28.5.18

Enta Macau (ii): a China d'os casinos con Céline Dion, a Torre Eiffel, gondolas y un teyatro romano


Dimpués d'o primer diya de dondiar por o centro historico d'a parti continental de Macau, pertocaba, ya de nueitz, marchar ent'a isla de Cotai (Taipa-Coloane), an que se troban a más gran parti d'os famosos casinos d'a ciudat, os onicos permitius en toda China y que l'han dau a fama d'estar 'Las Vegas d'Asia'. Nunca no soi estau en Las Vegas, pero lo que me trobé astí ye esparpallant, muito más gran y luixoso que no Monaco, por eixemplo. Os casinos tienen cadagún a suya tematica y no nomás son casinos, sino tamién hotels, cambras de cine y conciertos, centros comercials de luixo, y cadagún tien o suyo propio distintivo. Dentrar-ie ye de gufanya, encara que t'os reservaus cal tener muitismos diners -ixas apuestas millonarias son as que empentan a economía d'a ciudat-, os más importants son en a mesma redolada, y mesmo son conectaus por corridors sozterráneos, asinas que son de fácil veyer. 

O primer que visité, y an que pasé más tiempo, estió o Venetian Casino, pos ye o más recomendau por o rete. O suyo plato fuerte, una canal graniza que te permite d'arrecorrer en gondola toda la suya primera planta, con gondolers occidentals, que be d'estar que os pobrichons orientals no le dan tanto caché. A planta carrera, tanto en iste casino como en a resta, ye reservada t'o chuego. Y dentro d'os chuegos, o principal son as cartas. Servidor, que quan se mete en istas cosas no chuga que a ruleta (y poco cauquerré), cabidó buena cosa de diners, pos de ruletas, bi'n heba bien pocas, y antiparti, nomás deixaban cambiar fichas con dolars de Hong Kong, quan no heba quitau que patacas de Macau en o caixero automatico. Como curiosidat, en o teyatro d'o casino, con capacidat ta bellas milentas de personas, cantaba ixe diya Céline Dion, y a l'atral semana pertocaba Ricky Martin, pero garra barafunda, pos ixas actuacions astí pareixen estar o más normal.

Unas d'as millors experiencias en os casinos, y en cheneral de tot o viache a Macau, estió cagar en os suyos escusaus. Luixo de marbre y doraus, amplaria d'os retretes,
temperatura adecuada -picando una mica l'aire acondicionau, ta trobar más comodidat y sensación d'hichiene-, escoscaus a conciencia, ulor a ambientador d'o caro, sensación d'intimidat en haber-ne muitismos  y en estar granizos achuntado-se-ie poca chent... Bueno, que estoi que tornaré a Macau nomás ta cagar en os suyos casinos. Sin dubda, bella cosa que cal fer bella vegada en a vida.

A o canto d'o Venetian Casino ye o Parisian Casino, que mica engrucia ha de tener d'o
primero. Ista vegada, o plato fuerte no yera mica canal, sino una replica d'a Torre Eiffel, a la que podebas puyar, pero por un pre masiau caro: 100 patacas. Si a decoración d'o primer se basaba en Venecia, iste, pos prou que sí, se basaba en París, con replicas d'obras d'arte d'o Louvre y mesmo de bella carrera de Montmartre. Totz os dos casinos simulaban estar de diyas en o suyo teito d'una traza muito realista. Y aquí tamién botigas y restaurants caros -y bell McDonalds- s'alternaban dende a primera planta ent'alto. Dimpués d'iste casino marché t'o casino d'o Studio City Macau, que a suya tematica yera o cine de Hollywood. Más d'o mesmo: luixo esparpallant, mica engrucia d'os atros dos y escusaus sobrebuenos. Y ya, baldau dimpués de horas y horas fendo gambadas por tanto luixo, pillé un bus urbano t'o mío hotelet en a parti continental de Macau, que prou que no yera denguno d'os hotels d'ixos casinos :-)

A l'atrol diya, me'n puyé con a intención d'arrecorrer os zaguers puestos qu'heba de veyer en a parti continental de Macau. Asinas, prencipié en a casa d'o Mandarín, un palacete de 4000 metros cuadraus en o centro de Macau, mandau a fer por o intelectual chinenco Zheng Guanying en o sieglo XIX, con una arquitectura chinenca d'ixa puenda an que sobresale a fusta, y con bells corridors y carreretas internas que ufren fotos repolidas. Estió una d'as visitas que más goyo me fació. No guaire luent d'a casa d'o Mandarín ye l'edificio dito Moorish Barracks (Cuartel Morisco), edificio d'o sieglo XX feito con motivacions arabes, muito poliu pero sin garra cosa a ufrir por dentro, pos ye un edificio administrativo sin más. Y no guaire luent d'o Moorish Barracks se troba o templo chinenco de A-Má, en un lumo, an que s'achuntan esferents divinidatz taoistas y beluna budista, y an que se pueden veyer muitos locals posando vilas y inciensos, fendo reverencias y ceremonias relichiosas y tanyendo o gong. Visto iste templo y con una aturadeta en a estatua marina y placheta de Kun Iam, me pillé un bus ta que m'acercase a la zaguera coseta que me quedaba de visitar por a parti continental de Macau: o Macau Fisherman's Wharf, unatro conchunto de casino-hotel-centro comercial-atraccions, iste enfilau a Roma. Asinas, se teneba a replica d'un teatro romano an que feban actuacions, restaurants italianos y botigas caras, y prou que escusaus de cinco estrelas. A esferencia d'iste con os anteriors ye que aquí a más gran parti d'as cosas yeran ubiertas a l'aire libre, y se notaba tamién una mica en decadencia: prou cudiau, pero con muitos locals y puestos vuedos y con poca chent. 



21.5.18

Enta Macau (i): ciudat colonial a descubrir


Uno d'os destinos que más yera remugando, más que más ta descansar-me d'a caotica Manila, yera Macau, y t'astí que marché o 10 de mayo ta pasar tres diyetas. Antiparti d'un ambient urbano ordenau, Macau de siempres m'ha trucau a ficancia en estar a zaguera colonia Portuguesa y Europea en Asia, dica o 1999, quan pasó a mans de China. Y sincerament, ista visiteta no fació burro falso. 

Entre que pillé o vuelo de nueitz, y que antiparti habié de sufrir os tipicos retrasos de Cebu Airlines -con cambio d'avión incluito-, pos a la fin i arrivé a la una d'a maitinada, pero a ciudat feba tan buenas farchas y l'hotelet yera tan bien situau que decidié de fer una primera gambada por a parti piational d'o Largo do Senado, as carreras historicas d'a parti continental de Macau. Curioso sin dubda trobar-te con toda la rotulación de carreras, transportes u negocios -y por un regular, de todas as cosas- en dos luengas: chino y portugués.

Dimpués de dondiar por o centro, de dormir y de desayunar-me, ye decir, dimpués de
reviscolar, marché a veyer y conoixer os principals puestos historicos d'a parti continental de Macau, a piet, aproveitando que feba muito buen orache, que o trafico yera adecuau, que bi heba ceras prou amplas y muitas carreras y callizos piatonals. O primer de tot, prou que sí, estió arrecorrer o Largo do Senado, plaza y carreras piationals con as tipicas botigas d'os centros d'a ciudatz -con firme presencia d'Inditex-, prous turistas y bells edificios historicos, sobresalindo o Instituto t'os Asuntos Publicos y Municipals por un costau y a Ilesia de Santo Domingo por l'atro costau, asinas como bellas casas privadas colonials repolidas. No guaire luent de tot isto yera o Teatro de Pedro V, tamién feito por os portugueses -se diz que ye o primer teatro d'arquitectura occidental en Asia- y que, sin estar gran cosa, pos tampoco no ye de más fer-le una gambadeta. 

Visitadas ista cosetas, marché ent'as runias d'a ilesia de San Pablo, que basicament son a suya frontera, pos un tifón la esboldregó en 1835. Ye un d'os iconos de Macau, y como muitas atras cosas, estioron restauradas y potenciadas mientras as zagueras anyadas d'a presencia portuguesa. Dimpués de puyar a costera y os escalerones, y de fer-me a tipica foto, marché ent'a parti de dezaga d'a ilesia, an que se troba un chiquet monumento u pantión con os uesos de sorches d'esferents guerras y que parixen una mica trigaus a la fortuna. Si te fan goyo os crapacins y as cosas macabras, de seguras que t'encanta ixe puestet :-)

Y a plego d'istas runias, se troba o fuerte de Macau, alto d'un lumo. Tiene unas anvistas
sobrebuenas de toda la parti continental d'a ciudat, y mesmo se pueden fer fotos curiosas con os canyons apuntando a os esparpallants edificios d'os casinos. Tot ye piational y verde, y prou que aproveité ta fer-me as gambadas que no me puedo fer en Manila. A o canto de Macau se troba o museu d'a ciudat: estió a onica actividat que me costó diners -a resta de puestos son de gufanya-, pero no ye guaire caro (15 patacas, arredol de 1,5 euros), encara que sincerament, no fa vez en no tener cosas guaire intresants.

Vistas istas historietas y feitas as correspondients fotos millenials, baixé o lumo y encara
me trobé con bells edificios colonials curiosos, como lo d'a biblioteca de Macau, a casa chardín u o fosal historico protestant. Quitando treslau d'a enerchía d'o primer diya, encara me decidié a puyar l'atro lumo d'a ciudat, en o que se troba o Faro da Guía, poliu faro blanco portugués que feba honra ta orientar a os mariners. En ixe mont tamién bi ha una chicota fortaleza que, igual que o fuerte antis dito, fació honra ta esfender a ciudat d'as enrestidas holandesas de 1622 y d'as enrestidas de piratas. Entre 1996 y 1998 s'escoscoron y restauroron bells frescos en a suya capilla, feitos mientras o sieglo XVII y muito intresants en achuntar motivos orientals y occidentals.

Dimpués de visitau o mont de Guia, y de fer-me un descanset en una replaceta abaixo con
buen wifi publico, preté a tornar, aproveitando o camín ta dentrar en a casa de Lou Kau, un curioso palacet d'un mainate chinenco d'o sieglo XIX, con polius adornos en fusta. Tamién i dentré en l'interior d'o Instituto t'os Asuntos Publicos y Municipals, en Largo do Senado, con una luna curiosa. Y toda ista tornada rodiau por os edificios colonials d'ixe vico, que le daban cierto encanto, de vez que as suyas botigas y a piationalización d'as carreras le feban unas farchas muito occidentals.


Ista primera impresión de Macau estió muito positiva. Sin estar una gran cosa u un puesto que haigas de visitar bella vegada en a tuya vida sí u sí, Macau ufre sensacions prou occidentals y una cultura colonial pincha. Tranquilidat con trafico bien chestionau, gambadas en carreras piationals, cultura, historia y gastronomía variadas, tot sincretismo portugués-chinenco fueras d'a luenga, an que por muito que apareixca tot rotulau en portugués, a onica que se charra en a carrera ye o chinenco, y seguntes dicen, cada vegada más mandarín y menos cantonés -servidor no podió parar cuenta d'isto.

17.5.18

Enta Baguio (ii): Tam-awan, bell church, mines view y atros


O segundo diya en Baguio prencipiaba una mica esferent. Y ye que, ya en sabado, se notaba cómo iba venindo chent de Manila a pasar o cabo de semana y a tranquilidat d'o viernes se convertiba en movimiento, rudio y contaminación.

Con tot y con ixo, a primera actividat que facié encara la podié disfrutar: a visita a o lugar "de nativos" de Tam-awan, una d'as principals actividatz recomendadas en a ciudat. Pos bien, ixo de nativo... no'n teneba mica! En reyalidat ye una gambada por un troz de mont con esferents aturadetas an que han ficau recreacions de construccions de nativos -beluna autentica- con bell par de museus y mesmo con un atrapasuenios chigant, elemento orichinario d'a tribu norteamericana Ojibwe... En a más gran parti d'as construccions, pinturas y esculturas feitas por os descendients d'os nativos en estilo hipster-bohemio -y con os correspondients pres hipsters-bohemios por si querebas mercar-ne. Con tot y con ixo, con un pre d'entrada prou baixo -menos d'un euro- pos ye de dar dentrar en Tam-awan y fer a gambada, sin asperar, ixo sí, garra cosa autentica. 

De Tam-awan, pillé un taxi ent'a 'Bell church', que por muito que se diga 'church', ye un templo chinenco en una costera d'un mont a man d'a val de culors que heba visitau o diya d'antis. De feito, o viernes m'i acerqué, pero istos chinencos levan unos horarios una mica raros y o puesto yera trancau. D'atra man, tornar-ie fació firme honra, pos o templo ye curioso y pincho. Una mena de Paniello en chicot, presidiu en a suya dentrada por una campana -d'astí o suyo nombre-, igualment nuevo pero poliu. 
  Visitadas istas dos cosetas, marché ent'o centro en un jeepney y astí, dimpués de descansar-me una mica por o parque Burnham, facié firmes gambadas ent'a parti que encara no heba visitau d'a ciudat -pos heba trigau Baguio ta poder fer gambadas y disfrutar-las, cosa que no puedo fer en Manila-, aturando y dentrando en o museu de Baguio. O museu no ye gran cosa, pero permite conoixer d'una traza rapeda a cheografía y l'antropolochía d'as provincias que fan a rechión de Cordillera, bella cosa que a yo m'apasiona y que soi tractando en documentos historicos d'o norte de Luzón d'a Universidat de Santo Tomás. Cal adhibir que aturar una mica en un puesto trancau a la uembra, con tanta chent, auto y fumo venindo de Manila, s'agradeixeba.

Dimpués d'o museu, estricallau y sin guaires ganas de continar caminando por o estresant que se yera metendo Baguio en sabados, quité fuerzas y marché en un jeepney t'atra d'as
atraccions recomendadas d'a ciudat: Mines View, l'alto d'un pueyo an que puet veyer-se buena cosa d'as montanyas de Cordillera y a ciudat de Baguio. Pos bien, malas plegar-ie, si ya me yera queixando d'a cantidat de chent que yera arrivando en a ciudat, astí trobé l'infierno: pior que no o primer diya d'interpenyas en Pilars. Chent, chent y más chent, empentons, locals disfrazaus de nativos que de contino t'ufren fotos con ells y as suyas falsas vestimentas ta quitar cauquerré, bell caballo putiau que ufriban ta fer-se fotos y tot ta poder plegar en l'alto d'o montet, sin poder disfrutar d'as anvistas entre tanta chent y luitando ta poder fer una foto decent. Probablement o puesto siga muito poliu entre semana u en cheneral sin tanta chent, pero con tanta chent recomiendo no ir-ie.

Tras ista mala experiencia, y ya con ganas de poca cosa, encara marché t'o parque
Wright, a poca distancia d'o mirador de Mines View y marchando ent'abaixo. Ye un parque más chicot que no o parque Burnham pero igualment pincho, an que no se podeban logar bicis ni cars a pedals pero sí caballos putiaus, y con bells escalerons que en puyar-los s'arriva en The Mansion, a residencia oficial d'o president de Filipinas de veranos. No se puet pisar que a suya dentrada, pero se puet apreciar a grandaria y o estilo, que fa alcordanza a la casa blanca estadounidense: grans chardins t'a la fin arrivar en un gran edificio blanco capitolino.

Y dimpués de vista The Mansion, baldau de raso, pillé un taxi ta que me levase ent'a gara de buses, an que pillé o primer bus enta Pasay-Manila. Sincerament, o sabado no lo disfruté tanto, por a cantidat de chent y autos que i plegaban, que estresaba tot, feba más fumos y ruidera, y diría que mesmo calor. Con tot y con ixo, encara que Baguio no ufre cosas esparpallants, tiene detalles y puestos pinchos, y ye un puesto bueno ta descansar-se d'o ritmo filipino bells diyas en un ambient fresco y fendo gambadas tranquilo, siempre que no bi haiga guaires turistas. A chent ye muito simpatica, igual que en a resta de Filipinas, pero más calladeta u timideta y de cabo quan mesmo s'agradeix. Antimás, Baguio ye o puesto de salida ta puyar una ripa de monts y tucas d'arredol, entre ellas o Mont Pulag, a montanya más altera de Luzón y a tercera de Filipinas. Asinas que i tornaré
de seguras!

8.5.18

Enta Baguio (i): gambadas, yankees y fragas

A pasada semana ya se sufriba en Manila a suya fuixina de veranos. En muitos puestos se charra d'ella, pero quan pertoca, ye indescriptible. Asinas que con ixas envueltas, y asperando-me buena cosa de treballo t'ista semana, decidié pillar un bus enta Baguio, ciudat d'a a montanya d'o norte de Luzón con un orache muito más fresco, ta pillar enerchía y horiar-me una mica. Baguio estió oficialment fundada en o 1909 por os estadounidenses, que mesmo la veyeban como una futurible capital d'o país. Se basoron en un estudio de tres incheniers espanyols a la fin d'o sieglo XIX que veyeban astí un buen puesto ta fer un lugar termal y de descanso por o suyo orache fresco. O urbanismo norteamericano, con grans parques y ceras amplas, encara s'entrefila. A diya de hue, se considera a 'capital de verano' de Filipinas, ye a residencia de veranos d'os presidents -con bella excepción de belún que s'estimaba de veraniar en a rechión más hispanica d'Ilocos- y tiene muita popularidat entre os filipinos.

I arrivé o chueus
de nueitz, y a primera impresión que me causó ye que se pareixeba muito a Ovieu: no guaire trafico, bell guariche bueno ta boriniar, curvas y costeras, fresquet -mesmo una chaqueteta no iba mal-, parques y ceras. Con tot y con ixo, iba baldau, asinas que no aproveité guaire ixa primera nueit, sino que marché enta l'hotel, me facié una ducha y ent'o leito. 

A primera visita que facié o viernes de maitins estió a que más goyo me'n fació. No sé si en estar a primera y ir-ie con más rasmia, u porque de verdat yera a millor: as runias de the old diplomat hotel. Una antiga torre graniza de tres plantas alto d'un pueyo que data de principios d'o sieglo XIX, que en a suya historia ha feito tanto d'hotel de luixo como de convento relichioso, y que ye viella y enronada por a molsa, con un toque hipster-colonial que atraye, y con muitos pocos turistas dondiando-ie. Leva fama de casa encantanda... y encara que ya se sabe cómo son istas cosas -mito y estratechias ta potenciar turisticament o puesto- lo cierto ye que ista casa fa honra ta fer peliculas de terror. No guaire luent se troba a gruta de Lourdes, alto d'un pueyo en a entrada d'una chiqueta espelunga u glera, an que a prencipios d'o sieglo XX mosens chesuitas espanyols con permís norteamericano i ficoron una estatua d'a virchen de Lourdes que a chent ascape prencipió a venerar.

Dimpués d'isto, tot andando, marché ent'o centro d'a ciudat, y tras visitar o suyo concello feito por os americans en estilo capitolino, arrivé en o parque Burnham, dito asinas en
hunor d'o urbanista que empentó a ciudat actual. Iste parque ye o puesto favorito d'a chent local y de muitos foranos que i van, pos con buen orache uno puede fer-se una gambada tranquila, sin fumos ni guaires rudios, u bien pillar bicicletas y "cars a pedals", u mesmo logar una barquichuela an que arrecorrer o lago interior. Tamién bi ha buena cosa de puestos y guariches de birolla, sucos y ropa. Se puet decir que iste parque se pareix asabelo, en ideya y ambient, a o parque gran de Zaragoza. En os arredols, bi heba buenas instalacions esportivas d'atletismo, tenis, fútbol y atros esportes, y bi chugaban  adultos y ninos que contrimostraban un libel sobrebueno. Y ye que Baguio ye tamién o "centro d'alto rendimiento" d'os esportistas filipinos, por as suyas condicions d'orache y altaria. 

Dimpués de fer una gambada por o parque, y descansar-me fendo-me un suco, continé a mía gambada ent'a catedral de Baguio -prou recient, mica especial- pasando por a Session  Road, una d'as principals avenidas d'a ciudat, con muita actividat pero una mica estresant y con masiau trafico t'o mío gusto. Continando o camín, facié una aturadeta por a casa-museu d'Emilio Aguinaldo, controvertiu lider de Filipinas que luitó contra os espanyols y os americanos, pero que tamién asasinó a o que fue o principal mainate d'a independencia Filipina chunto con Rizal, José Bonifacio. Como no se podeba dentrar que en collas de cinco personas ta ixe museo -lo que me pareix una esculada- y ya que tampoco no m'intresaba especialment, no i dentré, continé o mío camín y a la fin arrivé en o convento d'as Pink Sisters, un pueso intresant pos en estar pintau tot de rosa -mesmo as monchas levaban habitos rosas- pareixeba más una atracción de DisneyLand que no un convento. Ixo sí, as monchas de clausura no permitiban garra rudio ni mobils en l'interior, y nomás se podeba visitar una miquineta d'a ilesia, prou que sin fer fotos.

A man d'iste convento se troba a casa de Laperal, antiga casa que dicen encantada y que por dentro tien exposicions d'arte, encara que as opinions por o rete sobre isto zaguero
son malas. Por desgracia yera trancada, no la veyé que por difueras y cal decir que bien podrían rodar astí capitols de American Horror History por as farchas que'n fa. Como he de tornar más vegadas ta ista ciudat, de seguras que la visitaré por dentro, no tanto por l'arte, sino por a suya arquitectura. Y dimpués d'isto, tornando atra vegada ent'o centro, me facié una gambadeta por o mercau, mica especial y prou parellano a qualsiquier mercau popular filipino, encara que astí s'aprenciaba un millor libel de vida, as cosas yeran más ordenadas, l'ambient más escoscau, no feba tanta calor y, lo más curioso, bi heba buena cosa de productos que no se troban a ormino a en a resta d'o país: cafés de todas menas -con ulors esparpallants-, fragas, naranchas... y en cheneral muitos vechetals y productos más "europeus" que se cultivan y fan astí en tener un orache que lo permite.

Esquinazau de tanta gambada, chenté, me facié un suco y pillé un taxi que me levaría
enta Stobosa u a val d'as culors, en a redolada de Baguio. Stobosa ye una vallón an que todas as suyas casas son estadas tintadas con esferents culors, parellano a como muitos lugars de pescadors han feito arredol d'o mundo. O paisache coloriu urbano en metat d'o mont verde ye repoliu, y antimás servidor levaba una chambreta tie-dye ideyal ta camuflar-se en ixe vico! Ixo sí, cal fer escalerons a ixarramantons t'arrecorrer-lo, y ixo ya me dixó escamallau. U quasi, pos encara yera con sinobia ta concarar a puesta d'o sol en os campos de fragas de La Trinidad, no guaire luent de Stobosa, a piet d'o mont, con hivernaders, y tamién con botigas a ripas que vendeban toda mena de productos derivaus d'as fragas: mermeladas, licors, sucos, asinas-asinas.

Y dimpués d'isto, ya de nueitz, pillé un jeepney -cal decir que en Baguio he visto os jeepneys más polius y "comodos" de toda Filipinas- que me levaría ent'o parque Burnham, an que me facié una gambada con a suya polida iluminación, cené en os suyos puestetz, y ya marché ta l'hotel an que dormiría con una manteta -cosa rara en Filipinas- dica l'atrol diya. En iste primer diya en Baguio, a mía impresión ye que ye una ciudat muito comoda ta vivir-ie, relaixant, con buen orache y con un libel de vida superior a la meya filipina -tamién con pres más caros. O herencio y planificación norteamericanas son presents, uno puet fer gambadas y más gambadas de traza relativament comoda, o numero de jeepneys ye adecuau, son bien cudiaus, y no se permiten tricycles, sino que no bi ha que taxis. Sin perder de tot a pureza y a identidat filipinas, pareix que Baguio ye un buen espiello an que a resta d'o país puet mirar-se ent'o suyo desenrollo. 

2.5.18

Enta Cebú (ii): Candaguit, Carcar y aventura en moto


Dimpués d'a nueit en Dalaguete, ya muito baixos d'enerchías y con ganas de pillar un leito y una ducha en condicions dimpués de más d'una semana 'mochiliando', nos desayunemos tranquilament y pillemos un bus ta concarar a tornada ent'a ciudat de Cebú fendo bella paradeta turistica por metat. En primeras íbanos a fer una nueit más por a isola, pero yéranos tan cansos, que decidiemos pillar un avión t'ixa mesma nueit dende Cebú enta Manila.

O primer puesto an que querébanos aturar yera Carcar, lugar con bells edificios y monumentos colonials que caleba veyer. Pero mientras enfilábanos t'astí, Ana mirando-se por o GoogleMaps nos convenció t'aturar antis en Tubigan, Candaguit, an que pareixeba haber bella atracción acuatica no guaire explicada en o rete. Como no tenébanos cosa a perder, pos astí que aturemos. Garra sinyal, garra chent, un camín de bardo y cuatro guariches-chavolas no yeran buen augurio... En isto que un hombre d'una d'ixas casas nos dició que caleba continar por o camín ent'abaixo ta trobar o que buscábanos, y pos como no tenébanos garra atra alternativa, ixo que faciemos.
 

  En menos de cinco minutos i arrivemos, y veyemos una badineta con una ripa de chent y ninos ficaus en l'augua. A un costau, un caminet que enfilaba enta bells manglars y a placha de fundo, con un entrant d'augua a l'atro costau. Feba buena farcha. En ixas, que a la fin d'o caminet yeran fendo una lifara, y a chent local nos convidó. Resulta que yera o 'cabeza de Barangay' (concellero de vico) celebrando que heban adecuau una mica más o camín. Y ye que quereban aprestar o puesto ta fer-lo una atracción turistica decent, y a verdat que de 'materia prima', en tienen. Toda la chent se nos miraba de contino y s'alegroron muito, pos resulta que yéranos os primers turistas foranos que visitábanos o puesto! Como premio, nos convidoron a chentar birolla cebuana -con un plato feito de masa de panizo que nunca no heba tastau- y dimpués en bellas barquichuelas nos levoron t'una chicota isola ya en o mar, aprestada con un telladet y cadieras, an que se podeba disfrutar d'auguas turquesas y transparents, mirando-se totz os manglars y os pueyos d'a isola de Cebú. Puesto repoliu, sin garra turista, puro filipino y, ta forro de bota, i trayoron una barquichuela a motor que nos fació, uno a uno, una gambada por os manglars! Cal decir que Silvia y Ana tenioron más suerte y a suya gambada estió millor... be d'estar que o conductor d'a barquichuela no yera tan intresau en servidor y a yo bien radida que me la fació... :-) Sin dubda, ista paradeta estió tot un encierto d'Ana!


Dimpués de ficar-nos en l'augua, disfrutar d'o puesto, tornar ta tierra firme, cambiar-nos y estar-nos un ratet con ells, s'ufrioron a levar-nos enta Carcar, ta veyer os suyos edificios historicos y colonials. En a plaza d'o lugar, an que se'n troban quasi totz, entremos primero en o palacio siede de l'archivo parroquial -u diocesano? Agora no me'n alcuerdo- y en poco tiempo i salió una muller, en primeras ta espantar-nos, pero en veyer que yéranos turistas, s'ufrió a fer-nos una visita por o edificio. Nos lo amostró y bien pincho que en yera! Me fació alcordanza d'as casas colonials de Vigan. Nos faciemos buena cosa de fotos, con a presencia d'a muller, que yera a versión d'un mosen viello resabiau pero en femenino, encara que cal decir que en reyalidat estió muito maha con nusatros. A la fin recomendó a Silvia y Ana que trobasen un buen mariu, y les dició que ella conoixeba buenos partius filipinos y que en ixa ilesia de Carcar las casarían encantadas. De yo, pasó.

Dimpués d'ista visiteta y de veyer y fer fotos a esferents palacios y casas colonials, repolidas pero beluna meyo espaldada, pillemos o bus ta marchar ta Cebú, pensando ya ir directament ta l'aeropuerto. Tot iba bien... dica que o bus arrivó en o lugar de Naga, ya en a redolada de Cebú ciudat. Astí, nos asperaba a entrascada de tornada de vacanzas de semana santa en un autobus a rebutir de chent y sin aire acondicionau. Mientras quasi una hora avancemos menos d'un kilometro, y en l'atro carril d'a carretera bi heba un cambión de tocins que churaría iban millor que no nusatros. A la fin, con o nuestro vuelo peligrando, baixemos d'o bus y busquemos bellas motos que nos i levasen. Toda una odisea trobar-las, dica que a la fin trobemos ya de nueitz bellas motos que se ufriban a pasar a entrascada dica plegar en o vico-lugar de Talisay, an que pillar un taxi. Sabendo que íbanos radius, as nuestras tres motos pretoron marcha mesmo indo por o carril contrario, enguiliando y esquivando atras motos y autos que veniban de frent. Mientras cuatro kilometros a mía culor yera blanca, y tot isto negociando pres con o mío conductor, pos no bi heba garra taxi por as garas. En o mío caso, en un trachecto de cinco kilometros, a mía moto indo a 80 km/h por o carril contrario, se desapegó d'as motos de Silvia y Ana, y istas i plegoron cinco minutos más tardi. Ixo sí, dimpués bien que nos esculoron...

Dimpués d'iste particlar Gran Premio de Motorland, un taxi nos levó ta l'aeropuerto, an que i arrivemos mesmo con tiempo. Allí, dentre os tipicos puestetz t'asperar o vuelo en a terminal, bi heba un de sucos de tubo! O que le dicen tubo, que en aragonés ye canya de zucre, ye una delicia si la mezclas con calamansi u atros citricos u fruitas acidas. Nusatros nos faciemos vasos bien grans de tubo con calamansi y con fruita d'a pasión. Yera chusto lo que amenistábanos dimpués de tanta cansera y tanta tensión! Cenemos tamién en o Jollibee de l'aeropuerto, y dimpués vuelo y taxi enta casa nuestra en Manila!

25.4.18

Enta Cebú (i): Oslob y Dalaguete


A l'atrol diya, atra vegada nos habiemos de puyar bien de maitins, ista vegada ta pillar a las 6 o barco que nos levaría dreitos dende Panglao dica Oslob, ya en a isla de Cebú. Querábanos fer a famosa cursa d'os tiburons ballena ixe mesmo diya, pero a persona que nos la vendió en Panglao nos enganyó y os locals d'o puesto d'Oslob an que arrivaba o barco estioron tamién muito maleducaus -pocas vegadas m'ha pasau isto con filipinos. Resulta que de viernes santo dengún no i treballaba -encara que nos heban dito o contrario- y por tanto a cursa d'os tiburons ballena no se podeba fer.  

Como no tenébanos guaires cosas ta fer, arrecorriemos as runias historicas de Oslob, con
un baluarte, un cuartel, una ilesia y una torre espanyolas, bien polidas todas, cal decir-lo. Y dimpués de fer-nos as fotos correspondients, marchemos t'o puesto d'os tiburons ballena ta pillar aloix cerqueta. Yera tot pleno, pero gracias a una muller muito maha, a la fin trobemos una cambra-guariche a meyo fer y con un escusau que millor no pisar-lo. Cal decir que quan no bi iba garra turista, ixa cambra la emplegaban as fillas d'a familia humilde y hospitalaria que i viviba y chestionaba o puestet. En breus, ixe diya viviemos como autenticos filipinos :-) Dimpués de chentar birolla filipina y de fer-nos bella biera a piet de placha en un puesto que yera prou bien, miremos de marchar t'as cascadas de Tumalog, prou conoixidas en toda a isola. Pero atra vegada, en estar viernes santo, yeran trancadas. Asinas que con pocas opcions ta ixe diya, marchemos t'a placha d'o puesto y nos descansemos mientras a tardi: cal decir que a placha, de piedra pero con posibilidatz de ficar-se en l'augua, yera polidisma y tranquilisma.

A l'atrol diya, en puyar-nos, le decíbanos a Silvia que heba dormiu chunto a una cucaracha
bien gran, que no heba parau cuenta pero que Ana y yo no hébanos quiesto decir-le-ne ta no alticamar-la. No le fació guaire buen prebo, pero -oh carma!- en ixas que chunto a o mío leito apareix corribandiando por o parete una araina chigant, d'ixas que piensas que no existen que en os zoolochicos. Dimpués d'o susto, y a ixo d'as 5:30 d'o maitín, marchemos ent'a dentrada d'os tiburos tal qual fans de Justin Bieber. Nos pensábanos que seríanos d'os primers, pero ya bi heba buena cosa de chent. Y en meya horeta, de verdat que ixo se metió como un concierto de Shakira. Totz os turistas d'o lugar -más que más foranos- y buses y furgonetas a brozuecos i arrivaban, tot por ficar-se en l'augua con os famosos tiburons ballena d'Oslob.

Dimpués de fer as correspondients colas y de bosar as dentradas, nos puyemos en a barquichuela con os nuestros trastes -equipo de snorkel y una camara acuatica amprada-
ta concarar o camín ent'os tiburons ballena. Camín bien curteto, diría que de menos de 100 metros dende a costa, contrariament a lo que en primeras m'asperaba. As barquichuelas se meteban en ringlera, y dimpués bell par de personas en barca chitaban birolla a os tiburons ballena mientras chiraban fendo un rolde ta que os bichos pasasen a plego de todas as barquichuelas. Los tenebas bien a man, y encara que en teoría ye obligatorio tener una distancia de bells metros de seguridat, en uno d'istos chiros o tiburon ballena me tocó con a suya aleta d'una traza de tot involutaria -tanto suya como de yo. Mientras veyeba o momento sin poder fer cosa bien que me ixorronté, pero la verdat que garra danyo ni problema. 
 
Personalment, si contimparo ista experiencia con a experiencia d'os tiburons ballena en Donsol, ista ye muito millor: se suposa que en Donsol bi ha muita más conciencia ambiental, as collas por barco son reducidas, bi ha muita menos chent y no s'alimenta a os bichos. Pero, como ya dicié, lo que se fa ye encorrer-los y blincar sobre ells ta veyer-los bells segundos. Por contra, en Oslob son domesticaus: se les alimenta, i van, ripas de turistas se los miran y prou. Cadagún que chuzgue quálo tien más impacto en os bichos... A nota negativa de Oslob son os turistas maleducaus que foten empentons y con os que mesmo cal concarar-se, d'atra man bella cosa normal en puestos tan masificaus. Pero isto no nos privó de disfrutar a experiencia!

I estiemos con os tiburons ballena mientras meya hora -o estipulau- y dimpués tornemos t'o lugar, encara muito de maitins. Asinas que aproveitemos y pillemos una furgoneteta ent'as cascadas de Tumalog, prou cercanas pero alto d'un puerto de montanya bien costerudo. I fuemos y, chunto con buena cosa de turistas, nos fiquemos en l'augua: un augua que yera bien freda, pero feba honra. As cascadas, polidismas! En casa mía en Zaragoza me dicen 'el pocero' de tanto goyo que me fan as güergas y as badinas... y, dentre atras cosas, por ixe motivo istas isolas son un paradís ta yo: en cada cantón te'n trobas a ixarramantons, a cada quala más polida y esparpallant.

Y dimpués d'isto y de chentar, pillemos un bus que nos dixaría en Dalaguete, an que faciemos a nueit. En primeras, hébanos pensau en marchar t'a tuca Osmenya, a más altera d'a isola y an que se podeba veyer atros pueyos ronchos como los de chicolate de Bohol. A man d'a tuca, tamién tenébanos más güergas y espelungas. Pero as tronadas que se i veyeban, o menester de pillar una moto en a que hébanos de montar quatro personas y a cansera, fació que renunciásenos a ista cursa y nos quedásenos disfrutando d'o lugar de Dalaguete, a suya ilesia, a suya plaza-parque, o suyo paseyo maritimo -parellano a un malecón con un chicot mercau filipino a un costau-, as procesions de sabado santo y, más que más, buena cosa de sucos de mango y platano! Tamién aproveitemos y marchemos t'a badina de Obong, muito cerca d'o centro, an que nos fiquemos en l'augua y nos faciemos bella biera: yera un puesto poliu y curioso, pos se notaba puro filipino -garra occidental ni turista por astí, y sí muitismos filipinos disfrutando d'o cabo de semana- de vegada que zorrupaban biera y bella muller levaba bikini -cosas no guaire comuns ni bien vistas en muitos puestos filipinos. En cheneral, Dalaguete yera un puesto curioso, pos no se veyeba turistico pero teneba un libel de vida altero en o contexto filipino, socialment teneba 'abances' y en o lugar bi heba una ripa d'occidentals acomodaus con filipinas criando a suya mainada.

19.4.18

Enta Panglao: a espelunga-badina de Hinagdanan, estrelas de mar, delfins, tortugas y perpinos de mar


Ya en o nuestro aloix en Panglao, ixa mesma nueit marchemos t'a famosa placha d'Alona, muito recomendada entre os filipinos en tener restaurants, discotecas, ambient y borina. Y precisament por ixo menos atractiva ta nusatros. Y ye que, curiosament os filipinos siempre te recomiendan cosas muito occidentals -no'n tienen guaires- mientras que os occidentals -u lo menos nusatros- siempre buscamos cosas más "puras". Digamos que cadagún quiere lo que no tien. Con tot y con ixo, cal reconoixer que dimpués de nueu meses por istas tierras, de cabo quan ista mena de puestos 'Salou' aganan.

Ya a l'atrol diya marchemos de maitins t'a famosa espelunga-badina de Hinagdanan.
Bosando una dentrada no guaire cara nomás ta veyer-la, pero una mica más cara ta ficar-se-ie en l'augua, y dimpués de pillar dos jeepneys, con un guida baixemos por un fundracalo que en primeras me pensaba que levaría ta una gran espelunga, como en Sagada. Pero, fueras d'ixo, a espelunga yera más bien curteta -encara que ampla- y te fa pensar que de guida, no se'n amenistaba. Ixo sí, una vegada abaixo, una gran badina sozterránea y repolida t'aspera. Ana, Silvia y yo no tardemos guaire en ficar-nos en l'augua mientras buen rato, mientras o guida s'adedicaba a fer-nos fotos y más fotos. Cal decir que sabeba emplegar o mío telefono y fer as fotos muito millor que no yo, y que as fotos salioron de bitibomba. Tot un artista! Antis d'entrar-ie y dimpués de salir-ne, nos faciemos bells sucos en un puestet que bi heba en a salida chunto a botigas de beliquetz a ripas, y en istas que tastemos o famoso durian, una fruita que dicen "pude" pero sabe muito bien. Pos bien, a opinión de servidor ye que no ulora tan mal, pero sape a diaples. No sé a qui le puet fer goyo una fruita que o suyo suco sape a allo malmeso y reveniu... Tot argüellosa, a muller que feba os sucos nos deciba que a fruita yera orichinaria de Davao, a ciudat d'o president Duterte. 

Dimpués d'isto, faciemos o rolde a la isoleta de Panglao dica rematar en Alona. Si de nueitz ya se veyeba masiau turistica pero teneba un puntet, de diyas a placha yera masificada y feba fastio. Asinas que poco i duremos y ascape marchemos ta Whitebeach, recomendada por a suya tranquilidat y a plego d'o nuestro aloix. Ixa placha sí que feba honra! Poca chent, auguas turquesas, arena blanca, cans galbans y, malas posar-te en l'arena dentro de l'augua, muitas estrelas de mar t'i apareixeban! En pillemos belunas y ascape las dixemos en o suyo puesto dica que s'amagaban en l'arena. Yera curioso veyer cómo moveban os suyos brazos. Como nota negativa, fendo una gambada por as auguas me picó un arizón de mar, pero as molestias no me duroron que un diya. Dimpués, ceneta en Alona, an que celebré o mío cabo d'anyo con Silvia y Ana minchando-nos bellas pizzas y fendo-nos bella biera, tricycle enta l'hotel y a dormir.

A l'atrol diya nos habiemos de puyar bien luego ta pillar un barco a ixo d'as seis d'a maitinada, que nos fería una cursa por os principals atractivos maritimos d'o puesto. Asinas, dimpués de desayunar-nos malament y de fer a correspondient cola, a primera aturada d'o nuestro barco estió a visita a os delfins. En primeras, como no t'aseguraban de tot que podeses veyer-los y como a tactica d'os barcos yera parellana a las d'o tiburón ballena de Donsol -malas que los alufraban, encorrer-los- desconfité prou. Pero en pocos minutos sí que podemos veyer-los, y bella vegada muito a plego, como a diez metros. Repolius y blincando por as auguas, parixeba de pelicula, encara que me quedé con a impresión de que ixos delfins yeran una mica chicotz... Estoi que sería a sozespecie.

Dimpués d'os delfins, o barco nos dixó en un puesto an que se podeban veyer as tortugas
marinas. Nusatros, con a nuestra equipación de snorkel y as nuestras aletas tot guiris, blinquemos chusto a o canto d'un gran banco de peixes que feban como un revoltín, pero no veyébanos garra tortuga -y yera lo que Ana más quereba! Con tot y con ixo, en pocos minutos alufremos a primera, y mientras más de meya hora en veyemos bellas quatro u cinco y podiemos nadar y bucear chunto a ellas de contino. Encara que servidor no yera tan emocionau como Ana y Silvia con veyer y estar-se con as tortugas -mesmo quasi tocando-las!-, en cheneral estar buceando y nadando chunto a istos bichos transmite muitisma tranquilidat. 

Chusto dimpués d'as tortugas, o barco nos dixó en o que dicen 'un santuario de vida marina'. En realidat ye una parceleta marina an que bi ha muitos corals y peixes de todas as culors. Ye curioset, pero entre que ya yéranos cansos dimpués d'estar-nos buena cosa de tiempo con as tortugas, que ixe puesto no ufriba garra cosa tan especial y que yera a rebutir de barcos y turistas, pos no enduremos guaire y ascape tornemos t'o barco ta concarar a zaguera visita d'o diya: Isla Virgen. Ista isola ye más bien un banco d'arena que seguntes a marea apareix u dispareix, con una mica de manglar, y que en a suya parti "no inundable" heban ficau botigas-restaurants an que tastar as "delicias marinas" d'a redolada. Dimpués de fer-nos una gambada por l'arena blanca mullando-nos dica os chenullos, y de fer-nos as fotos tipicas en os manglars marinos, nos miremos ixas delicias y nos quedemos especialment sorprendius como o perpino de mar (co!), un bicho que pareixeba un mohon de mierda humana que si lo pretabas chitaba augua como una pistoleta d'augua -l'atra versión ye que pareixeba a picha d'un negro que si la pretabas saliba... (pos ixo ;-). Y sí, se lo minchan cueto!

Dimpués d'ista zaguera aturada, o barco nos levó t'o puesto d'orichen, Alona, an que chentemos (o diya d'antis nos hodieron bien en chentar en un puesto con chent muito rebordenca, an que nos metioron picant en tot encara que dicioron que no'n levaba y miroron d'escular-nos, pero ista vegada chentemos millor), y dimpués de tardis nos descansemos, ta tornar-ie de nueitz, cenar y pillar a cursa de l'atrol diya: o barco ta Oslob, en Cebú, y o buceo con os tiburons ballena! Como curiosidat, en uno d'istos puestos en Alona un hombre feba tanto de seguridat como de anunciant d'o restaurant, con o suyo fusil (de fusta?) y a suya carta d'o restaurant :)

A verdat ye que istas cursas en Panglao estioron menos autenticas y más turisticas, pero d'atra man, istas maravillas naturals cal veyer-las, pos encara que muitas vegadas sigan productos encaixalaus ta turistas, no dixan de sorprender por repolidas. Antimás, dimpués de tres diyas de mochilerismo total ya íbanos una mica cansos y caleba baixar o ritmo! Una semana dimpués, me pienso que lo faciemos prou bien, pos disfrutemos cada cosa en a suya mida :-)