27.1.08

Comprebau: ascuitar aragonés coloca menos que no a farlopa y l'alcohol

Si nos entrefilábanos a postura d'o conzello de zaragoza tocán a l'aragonés en sacar tot o bilingüe que bi'n eba (emanzipazión choben, fuella d'o boluntariato...) agora nos trobamos ya con atra preba, muito más fura.

Dimpués de que se dezidise en o conzello no tornar a fer a feria de cultura aragonesa 'amostranza' se dezidió fer un manifiesto por a suya continidat. Manifiesto que podez siñar: http://manifiestoferiadelamostranza.blogia.com/.

En o zaguer pleno d'o conzello una representán d'as asoziazions culturals que treballan por l'aragonés leyó o manifiesto, y en iste bideo, estraito d'o blog 'purnas', podez ascuitar, antiparti de dito manifiesto, o que diz o nuestro sano alcalde: que solizitásenos un tradutor porque sino no lo entendeban... y teneba o manifiesto escrito en castellán en os suyos güellos!. Por zierto, tampoco no tos perdaz os rostros d'os nuestros "representans"... se bei que no son os mesmos que cuan charran d'os diners que ganarán con a Expo, con os que se mercarán ixos traches... que sino no son buens "representans". Beyer a cara d'a mayoría d'els (toz fueras d'os que son en a oposizión) ye penible.


19.1.08

Critica constructiba a lo fotolog y a lo myspace



Ya me perdonarez toz os fedors de fotologs y myspace... pero bi ha cosas muito buenas, y con razón. Manca dezir que muitas begadas a chen que no tenemos fotologs cuan nos aburrimos y somos cansos d'estudiar u treballar somos os primers que nos i ficamos ta leyer-los, como si no tenésenos cosas millors ta fer, pero asinas ye o estar umano. Con cariño a toz os fedors d'istas cosas.

14.1.08

Da a tuya opinión d'a luenga aragonesa!

Pos ixo, no tardez a nimbiar as buestras grabazions u aportazions! L'aragonés amenista l'aduya de toz y si se beye que no somos nomás que cuatro mixins as cosas nos irán millor, y si no tenez os meyos teunicos tos podez pasar iste biernes por do diz.

12.1.08

Solidaridat con Roberto y Elena (de La Orquestina del Fabirol)




Roberto y Elena, fundadors y alma de La Orquestina del Fabirol tenión un azidén cuan tornaba d’una autuazión que cuasi les costó a bida y los dixó prou eschafarnaus. Pero o suyo meyo de bida, a furgoneta y una parte d’os instrumentos s’han desfeto de tot, amás d’es meses que no podrán autuar. Roberto y Elena y La Orquestina del Fabirol en cuasi un cuarto de sieglo han troballau firme ta dignificar l’aragonés y a musica tradizional, no han aturau dando-nos tanto d’a suya bida ta que esta luenga tienga boz y mosica, y muita chen ha puisto aprender y amar l’aragonés grazias a ixe esfuerzo de tantos años, d’unas presonas entusiastas, embrecadas y bocazionals. Ellos nos han dau muito a toz os que aimamos l’aragonés y a musica d’Aragón, agora ye l’inte de tornar-les sisquiera una miquina de tot lo que emos rezibiu, agora que han perdiu o suyo meyo de bida y tienen que cuasi tornar en empezipiar. S’ha ubierto una cuenta de solidaridá en IBERCAJA, ta que toz es que queriaz podiaz fer un ingreso que por chicot que sía, aduye entre toz a fer una aportazión que lo menos pueda contribuyir a recuperar os instrumentos que tanto nos han feito tremolar y bailar, y aduyar una miqueta a poder crompar un auto nuevo. A cuenta ye 2085 0175 95 03 303210-85 Queremos fer-les o millor regalo de nabidá: A SOLIDARIDÁ DE TODA A CHEN que apreziamos tot lo que han feito por l’aragonés y a musica. Replegaremos os fondos d’aquí ta fin de chinero ta fer-les ixe regalo.

9.1.08

O plazer d'un buen anunzio

En zagueras son muitas as notizias que me trucan o ficazio ta ficar-las-ie: un negro (y digo negro porque dezir de culor me pareix una ipocresía, qui falta ye o sucheto, nunca no l'ocheto) y una muller barallando por estar candidatos t'a presidenzia d'a mayor potenzia mundial, a suspensión d'o 'rally' más famoso y importán d'o mundo, un nino s'apega a man t'o leito ta no ir t'a escuela, a direutora d'una biblioteca forachita t'a basuera 80 toneladas de libros y dimpués diz que se pensaba que yera material ta reziclar...

Pero no sé por qué, me pareix intresán ta ficar-ie un anunzio, o zaguer anunzio d'a canal telebisiba 'fox'...
A yo de siempres m'ha pasau que cuasi nunca m'he bisto atrayiu por un anunzio u propaganda (muitos d'els no son que ferramientas jautas a lo serbizio d'o sistema capitalista... y con isto no quiero creticar a publizidat, porque ta yo ye un feito natural, nomás digo que o capitalismo le da muita más importanzia d'a que abría de tener)... belún d'els m'ha puesto fer gracia... pero atrayer-me... rara begada.
O caso ye que fa uns meses aparexió o primer anunzio que nomás en ascuitar-lo en casa mía iba t'a telebisión a beyer-lo, yera o anunzio d'o 50 cabo d'año de TVE, an que i aparexeban imachens d'as zagueras 50 añadas con a mosica de 'muxons en o tozuelo' d'amaral. Ta yo bien feito y bien poliu...
Ayere mientras mi pai beyeba a telebisión ascuité dos begadas a canta 'por qué te'n bas' de Janette, un clasico que me fa goyo. Miré por curiosidat y me trobé con atro anunzio bien feito, iste ya no istorico sino artistico, do feban propaganda d'as series de dita canal... merexeba la pena perder bels segundos ta beyer-lo y asinas lo fazié.
Me quedo agora con una sensazión de que ye posible una publizidat que de plazer... y cuento que ista traza de publizidat ye muito más exitosa que no ixa que mira de meter-nos un producto en o tozuelo.
(He mirau de trobar-lo en youtube pero no bi ye... una penica).

5.1.08

Os masclos de macacos 'bosan' ta fer foriquetas

Bosar ta forcachar ye probablemén una d'as prauticas más antigas d'a raza umana, y seguntes un estudio publicau ista semana en a rebista britanica 'new scientist' bi ha un mercau d'o sexo d'entre os masclos macacos indonesios.

Dimpués d'estudiar durante 20 meses a bels 50 macacos de coda luenga en kalimantan tengah, una redolada d'indonesia, Michael Gumert, d'a unibersidat teunolochica nanyang en singapur, constató que as fembras feban zeprén de meya 1,5 bezes por ora, pero que ista frecuenzia puyaba a 3,5 begadas por ora si remataban de fer-se espegollar por un masclo.

As leis d'o mercau tamién influyiban en a balura d'ista peculiar transaczión. Si bi eba barias fembras en a redolada, o pre de buquir baxaba, ye dezir, un masclo podeba 'mercar' a una fembra por nomás 8 menutos d'espegolle. Pero o pre d'o sexo puyaba a 16 menutos si las fembras yeran pocas.

A ibestigazión crei en a teoría d'as fuerzas d'o mercau biolochico, que pueden explicotear o comportamiento sozial, endicó a rebista britanica.

"Bi ha una muita conoxida relazión d'entre a economía y forcachar en os umanos", dizió Ronald Noe, d'a unibersidat d'estrasburgo en franzia, autor chunto con Peter Hammerstein, d'a unibersidat humboldt en alemania, d'a teoría d'o "mercau biolochico". Asinas, "bi ha muitos exemplos d'ombres biellos ricos que tienen fabors de chobens mullers atrautibas", apuntó. Pareix que en os macacos puet-estar una cosa parellana.

4.1.08

Mueren tres esquiadors en l'anayet (formigal)

Dos esquiadors rescataus iste maitín dimpués d'o lurte en a parti fuera de pista de l'anayet, en formigal, han muerto mientras as fainas de rebiscole posteriors a lo suyo rescate, seguntes han confirmau fuens d'a delegazión d'o gubierno en aragón. Os equipos no han puesto fer cosa por o terzer desparexiu, cualo cuerpo ye estau recuperau ya sin bida. Os esquiadors se trobaban fuera de pista, en a parti dita 'pico d'a mina'. A prediczión ya eba anunziau ta güe risgo altero de lurtes por as zagueras nebadas y lo sol.

De feito, por isto mesmo s'eba catalogau riesgo de ran 4. O lurte que ha rematau con a bida d'istos tres esquiadors s'ha produziu ent'as onze d'o maitín.

En as fainas de busqueda han partizipau as collas de rescate d'a estazión d'esquí, a guardia zibil de chaca y de pandicosa con cochos, o elicoptero d'o 112, os bombers de l'alto galligo y os boluntarios que yeran en ixe momento en a redolada.

S'ha abilitau un telefono, 976 229 132, ta atender a la chen que requiera informazión tocan a o suzeso.