21.4.23

Enta Da Nang (iii): sin dubda, un puesto ta vivir

Baixemos o puerto de Hai Van, tamién aturando bella vegada, dica plegar ya en a ciudat de Da Nang, pero astí, en cuentas de continar enta l'hotel, encara nos vagó de pillar un zaguer esbarre y marchar t'a val de Suối Hải Đăng, a bells 45 minutos d'o centro de Da Nang. A qué fin? Pos porque heba visto unas cascadas recomendadas por bellas pocas personas y que pareixeban estar poco conoixidas.

Mientras o camín, no sabeba si trobaríanos pozas u no, porque no son guaire anunciadas, pero ya nomás a carretera con paisaches más propios d'as redoladas montanyosas d'o
norte y interior d'o país, feba honra. Phương me dició que no conoixeba ixos paisaches de Da Nang, que no son mica conoixius y enlucernaba. Mesmo me deciba que yo conoixeba millor Vietnam que no os vietnamitas, y ixas polidas parolas  prou que puyoron o mío ego, y más venindo de una persona d'o norte, tant argüellosos ells. Esnavesemos rozals y bells puents, con a sola presencia de campensinos y bells carabaos, que siempre me fan muita alcordanza a Filipinas, dica plegar en a pista que se suposa aduciba ent'as badinas mencionadas. O caso ye que bi heba un arrigachuelo con prou cabdal como ta no pasar-ie en moto, asinas que astí l'alparquemos y continemos a piet bells 150 metros dica trobar un postichón y bells toldos que anunciaban que astí bi heba gorgas. Y prou que bi'n heba, pos yera tot un barranco, sucesión de cascadas y badinas, esparpallant y con poquisma chent, lo menos ixe sabado de tardis. Nusatros, que nos hébanos deixau os banyadors en a moto pos no asperábanos ixo, nos fiquemos en l'augua con ropa interior -mai m'hese entrefilau ixo de Phương!-, pero por poco tiempo, pos se yera fendo de nueitz y antimás hébanos quedau con una amiga de Phương ta cenar.

Asinas que bi tornemos, pero
Phương me proposó de tornar a l'atrol diya y pasar o diya astí, pos o nuestro vuelo saliba a las nueu d'a nueit. Y yo, que ya me conoixetz que soi pocero, encantau de tot! De nueitz, previo paso por l'hotel, quedemos con Tuy, amiga de Phương d'o suyo anterior treballo en una distribuidera de vins, y estiemos cenando y fendo-nos postres vietnamitas en bells puestos locals muito recomendables. Parlemos d'as esferencias dentre as redoladas y ciudatz vietnamitas, as suyas chents, as posilibidatz de treballo en o futuro, o farutes que pueden plegar a estar bells foranos, asinas asinas. Tuy yera muito chalanguera y moderneta, no pas como o prototipo de muller de Hanói, y a cena estió muito agradable. D'astí, Phương y yo marchemos t'o famoso Puent d'o Dragón de Da Nanag, fita turistica y que a las nueu, totz os diyas, escupinia fuego t'o divertimento d'os ninos y d'os turistas. No ye imprescindible, pero sí divertiu.

D'o espectaclo d'o Puent d'o Dragón, marchemos t'a zona occidental, un biquet de bellas sies carreras perspendiculars a dos carreras principals que achuntaba muitos restaurants y
bars de borina con mosicas y estilos internacionals, d'entre ells dos bars an que feban socials de bailes latinos, encara que nusatros no pleguemos en buen diya. Sí que pleguemos en un barichón, con estetica casual-moderna, que teneba un dj ficando mosica, y muita chent en o callizo.  De feito, yera trancau a o trafico, encara que en estar amagau, tampoco no suposaba mica problema a la circulación. Si no porque o rap norteamericano que yeran ficando no ye d'o nuestro estilo, o rollet que levaba o puesto yera pincho y aproveitemos ta fer-nos una biera. Diría, ixo sí, que por cada vietnamita bi heba diez u más foranos. Como yéranos cansos y no disfrutábanos de tot d'a mosica, tornemos luego ta l'hotel, an que cayemos como piedras, ta concarar con enerchía o nuestro zaguer diya, dominche.

A l'atrol diya nos ne desayunemos y antis de concarar a ruta t'as cascadas, pasemos por un biquet de grafitis que trobé quasi por casualidat por o rete. Muito chicot, y con os grafitis, enronaus u sin cudiar, encara ufriba un paseu poliu, más quan no te molestaban motos pasando-ie y quasi no bi heba turistas, pero tampoco no tos puedo decir que siga una visita imprescindible. Aproveitemos ta fer-nos un café a man -una delicia, prou que sí, como totz os cafés en Vietnam-, y d'astí ya sí que marchemos t'as cascadas de Suối Hải Đăng. Como o diya d'antis habiemos de dixar a moto antis d'o arrigachuelo y dimpués veyemos motos alparcadas en o postichón de entrada a las gorgas, ista vegada miremos de trobar un camín alternativo, sin d'exito. Ye más, nos dicioron que o camín bueno yera o que hébanos pillau o sabado. Cómo collons pasaban as motos ent'a puerta alavez? Nomás bi heba una opción: esnavesando o río y un hombre local nos lo confirmó en o propio río, marcando-nos o camín a seguir con a suya moto primero, y yo pasando dimpués. Toda una aventura, pos l'augua cubriba quasi toda a rueda en bell meyo, pero a marqueta 19 se portó bien. Buenos videos que i facié con l'aventura, tanto indo como tornando por metat d'o río pedregoso, y buenas risas que nos faciemos Phương y servidor!

En as gorgas, agora con tiempo, merquemos bellas bieras y tortas de roz, y puyemos ent'a zaguera d'as badinas, no sin risque de trepuzar puyando as piedras, y astí que nos
estiemos solencos en a intimidat, nomás con a presencia de bells pescadors por bells minutos. Charremos muito d'a vida, d'o esdevenidero, d'os modelos de desenrollo de Vietnam, d'as luengas, y tamién veyemos una parella d'un australiano y una vietnamita moderna, vestida con legins y chaqueta de Northface, estetica muito poco común entre os vietnamitas de hue. En tornar, tamién veyemos a dos mullers maduras descansando-se en a fresca d'o río y charrando entre ellas, escena que Phương me dició que no yera mica común en o norte de Vietnam. Y aproveitemos ta fer muitas fotos y videos!

Despendindo-nos d'ixe paradís ya en o lusco, tornemos ta l'hotel an que nos cambiemos de ropa, cenemos por o bico un sucosismo pollo a la brasa, antis de marchar ta l'avión. Phương me dició que yera o millor viache que mai heba feito, y ixo venindo d'a chent d'o norte tant poco dada a afalagos, y venindo d'a mía novia, me dixó contento por diyas. D'atra man, Da Nang m'ha enamorau ista segunda vegada, por os propios tresoretz amagaus y poco conoixius, por haber teniu millor orache, y sobre tot, porque ufre todas as avantallas d'una ciudat grant costera sin entrar en o estrés y o caos de Hanói, urbe muito polida t'o turista, no pas tanto t'o morador.


14.4.23

Enta Da Nang (ii): disfrutando d'os puestos amagaus


Segundo diya en Da Nang, y ista vegada lo quereba dedicar a trespasar o famoso Hai Van Pass, puerto costero que desepara Hue de Da Nang, u millor dito, o Vietnam d'o Norte d'o Vietnam d'o Sur. Yo ya lo heba feito en chiners d'o 2020, y me fació asabelo de goyo. As envistas que o puerto ufre son esparpallants, y en a tuca, u historica muga, como se quiera considerar, bi ha repuis d'os fortetz construitos por os estadounidenses mientras a guerra.

Asinas, bien descansaus y desayunaus, pillemos a moto y ent'o norte que marchemos. A ideya yera plegar dica Lăng Cô quasi d'o tirón, y d'astí ir tornando china chana fendo paradetas. Y asinas faciemos, u quasi, pos en a tuca, con previsión de tornar por atro camín y tamién por a fredor que feba mientras íbanos con a marqueta19, aturemos. Veyemos os fortetz norteamericanos, encara que ista vegada o recinto yera cletau y no se podeba pasar. A que fin? Pos porque yeran fendo una recontrucción d'o antigo fuerte que bi heba, tamién chusto astí, en a tuca-muga, y que deseparó o reino d'o norte y o reino d'o sur dica o sieglo XIX. Curiosament, en os sinyals se feba referencia a ista antiga muga historica, pero no pas a la muga más recient d'o sieglo XX y os suyos fortetz estadounideses como testigos.

Como feba fredor y o puesto convidaba, nos faciemos un café sobrebueno, con envistas esparpallants, y pasaus bells minutos continemos a nuestra ruta dreitos enta Lăng Cô, que remeraba poliu, pero no pas tanto como yera ixe diya. Con auguas turquesas paradisiacas tanto en o mar como en a boca d'o río que astí esbocaba, debuixando un mandre repoliu, tot presidiu por una iglesia en o lugar. Por ixe mesmo camín tornemos a veyer o plano con mangueras chitando augua en os cambions de fozins, encara que a más grant parti d'ells chitaban augua sin haber cambions ixe diya. Ye una cosa que me trucó muito o ficacio a primera vegada que lo veyé, chusto astí, y agora yera Phương a sorprendida, que no lo heba visto antis tampoco.

Plegaus en Lăng Cô, ista vegada no arrecorriemos o galacho que tien o puesto, como facié en 2020, sino que exploremos una mica o lugar en a marqueta dica plega en a costa. A placha yera un chigant arenal virchen, sin quasi actividat turistica, repoliu y de colors turquesas. Yo quereba pillar una barquichuela ta marchar t'a isla de Hon Son Cha, que be d'estar una maravilla natural quasi desconoixida, por pero desgracia no trobemos forma, pos no ye una atracción turistica conoixida y os barquetz pesquers ixe diya no faneyaban porque o mar yera peligroso. En a placha nomás bi heba tres postetz, humildes pero con muito encanto, an que predominaba o marisco como comida. En ixe momento, bell par de mesachas locals se fotiaban en a placha, y una colla de quatre u cinco ninos chugardiaban en l'arena. En os postetz, bi heba arredol de 50 personas en total, todas u quasi todas foranos occidentals. No tenébanos fambre, pero nos ne faciemos una biera y charremos d'os esferents turismos que se fan en Vietnam. Y ye que mientras o publico asiatico ye muito más aficionau a macrocompleixos, que muitas vegadas imitan ciudatz europeas, que no son mica sostenibles ni ambientalment ni humanament y que nomás beneficial a os inversors, muitos occidentals -os no fachendosos- nos estimamos d'ir ta puestos tranquiletz y disfrutar d'o Vietnam más autentico en ambients relaixaus.

Dimpués d'a biera faciemos una gambada por a placha, que yera escoscadisma, mesmo corriemos una mica y nos grabemos danzando bachata en a placha. Más felicidat no se puet tener en a vida, y en tornar d'o viache, Phương me confesó que ixe estió o suyo momento favorito. Dimpués, a ixo d'as dos, tornemos con a moto, arrecorriendo bells metros d'o galacho que se troba a l'atro costau d'o lugar, do por desgracia veyemos bells resorts y edificios grants en construcción, y busquemos un puesto ta chentar. Yo ya me veyeba a Phương, que ye muito esquisita t'a birolla, rechirando en muitos guariches ta chentar, pero yo quereba curtar raso: asinas que dimpués de pasar por tres postetz, marchemos t'o mercau local y astí bi heba una cantineta do aturemos. Astí y prou! Y bien que nos salió a chugada, pos nos ufrioron una carne y una mena de pho de focín (sopa sucosisma con pasta de roz y carne) que yeran una delicia. Y as mullers que lo aprestaban yeran asabelo de simpaticas. Millor no hese puesto salir a chugada! Nos esplicoron tamién que o puesto nomás teneba dos meses de turismo, que de nueitz no se podeba fer guaire cosa y que a más grant parti d'a población d'o lugar yera cristiana, con quatro iglesias en o lugarón. Phương conoixeba de oídas o lugar, pero no s'hese imachinau ixa belleza de puesto, y yo veyeba tot contento cómo yera disfrurtando con as mías tipicas rutas de exploración.

Chentaus y firme contentos con o descubrimiento de Lăng Cô, tornemos china chana por puerto de Hai Van, ista vegada aturando ta fer fotos y disfrutar d'o paisache. Ta innovar una mica, pillemos una pisteta que apareix marcada en o maps, quasi plegando en a tuca y que se suposaba yera circlar, ta conoixer una mica millor ixe serrallón que, dito siga de paso, tamién marca a esferencia climatica dentre o norte y o sur de Vietnam. En verdat, a segunda parti d'a rota circlar yera muito envolicada, diría que imposible de fer con una scooter, asinas que marchemos dica an que a moto nos deixó ir, y dimpués tornemos t'a carretera principal por o mesmo camín. Ixo sí, en toda a pisteta no nos trobemos que tres u quatre motoristas más, quasi totz ells foranos, y en a parti final, yéranos solencos. Asinas que disfrutemos d'a naturaleza en intimidat.

Y dimpués de disfrutar solencos d'o puesto, d'aliviar aire puro, de veyer envistas que os visitants no gosan de veyer, y sobretot disfrutando d'a nuestra companyía l'un de l'atro, emprendiemos o camín de tornada, con más aventuras y experiencias. Pero ixo ya pertoca de racontar en o proximo post! 
 


7.4.23

Enta Da Nang (i): una segunda oportunidat


No teneba descanso dende nadal y aquí en Vietnam se treballa muito, más encara si soi quitando-me a carrera de Matematicas de vez. Asinas que os míos livels d'estrés yeran plegando a os topes, amenistaba una paradeta y le dicié a Phương de pillar-nos un viernes libre ta fer un cabo de semana amplo de desconexión. Phương accedió y astí que paremos un viache ta Da Nang, a grant ciudat costera d'o centro d'o país, a tercera por población y que tien muita popularidat dentre os vietnamitas.

En Da Nang heba estau en o mío viache de chiners de 2020, pero no me levé una impresión guaire buena. Me pareixió una ciudat masiau postiza, fació mal orache, miroron d'escular-me en as montanyas de marbre, y estió una etapa entre Hoi An y Hue, ciudatz que ufren muito más t'o turista. Manimenos, a mía companyera de treballo malaguenya, Paloma, a propia Phuong, y más chent, me dicioron que caleba dar-le una segunda oportunidat, que a primera vegada que i vas no te pareixe un puesto guaire atractivo, pero que quan bi tornas, sí que'n ye. Y ista yera a ocasión perfecta.

Asinas, o viernes de maitinadas pillemos un vuelo bien luego y nos plantemos en Da Nang a ixo d'as nueu d'o maitín, ta deixar as nuestras cosas en l'hotel que pillemos, meter-nos ropa veranenca, logar a moto -marqueta 19- y prencipiar a descubrir puestos. Marchemos t'a peninsula de Son Tra, un grant penyón que trestalla a ciudat en dos, convertiu en reserva natural en a suya tuca, con o templo budista turistico de Chua Linh Ung, que remeraba bien de quan i estié fa tres anyos, pos un mono me s'enfarrucó tot agresivo. Por fortuna, ista vegada no teniemos monos malfarchaus; de feito, i trobemos menos monos. Y dimpués de feitas as fotos de rigor dende os lenaus que o templo en o pueyo ufre, marchemos ta una cala a tasament cinco minutos en moto, dita Bay Ban, an que bi heba tres u quatre guariches de placha repolius ta chentar, pero con fama d'esculabolsas seguntes as opinions de Google. A verdat ye que o puesto yera un paradís, a tasament quince minutos d'o centro de Da Nang, y como tampoco no bi heba millors opcions en a redolada, astí que chentemos. Y quan plegó a cuenta, la verdat ye que tampoco no estió un timo, pos encara que os pres yeran más caros que no o común vietnamita, tampoco no yeran un desachero y o puesto lo mereixeba.

Ya chentaus, nos faciemos una biera y dimpués baixemos ent'a placha, an que nos fiquemos en l'augua. Ta Phuong yera freda, ta servidor yera normal, no pas caldo, pero no pas freda. As auguas turquesas coralinas yeran de paradís filipino, encara que aquí o puesto natural y paradisiaco yera presidiu a la fin por os rascacielos d'a urbe, si bien l'augua yera escoscadisma y a cala muito intima. Tanto que Phuong y servidor marchemos bells 50 metros dillá, y estiemos solencos baixo un arbre, bien divertius mientras bellas horas, dica que decidiemos continar o nuestro camín.

Yo quereba pillar una pista que arrecorreba o pueyo por alto, y antis de plantar-nos en a pagoda de Son Tra, ya miremos d'acceder-ie por dos entradas esferents, pero en as dos bi heba sinyals y vichilants decindo que yera vedau o acceso con motos automaticas, que nomás con motos manuals. Confitaba que en belún d'os atros dos accesos a la pista nos deixasen pasar, pero no: u moto manual u cosa. Asinas que faciemos la d'aquell y nos ne quedemos sin arrecorrer a pista por alto d'o pueyo de Son Tra. Y ye que quan o destino no quier que visites un puesto, pos tampoco no cal forzar-lo y ye millor buscar alternativas.

Encara de diyas, tornemos ta l'hotel y ya podiemos entrar en a cambra, an que nos duchemos y nos metiemos pinchos ta l'actividat d'a nueit. Encara que yo heba pensau en aproveitar a urbe de Da Nang, con un mercau nocturno y puestos de borinas, mesmo mirando de trobar bell bar latino, Phương pensaba que yera millor pasar a nueit en Hoi An, a ciudat patrimonial por excelencia vietnamita, repolida, y encara que feita por y t'o
turismo, ye una d'ixas fitas que no te puetz perder si yes en o país. Remero que quan i estié, en 2020, la prenié con muito goyo, pos me permitió aliviar aire puro y caminar por carreras piatonals y agradables, cosa que no podeba fer en Manila. Y agora, tornando con a millor companyía posible, a de Phương, pos no podeba salir mal. Nos ne costó plegar-ie bells 45 minutos dende Da Nang, pero fació vez, y astí cenemos un plato tipico local, faciemos gambadas por o centro historico, visitemos a sucursal d'a interpresa de vins en a que antis treballaba Phương, y o millor de tot, nos faciémos un té chelau mót, que nomás fan en una botigueta en o centro d'a ciudat, y que ye o millor té chelau que he tastau en a mía vida. Le demandé a Phuong que cómo conoixeba ixo, y me dició que en un viache de treballo le'n amostroron. Lo dito, no ye mica conoixiu, pero si pasatz bell diya por Hoi An, no perdatz a oportunidat de fer-tos un d'ixos tés, que tasament cuestan 80 centimos d'euro.

Nomás un diya en Da Nang  -y Hoi An- ya me yera fendo honra ta liberar tensions, y ixo que encara quedaba por debant o millor, pero ixo me lo reservo t'as proximas dentradas.

16.3.23

Enta Núi Trầm: naturaleza y tranquilidat a man d'a Universidat de Hanoi


Feba tiempos que heba visto una curseta ta fer cerca d'a Universidat de Hanoi, un pueyo d'ixos tipicos en o norte de Vietnam dito Núi Trầm, mallo en metat d'a plana, os que definen paisaches como os de Ninh Binh, pero ixo, a man d'o mío puesto de treballo y vida. Y feba tiempos tamién que le deciba a Phương que quereba fer ixa curseta un cabo de semana, y ella me deciba que sí, que sí, tot refitolera, y ye que por muito que me diga lo contrario, sé que de cabos de semana s'estima más d'atros plans. Pero en ista que ella teneba o cabo de semana ocupau por un curso, y yo aproveité ta visitar iste puesto.

Lo cierto ye que no teneba guaires espectativas, pos un puesto en a muga con a urbe de Hanói no heba d'ufrir guaire naturaleza, ni lo que yo clamo "pureza". Y galbán por ixo, y porque o viernes d'antis m'heba feito bella biera mientras a nueit, encara dandalié en ir-ie, y en salié a ixo d'as 10 bien coladas. Pero arrivar-ie nomás me costó 37 minutos, y lo cierto ye que ya nomás a plegada me sorprendió. Sí que'n yera natural y rural, sí. Con os suyos buas, rozals, chents treballando a tierra, sonrisas y ninos saludando-te. Veyé o mallo pero entre que iba canso y con tiempo, prencipié rodiándolo y explorando os puestos d'arredol en primeras, ta dimpués dentrar-ie finalment. Pero mesmo asinas, me decidié por visitar una espelunga en o piet d'o pueyo antis que no puyar t'as tucas.

A espelunga de Núi Trầm yera grant, teneba aprestada un altar d'oración budista, y en un cantón bien amagau heban edificau una casa con corridors que se veyeba deshabitada dende fa muito, u quasi, porque astí m'acompanyoron os moriciegos. Sin dubda, un plus t'a cursa, de no estar porque en veyer-me turista miroron d'escular-me logando-me una lanterna que no caleba, pos a espelunga yera iluminada. Yo, que ya me las voi sabendo, no acepté. Tipico de Vietnam, y mesmo se fan a risalleta quan les critico por istas cosas, pero lo cierto ye que, lo menos cara t'o turista occidental, istas cosas restan muito. Diría que ye una d'as piores cosas d'o país.

Visitau os arredols d'o mallo y a espelunga en o suyo piet, preté a puyar-lo, lo que tasament cuesta 20 minutos, encara que a yo, que iba galbanot y más dimpués d'as bieras d'a nueit d'antis, me costó una mica más. Mesmo asinas, puyé dos d'as tucas d'os mallos y disfruté d'o silencio y d'un aire más escoscaus que no en a urbe, encara que tampoco no se puet decir que plegase a estar limpio de tot. O paisache yera rural, de rozals y lugarons, y a la fin en l'horizont, as primeras urbanizacions y rascacielos de Hanoi. Por o camín, me trobé bella colla d'escursionistas, bella parella y bella clica de chovenastros que bi iban ta relaixar-se y fer lifaras. Sincerament, no m'asperaba bella cosa asinas tant a man de casa mía, prou que sorpresa positiva. L'onico punto negativo yera o exceso de basuera, atra d'as -pocas- cosas que no me fan goyo de Vietnam. Mesmo i veyé a la chent chitando por tierra repuis plasticos, y estié por decir-les-ne, pero estando forano en un país muito argüelloso, y querendo disfrutar d'a tranquilidat d'o puesto, pos pasé.

Dimpués de fer as tucas, tomando-me o mío tiempo pos o puesto lo mereixeba por a tranquilidat que transmitiba, pillé a motomarqui y dondié en os arredols, veyendo una mena de fortaleza alto d'un pueyo de tasament 10 metros cuadraus y bellas decenas de metros d'altaria que a saber dios cómo la heban construita. Pasé tamién por rozals saludando a la chent que i treballaba, y me miré en o maps qué cosetas podeba fer por astí, pos encara teneba tiempo por debant. Asinas, marché t'a pagoda de Tran Gian, un d'os monumentos historicos de Hanói, inaugurada en o sieglo XII, encara que l'actual edificio ye d'o XVII. Me sorprendió, no por polida ni porque os edficios relichiosos me pareixcan especialment intresants ya, sino por a suya historia y os repuis d'a mesma, como as losas con tartaruga adedicada a os buenos estudiants y doctors, y que son tant famosas en atros puestos como o Templo d'a Literatura. A man d'a pagoda de Tran Giang bi heba una cantineta d'o chenté roz con una masa y tortilleta, y encara que en primeras os aimos me pareixoron bordes, ascape pretoron a charrar con yo y o sinyor, ya viellet, me mostró tot ilusion a suya nueva canal de Youtube sobre as suyas visitas t'os monumentos de Hanói. Me suscribié porque me fació gracia, pero cata tú que mirando-me bell video, en verdat son intresants y bien feitos!

Plegando en o lusco, encara me miré en o maps si heba bella cosa más ta fer por a redolada, y trobé o lugar historico de Dinh So con a suya grant pagoda ancestral, y astí que marché, pero resulta que os sabados ye trancau, asinas que me quedé con as ganas de veyer-lo. Con tot y con ixo, lo trobo a sincusa perfecta ta tornar bell diya conPhương y relaixar-nos por astí. Aproveité, ixo sí, ta fer-me un café sobrebueno en a marguin d'o galacho que presidiba a dentrada d'o lugar historico, y tamién he de decir que por o camín, veyé un partiu de fútbol de mesachotz de bells 10 anyos en un campo rural de tierra presidiu por chicotz pueyos. Os suplents pareixeban aburrius, dica que me veyoron y pretoron a correr enta yo ta saludar-me y charraputiar una mica anglés con l'onico forano que pasaba por así ixe diya. Yo yera bien contento y feliz, pos ixo yera bien traquilo y muito más humano que no a urbe de Hanói. Quasi pareixeba que yera en o lugar de Phương, nomás que a distancia t'o mío puesto de treballo yera de tasament 30 minutos!

A cursa de Núi Trầm ye d'ixas que deixan buen sabor de boca porque no m'asperaba o que iba trobando. A cada fita d'o diya, una nueva sorpresa, y tot untau de tranquilidat, naturaleza y cordialidat de chents que no viven con o estrés d'a cercana Hanói. Sin dubda, i tornaré ta ista mena de Chuslibol de Hanói, y a sincusa perfecta ye visitar Dinh So. Antimás, ir-ie dende casa me cuesta nomás diez minutos más que ir t'o centro. Ixo sí, rematé tant baldau que ixe sabado no marché ta Habanera a danzar bachata, como ye ya quasi tradición en yo.

Nota: dos semanas dimpués, i torné, ista vegada con Phương, que me contrimostró estar más aventurar d'o que me pensaba.


7.3.23

Ent'o casorio de Hoa y Carlos: parellas vietmañicas

Istas cosetas virtuals d'os ya arcaicos blogs, y d'os retes socials y o internete en cheneral, de cabo quan trespasan os cosers virtuals y pasan a lo fisico. Ya me pasó fa anyos con o mío buen amigo José Alberto León, y agora m'ha tornau a pasar. Y ye que, dende fa meses, Carlos Cubero Ruesca me comentaba istos posts que voi escribindo sobre Vietnam quan los anunciaba en o Facebook, y me charraba d'as cosas que ell iba aprendendo d'o Vietnam por a suya muller Hoa. Y en istas que en prencipiar febrers recibié un mensache privau suyo convidando-me a lo suyo casorio, a man de Hanói. Bueno, en verdat, a segunda metat d'o suyo casorio, pos a primera parti estió en Zaragoza, do vive a feliz parella.

Ta yo yera toda una honra y ascape le'n comenté a Phương, que tamién se mostró muito ilusionada, y o diya 19 de febrers nos plantemos en o lugar de Quán Gỏi, a una hora en moto dende Hanói. M'hese feito goyo de parar una mica más a fita, pero febrers ye estando un mes muito barrenau. D'atra man, tenié tant mala suerte que ixos diyas pillé cagaleras, pero chusto ixe domingo ya rematoron, encara que yera feble de raso y tampoco no m'atreveba a minchar ni zorrupar quasi cosa. Tamién, entre que no sabébanos o camín y que o desayuno encara me costó dicherir-lo, pos i arrivemos una mica tardi.

Pero a la fin i arrivemos y tot o mundo nos recibió con muita hospitalidat, como ye costumbre entre istas buenas chents. Y encara se feban más contentos quan les deciba las quatro paroletas radidas en vietnamita que sé decir. A ceremonia de casorio que heban aprestau yera intima, sin guaire chent t'os costumbres vietnamitas, y muito millor dende l'envista forana que s'estima más de tranquilidat y no de guaires barifurrallas. Tot y que pleguemos a ixo d'as diez coladas, o matrimonio, con a filleta de dos anyos, Izarbe, encara yeran fendo-se as tipicas fotos con a cinquentena de personas que bi heba, y con tot o caos y movimiento propio d'istas fitas, dimpués de saludar breument, Phương y servidor saliemos difueras, t'a puerta d'o pabellón, y ascape Carlos y Hoa salioron a saludar, y en o caso de Carlos, tamién a descansar-se una mica d'a faradula, y comentemos as fotos retocadismas que heban ficau en a entrada d'o recinto (nota: bell amigo tamién m'ha contau bella experiencia divertida con citas tinder con mesachas de fotos retocadas). Teniemos suerte tamién que pleguemos chusto en a ceremonia d'intercambio d'ancestrals arras de plata, costumbre que trucó o ficancio d'os vietnamitas y que aproveité ta explanicar-le a Phương.

Carlos iba tot pincho y poliu con o trache aragonés, mientras que Hoa iba no menos polida con vestido y chapero royo vietnamita (ao dai). A la tradicional comida vietnamita d'istas fiestas, que ye he explicau en atros casorios, se le sumaba a magra de Teruel, cecina de toro, fuet de ciervo y olivas que Carlos heba traito dende Aragón. Y tamién vin de Carinyena, que aproveitó más que más Phương, que como ya he dito bella vegada, ye experta en vins. Pero no bebió de vaso no... sino de bota! Y ye que Carlos heba traito a ota que l'heban regalau por o casorio, y Phương, con prou arte, s'atrevió con a tradición! Ascape pasemos a la cocina d'a casa, un puesto más intimo y tranquilo do chentemos con a familia de Hoa, y os propios Carlos y Hoa: toda una honor ta nusatros, y aproveito istas linias ta agradeixer iste tractamiento tant especial. O matrimonio, como ye de dar en istas celebracions, y más encara en Vietnam, iba y veniba atendendo a os convidaus, y a Carlos lo veyeba baldín baldán con tanto trachín y tanto chupito de vin y licor de roz. Estoi que Carlos ye d'o mío equipe: copón quanta parafernalia con istas cosas, con o feliz que se'n ye con as cosas contra más simples! Manimenos, Hoa pareixeba más feita a las formas vietnamitas.

Carlos y servidor aproveitemos a charrar en espanyol mientras horas, y yera muito intresant de comprobar como as nuestras experiencias con parellas vietnamitas teneban muitas similitutz. Me comentó cómo se conoixioron, os suyos contextos vitals, que no tardoron guaire en formalizar-se y cómo Hoa treballaba tanto que si no por a mediación d'un amigo en común no s'hesen conoixiu. Y chusto ixa ye una d'as cosas que a ormino discusto con Phương: valuro muito que siga tant treballadera, pero de cabo quan me fería goyo que se relaixase más y disfrutase d'a parella u de tiempo libre ta ella mesma, y más encara en un esdevenidero familiar. Tamién estiemos d'alcuerdo en que as parellas vietnamitas son un amor puro, encara que de cabo quan pueden superar a os propios aragoneses en tozudez.

Charremos tamién d'a espectacular evolución economica de Vietnam en tant pocos anyos, plegando a livels que no han d'invidiar a os espanyols agora mesmo, d'o corazón puro que'n son, tamién t'os foranos, a pesar d'a suya historia colonial, y tamién de bell aspecto a amillorar, como o tractamiento d'as basueras u o esprito d'escular que beluns tienen, más que más en puestos turisticos. Nos vagó de compartir bella critica enta Aragón y as suyas chents, más que más relacionada con parolas de doble filo u charrazos por dezaga, y tamién de comentar cosas que yo trobaba a faltar en Aragón y que no tiengo en Vietnam, como a posiblidat de caminar tranquilament por a carrera, sin trafico ni ruideras. Y Carlos tamién me charró d'una d'as suyas pasions: a barra aragonesa! M'explicó a historia d'o chuego, cómo se normativizó fa quasi un sieglo y cómo s'achuntan en l'Actur a practicar y chugar, amostrando-me videos. He de confesar, con vergüenya, que soi un analfabeto d'a barra, y que gracias a Carlos, que ye toda una institución en o chuego, en aprendié muito. Tanimientras, Phương, que no nos podeba seguir en espanyol, se metió a charrar con a familia vietnamita. Dimpués me sincusé con ella, pero ye que o charrazo con Carlos yera muito rapido y entreteniu, y prou que a ella no l'importó.

A ixo d'as dos, u talment as tres, Phương y yo marchemos d'o casorio, estando os que "tranquemos o guariche", mientras a pobreta -y guerrera- d'Izarbe yera baldada y carranyada con tanta movida. He de confesar que no soi guaire de casorios ni ceremonias, que m'alegro de no estar en Zaragoza porque me'n soi librando de muitos, y que as primeras vegadas que asistié a ceremonias vietnamitas las veyeba intresants pero que agora ya me cansan, pos son encara muito más faranduleras que no as espanyolas. Sindembargo, o casorio de Carlos y Hoa, parella vietmañica como ells dicen, estió muito muito especial. Primer, por pasar a conoixer fisicament a una persona que prencipié conoixiendo virtualment, esdevenindo amigo. Segundo, por a propia naturaleza d'a parella en a mía situación personal actual y a de Phương. Y tercero, por a grant cantidat de similitutz que tenébanos en as nuestras experiencias.

Phương tamién paró cuenta de que os foranos aragoneses somos buena chent, muito intresaus en a diversidat cultural y respetando as tradicions d'os puestos. Ni yo ni Carlos respondemos a o arquetipo d'occidental intresau y fachendoso que vien ta Hanói a fer negocios y diners, sin respetar ni mostrar intrés en o local, arquetipo que ella s'ha trobau muitas vegadas en os suyos treballos en interpresas multinacionals. Tamién habió de charrar con Hoa bella cosa sobre o volumen y os tonos que emplegamos os occidentals, y encara más os aragoneses, quan charramos, y que bella vegada nos ha traito desencuentros que habrían d'haber estau inocents. Y sobre tot, paremos cuenta d'a buena conexión que fan as parellas vietmañicas!

4.3.23

Enta Mai Trung: conoixendo a familia de Phương


O grant diya plegó. Ye una cosa que a yo rai, sincerament, pero que ta bellas personas ye muito important, y aquí en a sociedat vietnamita, encara más: conoixer a familia d'a novia! Yo no me goso de meter nyervudo con istas fainas, pero a verdat ye que mientras istos meses heba visto a Phương tant alticamada con o tema, que ixe nerviosismo pasó ta yo tamién. Dende feba tiempo -pos Phương en tiene 31, y ixo en a sociedat tradicional vietnamita ya ye estar viella- miraban d'emparentar-la con hombres de diners d'o lugar, que de vegada no la esredigasen, y achuntar-se con un forano que no ye precisament rico, pos crebaba tot o plan que l'heban feito. Rediós, yo ya me veyeba repetindo escenas de 8 apellidos vascos en versión vietnamita, y ye que como ya tos he dito, a chent d'o norte d'o Vietnam ye muito esferent a la surenca.

Pero facié la d'aquell, y bien relaixado dimpués de tornar de Nha Trang, a bueneta de Phương ya m'heba aprestau a furgoneta ta marchar ta casa suya en o lugar, y me planté astí o miercres 1 de febrero, en pleno Têt u anyo nuevo lunar, en modo casorio, con o chambergo bueno y bien pincho, como manda a tradición vietnamita. Y dimpués de un viache mirando-me videoclips y videos de finanzas en o móbil, y os paisaches de premontanya vietnamita por a finestra d'a furgoneta, astí plegué en a casa d'os pais de Phương, que me recibió con una sonrisa d'amor puro, pos fébanos dos semanas que no nos veyébanos. Ixo sí, totz iban en chandal y d'andar por casa, y prou que a yo rai, pero si ya de por sí me trobo incomodo con ropas de gala, o feito de veyer que no yeran menester, encara que fació sentir más incomodo, pero prou que ista fatera no yera important. Y si o recibimiento de Phương estió bien calido y amoroso, no menos puedo decir d'o recibimiento d'a suya familia: de su pai Toan, de su mai Lưu, y de totz os suyos tíos y primos.

Malas plegar, que serían as 12 u asinas, no tardemos guaire en chentar, cosa que yo agradeixié, pos como a furgoneta saliba bien luego, a las 7, no me vagó so que de malfer-me un café.  He de reconoixer que, sin querer quedar bien, a birolla que aprestoron ye a millor birolla tradicional vietnamita que he tastau, con muitas carnes d'esferents menas (coniello, betiello, pollo, tocín), y con una mena de longaniza bien sucosa que remeraba muito a la longaniza asada espanyola, y que me dicioron yera tipica de Cao Bang, an que vive a chirmana de Phương. Alto u baixo nos comunicábanos, pos os diez minutos diarios que l'adedico a o vietnamita -pocos, sí, pero no fallo garra diya-, chunto con o feito de venir de diez diyas en o sur, an que a chent ye muito más ubierta y incentiva más a comunicación mesmo sin fablar una mesma luenga, heban feito amillorar o mío vietnamita. Ixo, y que Phương y o suyo sobrinet Lâm, de once anyetz, me feban a ormino de traductors. Tamién he de decir que ya en ixe primer chentar me trobé con o que sería o principal problema ixos dos diyas con a familia de Phương: comer por tierra. Y no porque yo siga esquisito, que no'n soi, sino porque as mías garras remataban escluixinadas en no tener a flexibilidat asiatica.

Dimpués de fer-me o café con o pai de Phương, que destilaba amor en os suyos uellos quan charraba con yo, facié bell par de gambadas en bicicleta con Lâm, que tot callau ell me mostraba o lugar. Yo sentiba una conexión con ell, y de nueitz, me dició que quereba estar chugador de fútbol. Yo le dicié que quan ponese un gol important en o esdevenidero, me lo habría d'adedicar. Antis y dimpués d'os paseus con Lâm, con Phương facié dos visitas familiars. O primera, t'a suya tía y t'a suya lola de más de 100 anyos! Y ye que a chent en ixa redolada vive muitos anyos, y a muller, bien vielleta ella, se manteniba pispotera y argüellosa, pos no aceitaba aduya ta caminar. A yo me fació una mica de duelo que la despertasen nomás ta presentar-me-la, pero estió tot un argüello de vez. A segunda visita, t'os atros tíos de Phương, estió tamién asabelo d'agradable, pos se mostroron muito contentos de que fese esfuerzos con o vietnamita, y, cata tú, que o tío de Phương quitó una redometa de licor ta beber que no yera o tipico licor de roz, sino ron vietnamita! Y copón, yera dulcet y sobrebueno, como o tanduay en Filipinas! No tardé guaire en demandar-le a Phương por ixe ron, y ella lo desconoixeba, de feito desconoixeba que existise lo ron vietnamita, pero mirando por o rete, sí que en tienen bella destilería de ron, sí, por istas tierra! Próxima misión.

O lugar de Mai Trung fa parti d'o municipio de Hiệp Hòa a bells 50 kilometros de Hanói, y si no por l'humedo d'o paisache, una plana de rozals con pueyos-mallos presidindo l'horizont, diría que me trobaba en a Montanyana de Zaragoza d'os 90. Bico rural, de casas de dos u tres pisos, bien aprestadetas, todas con o suyo chardinet. Mardanos que s'achuntaban en o campo de fútbol, bien ta chugar, bien t'animar a la colla local, y un templo budista an que Phương aturó a rezar, no porque ella siga extrictament budista, sino por seguir a tradición y o costumbre d'honrar a os difuntos, igual que se feba en casa con o lolo, que feneixió fa dos anyos tenendo-ne más de 100. Una canal con un azute que feba un galacho presidiba un d'os costaus d'o lugar, y ixe mesmo galacho engaronaba os campos de roz, que chusto en ixos mesmos diyas a chent local yera plantando. Chent local que aproveitaba ta tener culecas, lapins y toda mena de verdín en os suyos patios. Si bien un lugar tant chicot no aduce a emprendimiento vital, ixo que tanto amenisto, as condicions economicas y de vida astí yeran buenas, como en quasi totz os puestos que m'he trobau en Vietnam, y no tienen garra cosa a invidiar a las espanyolas, encara que Phương me dice que en atras redoladas concretas sí que bi ha pobreza, relacionada más que más con as minorías etnicas. Y prou que as caras yeran de curiosidat y d'estranyeza de veyer a un forano astí, talment o primer en ayos.


A nueit en casa d'a familia de
Phương no estió menos intresant, pos t'a cena heban convidau a totz os primos y tíos, os que ya conoixeba, y os que encara no. Y menuda catrinalla yera ixa! Chovens d'a mía d'edat, belún d'ells vivindo luent, en Ho Chi Minh City, con os que compartié experiencias, charrazos como mal podeba, y sobre tot, muitos chupitos, como ye de dar en Vietnam. Ixo sí, como yo yera a novedat, totz quereban fer-se un chupito individual con yo, dica que, sin exacherar, diría que a metat d'o "unto" me lo zorrupié yo. Y qué yera ixe unto? Y aquí atra sorpresa d'istas chornadas: si o más común ye brindar con licor de roz -que a yo no me puya guaire, pero me dixa muito mal estomaco-, cata que o pai de Phương heba resobau en una garraba grant un licor con matas d'a redolada que a 90% sabeba a pacharán, y ixo sí que entraba millor en a mía pancha! Tanto que, ya de nueitz, mientras a colla de mesaches chugaba a las cartas por tierra, fendo apuestas, y yo yera en o leito tot baldau, a poco me'n puyo y marcho ta l'escusau a gomecar. Por fortuna, no plegué a ixe punto -encara que ya tos digo que no mancó guaire-, en buena mida gracias a la sucosa cena que atra vegada a familia de Phương, y más que más su pai, heba aprestau. Ixo sí, dentre tanta borina, totz os animaus con chupitos, chuegos y demás, yeran os mastos, no pas as mullers, y como bien le dicié a Phương, más se valdría que as mullers tamién dixasen o rol tradicional y s'animasen a fer borina, que ixo da muito más color y diversión a tot.

A l'atrol diya, me'n puyé y me bebié bell par de veires d'augua que me dioron a vida. Baixé os escalerons ta mirar d'aduyar a parar a lifara d'o desayuno, pero no me dixoron fer cosa.
Como yera astí sin fer cosa en a cocina, y a situación tamién yera incomoda por si podeba fer a impresión de que yera esperando, decidié fer una gambada por o lugarón a la mía bola, pero en ixas que en salir-ne me veyé un d'os tíos de Phương y ya no me dixó continar o camín: heba de pasar por casa suya sí u sí, asinas que, tot muito entreteniu, ixo facié, dica que a os pocos minutos venió Phương a buscar-me en modo mai, carranyando a o tío y decindo-le que yo heba de desayunar con ella y sus pais. O tío cedió, pero siempre que chentásenos totz dimpués en casa suya. Ixo me remeró a quan as mías tías y primos de pai se "carranyaban" por o lugar do íbanos a brendar quan pasábanos por Montanyana, pos mesmos os chestos y as risas yeran as mesmas. Asinas que finalment nos ne desayunemos en casa d'os pais de Phương y dimpués facié una gambada por o lugar con Phương, ta rematar marchando ixe maitín ta Hiệp Hòa, que fa como de capital comarcal, do heba de fer a zaguera visita d'as chornadas por a tierra natal d'a mía novia: os suyos amigos d'o instituto. Todas mesachas y un mesache mariu d'una d'ellas, con a mesma edat de Phương, heban decidiu fer vida en o lugar, quasi todas ya con fillos, y se les veyeba muito felices, pos o lugar ufriba una vida tranquila y comoda. Nos faciemos un café y a conversación estió más fácil, pos quasi totz ells teneban cierto libel d'anglés, y antiparti, quasi por primera vegada en dos diyas, yera fendo sociedat sentau en posiento y no por tierra. Pero en verdat, m'hese feito goyo d'estar más tiempo con ells, pos íbanos con o tiempo cronometrau. Antiparti, me dicioron que feba dos anyos que no se veyeban, y le dicié a Phương que t'a proxima habríanos de parar a quedada pensando en estar-ne sin tiempos, que a ocasión lo mereixe. Y ye que, en iste país ye muitas vegadas normal fer vida social de contino con os companyers de treballo y quasi ixuplidar a os demás, y ixo no me fa goyo.

He de decir que me quedé una mica triste quan marchoron a chirmana de
Phương y familia, con o sobrinet Lâm, sin despedir-me d'ells, pos yera durmindo y ells habioron de marchar luego en tener quasi tot un diya de viache ta Cao Bang. Tamién me quedé una mica triste de no tener garra foto con a familia, razón por a que no la veyetz aquí, tot y que le'n dicié bell par de vegadas a Phương. Pero ye que nian sisquiera se fotioron ells mesmos, que muitos estarán un anyo sin veyer-se, y yo tampoco no quereba estar o "raro d'as fotos" chusto ixa primera vegada que los conoixco. En fin, cosas d'o norte de Vietnam, que a chent no ye muito aficionada a las fotos.

Chentaus totz en casa d'os tíos de
Phương, nos ne despidiemos y pillemos l'autobús ta Hanói mientras quatre horas an que Phương y yo no aturemos de charrar y intercambiar impresions. Yo yera encantau con cómo heba saliu tot, Phương no menos. Totz me tractoron como a un fillo, y serán cosas mías, pero noté un amor especial en Toan, o pai de Phương. Yo heba tornau a la Montanyana d'os 90, quan lola y pai yeran vivos y bi heba más comunión dentre primos y tamién con a chirmanastra. Con o paso d'o tiempo, a muerte d'os viellos, o individualismo y a dispersión han rematau estricallando tot ixo, lo menos con yo, que quan bi he tornau os zaguers anyos nomás m'he trobau con fieros y charrazos por dezaga de primos y chirmanastra plenos d'invidia por a vida que levo. Lo que no quieren veyer ye que ta plegar t'aquí m'he habiu de foter y encara me foto horas de ficar codos mientras ella fulaniaba en a Oasis y ells se meteban raya dezaga d'atra en a penya d'os butaners. Pero bueno, tornando ta Vietnam, casa mía, le demandé a Phương cómo veyeba o futuro, y me deciba que se yera prencipiando a dar a mesma evolución que se dio en Espanya, con personas y familias que s'estiman más d'ir ta placha que de mantener o rolde, u que vivindo luent no podeban permitir-se veyer a las suyas familias en istas fiestas d'o têt tant senyaladas. Pero, agora que somos debuixando o nuestro esdevenidero, ella tien muito claro que a familia ye una proridiat, que no puet ni quiere estar deseparada d'ella, y ye bella cosa que yo respeto y comparto, más con una familia tant acullient y calida.

17.2.23

Enta Nha Trang: l'Alicant de Vietnam


Ecuador d'o mío periplo por costas d'o sur de Vietnam, y ixos quatre diyas finals heba decidiu d'adedicar-les-ne a Nha Trang, ciudat ya más conoixida y con muito más turismo, más que más internacional ruso. Me planté astí en furgoneta dende Tuy Hòa, y malas arrivar-ie, en dos u tres situacions paré cuenta de que astí, como en a resta de puestos turisticos, cal demandar primer o pre d'as cosas antes de mercar, costumbre que ya heba ixuplidau en Quy Nhơn. Asinas, con o chip una mica cambiau y dimpués de mirar-me bells puestos, pos os pres yeran más caros que no en as atras ciudatz, logué a Marqueta 18. L'hombre d'a botiga, siempre con -falsa- sonrisa, me dició que me la deixaba barateta si no feba viaches guaire luengos... Que sí, copón, que sí -de qué coda ha de saber ixe hombre ta do voi? En l'hotel, l'amo yera asabelo de chalanguero y ristolero, y miró d'emparellar-me con a recepcionista, una mesacheta choven simpatica. Tot turistico, sí, pero surenco tamién.

Malas pillar-la, ixe mesmo diya visité dos fitas turisicas en os arredols d'a ciudat, a pagoda de Sui Do y o fosal-templo de Tong Lam Son. A primera, en un lumo y arrecorrendo una cascada, ufriba unas envistas esparpallants de toda a plana por an que s'ixamena a ciudat. Os edificios relichiosos yeran o de menos, y o mío piet, ya quasi recuperau, me dixó puyar dica alto de tot. Yera poliu de veyer as familias que i viviban y cudiaban d'os templos fendo lifaras, totz arroclaus en celebración por o tết. O fosal, no guaire luent, yera tamién un puesto pacifico, an que fer gambadas sin guaire rudio, contrario a la resta d'o país, y yera presidiu por una estatua de buda chigant. Me trobé con bells mosens budistas y me convidoron a puyar-ie. Yeran asabelo de mahos y agradables, y dimpués un d'ells me dició si le podeba acercar a casa suya, no guaire luent, con a moto. Prou que lo facié, y a escena de levar a o mosen budista con a moto estió muito curiosa y graciosa.

A l'atrol diya, marché dica o templo champa de Phan Rang, que con tres torres ye un d'os monumentos principals d'ista cultura y civilización. A decir verdat, me confité muito, pos cata que yera a quasi 150 kilometros! I fue por a carretera d'interior, más rapeda, ixa que renuga Hanói con Saigón, ta dimpués tornar por una carretera secundaria costera, repolida, por alto de clamors, arrecorrendo as calas y plachas de Hon Den, Hang Rai, Thung, Bai Kinh, Binh Tien, y a badía de Cam Ranh. O paisache yera repoliu, y remeraba paisache tipico mediterranio, con una vechetación más bien de secano, piedras toscas y mesmo vites, pos ixa ye a redolada de Dalat, a zona de vins de Vietnam, que dicen no son malos. L'airera, ixo sí, yera tant fuerte, que me se fació muito muito embolicau d'aducir en varias curvas, encara que ixa mesma airera yera la que permitiba a os muitos surfistas y windsurfistas practicar a suya pasión. Por desgracia, a ixa airera tamién l'acompanyaban numbrosas boiras, con o que aganaba poco de ficar-se en l'augua d'a placha, cosa que de feito ya no facié más.

En tornar ta Nha Trang, ya de tardes, me gritó tot alticamau o propietario d'a moto. Que l'heba feito más de 300 kilometros en un diya! Copón bendito, cómo lo sabe? Pos porque l'heba ficau un GPS a o traste! Sincusa perfecta ta mirar d'escular-me, porque me quereba cobrar o doble de tot, pero dimpués d'una negociación, tenendo ell parti de razón y sin deixar-me escular tampoco, pos pleguemos a un alcuerdo. Y prou que siempre con as sonrisas falsas por devant y mirando de tener buenas resenyas en Google. Anecdotas a parti, aproveité a nueit fendo gambadas por a placha y as replacetas an que heban aprestau ferietas por o tết, más que más t'os ninos. Tot sin de ruidera y trafico, y ye que Nha Trang ye dica agora o puesto de Vietnam con o trafico millor regulau en o que soi estau, con as carreras de nomás un sentiu mesmo ta motos, bien disenyadas, y tamién con más control policial ta privar de que a chent espiguardada empachase a circulación.

A l'atrol diya m'asperaba atra ruta, ista vegada ent'o norte, dica plegar en Ninh Van, indo por una carretera costera con muita basuera y paisache industrial, en trobar-se-ie os astillers de Hyunday. Pasada ista interpresa, o paisache se tornaba más rural, y ya en a final d'o camín, en Ninh Van, apareix una placha repolida y tranquila, sin guaire basuera, en a que quasi me fico en l'augua de no estar porque l'orache agabanyau y biso no acompanyaba. As chents yeran celebrando también o tết familiarment, pero he de decir que astí no me pareixioron tan acullients como en as redoladas de Quy Nhơn y Tuy Hòa.

De tornada, pero encara con tiempo, me vagó de fer a que sería l'aturada que más disfruté de tot Nha Trang: as cascadas de Ba Ho. Bellas gorgas en un ballón folludo d'interior, muito aprestadas turisticament y con una dentrada que considero cara (4 euros), pero que mereixen, bai si mereixen. O prencipio ye una mica postizo, con hotels, restaurants y mesmo una piscina, pero malas que dentras en a endreza, tot ye muito más natural. Endreza que, dito siga de paso, va fendo-se más embolicada mientras puyas a sucesión de tres badinas, y en a zaguera cal fer unas gafas con cudiau, pos yera de fácil estozolar-se, y con mala caita. Tanto risque en os camins pareixeba Filipinas! Y a gorgas, sin estar as más polidas d'o mundo, yeran esparpallants, con l'augua no guaire freda, y astí, dentre semana, alto de tot y con a dificultat d'arrivar-ie, pos yera solenco. Como no sabeba qué me trobaría y feba una mica de fresco, me dixé o banyador en a moto, pero astí alto m'aganó de ficar-me en augua y lo facié espulleto, pos yera solenco. Y ya sabetz que m'encanta l'augua, pero muito más l'augua y l'ambient de badina que no de placha. Asinas que disfruté d'o puesto dica que quasi me se fació de nueit.

Os atros dos diyas ya no facié ruta, sino que me quedé por a ciudat disfrutando d'as suyas avantallas: fer gambadas por os paseus maritimos, visitar a torre champa de Ponagar, a galería de fotografía de Long Than, y o repoliu mercau de Dam, asabelo de popular y granizo Fer gambadas por ixe mercau remeraba a fer-las por o mercau de Tondo en Manila, tanto por edificios, como por tamanyo, productos y chent. Mesmo bell par de ladyboys me chitoron pedretas, y aproveité de paso ta mercar café luwak d'a redolada, ixe que escagarrucian as civetas y que dicen ye un d'os millors d'o mundo. De nueitz, me facié bella biera con Stefi, profesora d'alemán d'a Universidat de Hanoi que tamién yera pasando bells diyas por astí.

Yo en torné luego ta Hanói ta poder fer cosetas y treballos en a ciudat pantasma en a que se convierte a capital mientras o festivo d'o tết, y resulta que muitas d'as profesoras y chents que conoixco en Hanói fuoron ixos mesmos diyas ta Nha Trang, que pareix s'ha tornau o destín vacacional de moda. De feito, le deciba a Phuong que, sin tener o encanto insular de Phu Quoc, Nha Trang mesmo yera millor, en estar más ciudat y ufrir más alternativas d'ocio, más que más de nueitz, sin faltar-le por ixo atractivos como as gorgas de Ba Ho. Antimás, o contraste entre zonas turisticas a rebutir de rusos, os paseus maritimos y lo mercau chigant y local de Dam, chunto con o buen ambient, o buen clima, os rascacielos u lo paisache mediterranio d'os arredols, me feban muita alcordanza d'as ciudatz y paisaches d'a provincia d'Alicant, a que ya sabetz ye una d'as mías rechions favoritas ta vivir en Espanya si ye que torno garra diya, lo que veigo improbable.

Phuong me gritó por telefono varias vegadas ta veyer qué feba, ta veyer si o suyo perigloso latino yera ligotiando y buquindo con beluna por astí, pero siempre me trobó fendo una cosa muito millor: gambadas aforro por o paseu maritimo sin ruidera ni contaminación, alentando aire marino! Ixo sí que yera placer!