o d'a Misericordia, un d'os principals, pero cata que chusto o diya que i fue prencipiaban a restaurar-lo, y dica avientos u chiners no tornarán a ubrir. Mala suerte, pero a o costau se troba o Museu da Sé, anque s'exposan ropas, textos y obchetos d'a diocesi de Bahia, pero que en verdat sobresale por o edificio en sí y as envistas que ufre dende os pisos d'alto. Sincerament, ye una opción excusable t'o visitant de Salvador, pero a suya visita tampoco no fue perder o tiempo.

O que sí que fue una repolida sorpresa fue o museu d'as garrastolendas dito Casa do Carnaval de Bahia. Os 20 reais que cal bosar me pareixeban una mica caros t'o común d'o pre d'as dentradas t'os museus aquí en o Salvador, pero mientras tot o recorriu, bells mesaches y mesachas muito simpaticos explicaban todas as cambras y as figuretas, que son adedicadas a la historia d'o carnaval, a descripción d'o carnaval actual... y a experimentar y danzar os ritmos d'o carnaval en una cambra-discoteca! Ixo pareixeba más una cosa filipina que brasileira, pero en verdat istas horteradetas m'encantan. D'entre as figuras y instrumentos, yo me quedé con os de Carlinhos Brown, pos yera l'onico que me sonaba. Ta rematar, te dixan en un terrau con envistas sobrebuenas d'a badía de Todos los Santos, y tamién tiens a opción de fer una gollada a libros en a dentrada. Sobre as garrastolendas, pos prencipioron estando una fiesta colonial portuguesa más que más de clases altas, y dimpués se popularizoron, pillando elementos d'as culturas indichenas y africanas, y mientras o zaguer sieglo, elementos d'a cultura global -como Gandhi, echipcios u indios norteamericanos! Os cinco diyas tienen actos y desfiles continos estructuraus por blocos y bandas, que serían o equivalent a as nuestras penyas y comparsas. Si bi ha un museu que fa vez visitar en Bahia, ye iste sin dubda, sobre tot porque -gracias a o covid- han sustituito as dolentas audioguidas por guidas humanos, como be d'estar!

Tamién he visitau o Museu Rodin Bahia u Palacete das Artes, con cuatro esculturas d'o famoso escultor francés en o suyo chardín, encara que quan lo inauguroron en 2007, en teneba más de 60. Agora, en os suyos dos edificios, un palacete historico y unatro moderno, se tienen bellas exposicions de pinturas y esculturas contemporanias d'artistas locals. Ya sabetz que no sé apreciar l'arte contemporanio -de feito, creigo que ye a ferramienta de cuatro fillos de ricos que o suyo poco treballo ye sobrevalorau y no fa honra que ta especular, pero prou que soi ubierto de raso a demandar sincusas si belún me contrimuestra o contrario-, pero o puesto en sí transmite tranquilidat, ye una fita dentro d'a ufierta cultural d'a ciudat, sorprendentement ye franco, y a man d'a placha d'a Barra.

Y a man de casa, a tasament 20 metros, s'alzan as dos torres d'una d'as ilesias más importants de Salvador: a Igreja e Convento do Carmo. La yera deixando a un costau, pero un dia que quereba fer bella cosa que no m'obligase a bochar-me-ne muito de casa la visité. Feita en o sieglo XVII sobre una primitiva edificación d'o XVI, historicament sobresale en estar a siede d'a resistencia hispano-lusa contra a invasión holandesa de 1624-1625, y tamién o puesto an que os holandeses sinyoron a suya rendición. Os suyos claustros grisos, as suyas celdas enruniadas y as suyas falsas do alzaban esclavos, fan mereixer a visita guidada de bella meya hora. En estar alto d'o pueyo, as finestras y a parti espaldada d'as falsas ufren buenas envistas d'os bicos de Pelourinho y Barranquinha. O mío guida teneba buena parola, sabeba do que charraba y también sabeba vender-lo y vender-se bien, asinas que a visita, sin estar un must, fue recomendable.

Y ya ta rematar, aproveito ista dentrada ta celebrar o 15 aniversario de Estricalla, un prochecto que naixió d'o 2006 y que, con interrupcions y cambios, s'ha tornau o mio diario personal, un diario que foi publico, como ya he dito varias vegadas. Pero o que más me sorprende y me imple d'argüello, ye que a chent en Brasil que han conoixiu fortuitament a existencia d'iste blog y a suya trachectoria, s'han mostrau sorprendidas y lo han valurau enormement, igual que como me pasó en Filipinas. Talment por as caracteristicas d'a sociedat an que naixié y me crié, nunca no l'heba dau tanta importancia, pero por istos puestos le'n dan y fa que siga encara más argüelloso d'un prochecto que ye, debant de tot, personal.

5.9.21

Enta Salvador de Bahia (iv): de favelas ent'as arenas


Diez diyas en Salvador y pareixe que l'aterrizache ya ye frenando, que soi prencipiando a tener una mica de rutina y a vivir a vida cutiana d'a ciudat, albandonando china chana as envistas esfugadas d'o recient-plegau. Poco a poco pareix que as principals fitas d'a ciudat ya las he visitadas, o que no ye sincusa ta que no las torne a visitar y disfrutar, y muito menos ta dixar de continar conoixendo chent y capuzando-me en a cultura local, como he feito dende o primer diya. Y ye que si Rio yera amistosa, diría que Salvador encara más!

Asinas, a la semana decidié visitar o Parque das Dunas, a man de l'aeropuerto, y que fa una reserva natural conoixida en a ciudat y o estau de Bahia, pero no pas internacionalment. Arrivar-ie fue toda una aventura, pos m'aventuré con o bus, lo pillé mal y a la fin me dixó alto d'una favela. De diyas y en l'avenida principal d'o bico, fueras de tener cerina, yera intresadismo por o que veyeba, que parcialment me transportó a Manila. Ixo sí, sin quitar o móbil ni fer fotos, pos ye favela, dengún no'n feba y, encara que'n parixese, ixo no yera Manila. Baixé a favela a piet y ya abaixo, dimpués de fer as diez con una coxinha (croqueta brasilenya), fue seguro y prenié un Uber, pos no yera custión de gastar todas as enerchías en plegar-ie y dimpués no poder disfrutar as dunas. Pasé tamién por o faro de Itapuã, que ufriba una polida foto con a placha de fundo, pero poco más.

A la fin, con o sol ya picando, aconsiguié arrivar-ie. Y cata que en estar reserva natural no se podeba visitar si no yera con visita guidada reservada d'antis! Mala suerte, pero heba visto por internet que a propia reserva ufriba una extensión publica y visitable sin cita, o dito Parque do Abaeté. Yera cerca, pero no pas tanto como ta ir caminando, asinas que en ixe secarral d'arena, miré de pillar unatro Uber que me i levase, con poca fortuna. Pero en ixas que pasa un buset por astí, lo pillo y en tasament cinco minutos me dixó en a puerta d'iste atro puesto! Bueno, a puerta, u millor dito un lateral, pos de dentradas no'n teneba. A las 12 d'o meyodiya, con firme sol, sin haber bebiu augua en horas... pensé en mercar una redometa antis de dentrar-ie, pero me fació galbana bochar-me-ne bells 100 metros ent'a botiga más cercana y decidié de dentrar-ie a pelo. Con una mica de miedo dende o prencipio, pos as opinions por o rete charraban muito bien d'o parque en cheneral, pero muito mal d'a suya seguridat.

Arrecorrié ixas dunas de cabo a rabo, en bells 30-45 minutos (u talment más), en meyo d'un paisache lunar, u millor dito, d'un paisache d'estación d'esquí, de no estar porque a nieu en verdat yera arena blanquiza. Dentre as matas, muixons de toda mena, y por o camín, cierto temor, pos yera presa fácil de qualsiquiera con una fuxaina que me querese escular. No m'i trobé garra persona en tot o camín! Y quan a metat d'o disierto alufraba ya a fin, veyé que se trataba de favela... no feba buenas farchas a cosa. O caso ye que plegué a la fin y cosa me pasó, a'l vies, pillé d'os redometas d'augua a un viello que en veyer-me tan asetegau y sin cambio en a pocha, me dició que le dese as monedas que teneba y prou. Rematé a visita a o parque en a famosa Lagoa do Abaeté, que en un cantón d'as dunas, representa un autentico oasis an que bella familia pescaba, caballos paixentaban y bells zagalichons levaban os equinos sin ensillar. Aquello, chunto con as ulors a fruita d'a favela, me trasladoron a la mía infancia en Yagua, Venezuela!

Abatanau d'un camín que bien podría haber feito un capítol de A chiro a o Brasil en 80 diyas, baixé o pueyo d'a favela por a suya avenida principal, mirando-me-la toda abaixo, y arrivé quasi en a placha, an que veyé un restauratet con buenas farchas do chenté y retantié. D'astí, ya a ixo d'as tres, m'enfilé ent'as plachas d'o sur de Salvador, ixas que miran ent'o Atlantico y que tienen muitos nombres, encara que en verdat ye nomás una y kilometrica. A la fin me quedé en a parti de Jaguaribe, que yera más tranquileta que a de Itapuã, y, baixo fuertes olas y bandera roya, me fiqué en l'augua d'a mar por primera vegada en Salvador. Lo facié a man de bellas rocas que crebaban as olas y corrients, fendo una badineta, y encara que no i estié guaire, fue prou como ta relaixar-me y descansar o cuerpo. Dimpués me chité en una uembreta con a toballa y facié una partida d'escaques con o móbil.

Ya ta rematar, baixando o sol, torné ta casa en bus: me dixó de placha en puerta, arrecorrendo o litoral surenco y o centro d'a ciudat, con partis de favelas, en un trachecto d'una hora que fue agradable, más encara con a sensación de relaixación post-cansera y post-placha en o cuerpo. Si nunca soi estau vulnerable ta fechorías aquí en o Brasil ye estau precisament iste diya, y atra vegada más, as zonas más humildes no m'han ufierto so que buena chent y amistat, encara que m'atrevié masiau recorrendo puestos sin chent. D'atra man, fer una gambada por dunas deserticas poco conoixidas en un país que tien fama de chunglas y plachas dispierta o esmo y a mente!