9.2.19

Enta Hong Kong (iii): os puestos más 'esencials'


Dimpués de veyer mercaus, chardins y templos budistas, un diya de maitins dimpués de pretar-nos un buen desayuno en o McDonal's -o puesto más barato que bi'n heba- enfilemos t'o monasterio budista de Po Lin alto d'una tuca en a isola de Lantau, plegando a traviés d'o teleferico de Ngong Ping en un trayecto que esnavesa repolidas selvas y tucas mientras más de meya horeta. O teleferico ye caro pero ye de dar pillar-lo. O monasterio y o lugarichón d'arredol farsiu de botigas ye masiau postizo, como as espelungas de Batu en Kuala Lumpur, y no ye raro de veyer turistas que pareixen trobar o nirvana en una impostura de cartón-piedra, pero o puesto en sí yera bien chestionau, tot piatonal, ordenau y escoscau en metat de repolius monts. Bellas vacas bien domesticadas ufriban a bienvenida a turistas -como yo- que prou que sí nos aganaba de fer-nos as fotos con ellas. Y tot isto presidiu por una estatua chigant de Buda. Cuasi cuasi como Paniello.

Tornemos atra vegada en o teleferico, ista vegada aproveitando-lo más, porque en puyar-ie bi heba masiada chent y no podiemos disfrutar de tot as anvistas. O sulero yera transparent y se podeba veyer o camín que puyaba dende a costa dica o monasterio por metat d'a selva honkonesa. Aganaba de fer-lo, pero claro, se'n amenista horas y horas, las que no tenébanos. D'atra man, as anvistas dende o teleferico yeran esparpallants. Y una vegada abaixo, marchemos en metro y bus t'o lugar de Aberdeen en a isola de Hong Kong. Iste lugar leva fama d'estar un puesto tradicional de pescadors y encara que o puerto tradicional ye reconvertiu en un conchunto de restaurants-barcos, agún s'aprecia l'actividat pesquera y tiene una ulor a pelicula de Bruce Lee que en parti yera o que Ana y yo buscábanos dende o prencipio. Sin dubda, o suyo parque-paseyo maritimo ye una d'as cosas recomendables a fer en Hong Kong.

En istas que en metat d'o puerto a Ana l'agana de pillar un barco que nos leva t'a isla de Lamma, no por veyer a isla, sino por disfrutar d'o paseyo en barco, más que más en salir d'o puerto. Yo no yera guaire convenciu pero a la fin lo faciemos, y arrivemos en o puerto de Pak Kok Kau Tsuen, an que baixemos y faciemos una gambada antis de pillar o barco atra vegada ta tornar-ie. O puesto yera raro, un lugar chicot, poliu y tranquilo que yera poblau más que más por occidentals modernetz en moda tipica alemana-guayona, con puntos hipsters, emos, cueros y ixas modas foscas que te fan pensar que yeran actors de Las von Trier u lo menos que os suyos costumbres sexuals no serían os "comuns". 

En tornar, ya de nueitz, faciemos unatra gambada por o puerto de Aberdeen mirando-nos a iluminación d'os nuevos restaurants y antigos barcos pesquers, ta dimpués marchar en metro y bus t'a tuca Victoria, an que se tienen as millors anvistas d'o centro metropolitano de Hong Kong y Kowloon. As anvistas yeran repolidas y encara que muita chent marcha t'un mirador de pago alto d'un edificio nuevo y moderno que bi han feito, bi ha varios miradors naturals francos an que mirar-se a ciudat de Hong Kong dende alto sin menester de bosar. Nos fació firme goyo y bell par de diyas dimpués i tornemos ta mirar-nos a ciudat de diyas. Dimpués, empleguemos as nuestras zagueras enerchías en veyer de nueitz Central y o vico d'o Soho, con a famosa zona de marcha Lan Kwai Fong. Nos pensemos de fer-nos bella biera por astí, pero os pres y l'ambient excesivament guayón-modernet nos desanimó, asinas que tornemos ta l'hostal y faciemos una gambada por a redolada de Temple, muito más d'o "nuestro rollo".

A l'atrol diya marchemos ta Ping Shan y o suyo camín patrimonial, luent d'o centro de Hong Kong y relativament cerca d'a muga con China. Iste camín arrecorre una urbanización que diría data d'os 70-80 y que refleixa o Hong Kong tipico d'as peliculas de Bruce Lee, que como deciba antis, yera una mica a ideya que en primeras levábanos. Esparricaus mientras o camín, un viello concello, y buena cosa de templos relichiosos y escuelas que feban parti d'o clan Tang, uno d'os cinco clans que Hong Kong teneba y que resistió o dominico britanico dica o sieglo XIX, pos os suyos territorios s'estendillaban en a zaguera parti incorporada d'a colonia (New Territories). Alto d'o lumo d'o lugar, un centro d'interpretación d'a historia d'o clan y d'a redolada. A más grant parti d'istos edificios se contruyó mientras os sieglos XVIII y XIX, encara que belunos como a pagoda u torre relichiosa tiene más de 700 anyadas d'antiguedat. O puesto tamién tiene un chiquet lago artificial con vechetación d'a redolada que fa as veces de parque. Probablement, iste ye o puesto de Hong Kong que más goyo m'ha feito, que preserva más a suya esencia historica, encara que reconoixco ye inchusto descalificar una cosa por no cumplir expectativas previas. 



3.2.19

Enta Hong Kong (ii): cabo d'anyo y tensión


Pocas horas quedaban ya t'o proposito principal d'o viache ta Hong Kong: o cabo d'anyo. Asinas, dimpués d'a curseta d'o diya marchemos ta l'hostalet an que yéranos y dimpués d'a correspondient ducha y cena, marchemos china chana t'os parques y paseyos de Victoria Harbor, an que ríos de chent iban en mainada seguindo os sinyals que marcaban os camins t'os esferents puestos an que poder alufrar os fuegos artificials y a resta de celebracions. I arrivemos con quasi d'os horas de tiempo, asinas que astí nos estiemos posaus por tierra aproveitando bell wifi y bell chuego en o smartphone ta pasar o tiempo, de vez que de cabo quan "luitando" a empentons ta que bell agudo no s'i colase. 

Y dimpués de l'aspera y d'os meses planificando-lo, o momento i plegó: au 2018 y ola 2019! Y bai que fulero que'n estió... Diez minutetz de fuegos artificials tras a cuenta atrás de diez segundos mesa en uno d'os rascacielos y prou. Sin desacherar, os fuegos artificials y as celebracions d'o cabo Expo estioron millors. Dimpués nos comentó o mesache de l'hostal-airbnb que ista anyada heban estau curtos y fulers, pero que por un regular os fuegos enduran meya horeta y dimpués fan bella cosa más dica la una. Encara asinas, nomás por os ríos de chent y borinetas que se'n feban en toda la ciudat con bells bars pixautos, a experiencia mereixeba. Nusatros nos animemos a fer una gambada pero ascape marchemos a dormir, pos yéranos baldaus y l'ambient afogaba. 

O diya d'anyo nuevo, bien fredo, marchemos t'una d'as principals atraccions de Hong Kong: o monasterio d'os 10.000 budas, templo budista de fa poco más de 50 anyadas feito en l'alto d'un lumo. Caleba puyar buena cosa d'escalerons, siempre cusiraus por estatuas budistas de cartón-piedra tintadas de dorau, ta plegar ta bell par de conchuntos templarios budistas que en estar alto ufriban buenas anvistas. Arrivar-ie no nos costó guaire, pos encara que ye luent d'o centro de Hong Kong, una gara de metro te dixa a'l costau. Tot y que ye uno d'os principals reclamos d'a ciudat, no bi heba guaires turistas y a más grant parti d'os que bi'n heba, yeran curiosament filipinos. 

Visto o monasterio y prencipiando fuerte o diya, decidiemos continar con a visita a esferents mercaus de Kowloon. Prencipiemos por o mercau dito "d'as mullers", nombre polemico y más quan astí vendeban souvenirs, productos textils y accesorios, d'ixos que se pueden trobar en mercadetz de carrera de tot o mundo pero a un pre más caro en Hong Kong. As carreras afogadas por os puestez y a grant cantidad de turistas le daba ambient. D'astí marchemos a piet a o mercau d'as flors, bell par de carreras grants an que vendeban flors y matas de toda mena, curiosament muitas d'ellas as mesmas que se pueden trobar en una floristería zaragozana. Y d'astí, con muita cansera, marchemos t'o cercanismo mercau d'as aus en o parque Yuen Po, an que vendeban aus caseras de toda mena, mesmo guacamayos. Tamién bi heba loletz graciosos que i marchaban con as suyas aus nomás ta paseyar-las por astí u que'n veyesen atras, encara que o más impactant d'o mercau yeran os puestos an que vendeban grichons, cucarachas raras y atros insectos fastiosos vivos que feban d'alimento a bellas especies d'aus. 

D'os mercaus decidiemos de marchar t'o chardín Nan Lian y o suyo templo budista Chi Lin Nunnery pillando un metro -cal decir que o rete de metro de Hong Kong ye prou bueno. Y en istas que nos trobamos con una manifestación graniza en metat d'a carrera, u millor dito, un conchunto de manifestacions prou festivas, con orquestetas, tambors y ixa mena d'historias, que pareixeban convocadas por esferents luitas socials y collas con reivindicacions diversas -democracia, multilingüismo, propiedat privada, libertat relichiosa, libre comercio, luita contra os mercaus d'organos, etc.- pero todas ellas con un denominador común: o suyo refús a China. En a cera, collas chicotas de contramanifestants esparricadas cada cincuanta metros portiando sinyals de Hong Kong y de China. De cabo quan bells piatons se concaraban a istos zaguers y a policía -que no'n yera poca- heba de fer paz. Os cartels y pancartas en os dos costaus yeran escritos en chino y en anglés -más en chino- encara que servidor no estió capable de veyer cuánto de mandarín y cuánto de cantonés bi'n heba. Cal decir que Hong Kong pasó a mans chinencas en 1997 baixo un rechimen especial que le da muitisma autonomía y mesmo independencia, más que más en custions comercials-economicas y de libertatz. Con tot y con ixo, pareix que en as zagueras anyadas China cada vegada tien más presencia y d'atra man Hong Kong nomás tien iste estatuto especial guaranzau dica o 2047, esbruixando un esdevenidero incierto. A tensión social, a poco que sigas una mica agudo, se nota.

Vista a manifestación, marchemos t'o parque y o suyo templo, luent d'o centro d'a ciudat pero no guaire luent d'o metro. Os chardins de Nan Lian yeran prou polius sin tampoco estar una alfaya y teneban unas cascadetas mahas, mientras que o templo budista de Chi Lin Nunnery que data d'o primer tercio d'o sieglo XX yera espartallant. Granizo, con edificios y patios repolius, y prous turistas. Como curiosidat, una guardia de seguridad me carranyó d'una traza graciosa por fer fotos en l'interior -prometo que no heba visto o sinyal. En una botigueta d'o templo a Ana y a yo nos debioron de veyer ricos tot y que levábanos ropas d'o Decathlon: nos dixoron ixolomar y nos miroron de vender un troz de costra y fusta d'un extinto arbol malayo que seguntes a botiguera feba d'esquisita especia dulce t'o minchar, tot por o modico pre de 30.000 euros. Hese estau un buen palo t'o mío can, pero lo siento por ell, no teneba o diya cheneroso. 

 

24.1.19

Enta Hong Kong (i): modelos de colonialismo


En 2017 l'amigo Samuel me demandó si pasaría o cabo d'anyo en Hong Kong, ta veyer a celebración mundialment conoixida en Victoria Harbor. Me fació duelo haber-me ixuplidau pero me dicié que o cabo d'anyo de 2018 lo pasaría astí, y asinas que en ye estau! Asinas, o
diya 30 d'aviento Ana y yo pillemos un vuelo a Hong Kong dende Manila, que hébanos mercau con bells meses d'antelación, y o 30 de maitins nos plantemos en a que estió colonia britanica dica 1997. 

Malas arrivar-ie, paremos cuenta d'a esferencia de pres con respecto a Manila, asinas que dende o minuto uno fuemos con cudiau. Aterrizau l'avión y pillau o metro que nos dixaría en Kowloon, marchemos t'o airbnb que hébanos pillau con una relación calidat-pre sobrebuena. Mientras o camín ya parábanos cuenta que a chent de Hong Kong no pareixeba tan amable como a de Manila. En arrivar t'o airbnb, por contra, estioron muito amables, y ye que o guariche yera chestionau más que más por filipinos, encara que o mainate yera chinenco. D'atra man, feba más fredor que no m'entrefilaba, asinas que habién de meter-me as chambretas manga curta como interiors, y bien se vale que me levé una chaqueta y una termica, que digo siga de paso, uloraba a mono quan tornemos d'o viache de 10 diyas.

Dixemos as mochilas y faciemos una gambada por o primer puesto que heba sinyalau y que yera a'l canto casa: o parque de Kowloon. En primeras no pareixe que un parque en a parti más urbanizada d'a zona continental de Hong Kong, pero a suya historia ye muito curiosa: dica 1994 estió a más grant urbanización okupa d'o mundo, sin lei y con edificios caoticos, pos os gubiernos chinenco y britanico no s'apanyaban sobre de qui yera soberanía ixe troz de tierra (Nota: dimpués he visto que o parque de l'antiga urbanización okupa yera unatro, que no he plegau a veyer y bai si me fa duelo...).

Visto lo parque, china chana marchemos t'o paseo maritimo de Victoria Harbor por a parti de Kowloon, dito Tsim Sha Tsui East Promenade, uno d'os principals reclamos d'a ciudat en poder veyer uno d'os skylines más esparpallants d'o mundo. I estiemos mientras se feba de nueitz, pasando por a famosa Clock Tower Kowloon y veyendo como s'enchengaban china chana as luces d'os edificios. S'agradeixeba poder fer una gambada por o espacio piatonal, encara que bi heba masiada chent, con o costumbre perén d'empentar y correr, por o que no remataba d'estar agradable. 

Dimpués de a gambada por Victoria, marchemos entre adornos nadalencos t'o mercau nocturno de Temple Street y arredols, carreras con muito ambient y con asabelo de guariches de carrera de comida chinenca, belunos d'ells con cucarachas, con muitos turistas y tamién con buena cosa de prostitución. Cenemos ixe diya -y practicament totz- en ixas carreretas, pos por un regular a comida yera buena, local y a buen pre. 

A l'atrol diya decidiemos de marchar ta Central, a parti más urbanizada y con más atractivos d'a isola de Hong Kong, a que historicament yera a colonia inicial britanica antis de que enamplasen os territorios ent'atras isolas y parti peninsular. Astí arrecorriemos as carreras de grans rascacielos y visitemos o conchunto d'escaleras mecanicas más grant d'o mundo mientras veyébanos o vico modernet d'o Soho. Dimpués, marchemos t'una manzana grant d'edificios historicos d'a puenda colonial con un patio interno, y que antimás feba más que más de cuartel de policía. Heban ficau en metat un granizo arbre de nadal que feba polidas anvistas con os rascacielos de fundo. 

Y feito isto marchemos a piet t'o templo taoista de Man Mo, en metat d'a zona más cosmopolita de Hong Kong, que data d'o sieglo XIX, pero que dimpués d'haber-ne visitau buena cosa d'istos templetz, tampoco no ufre guaires cosas especials. A poca distincia se troba a Cat Street, una carrera con botigas d'antiguedatz que meten os suyos puestos en a a carrera y que ufren cosas pinchas, a lo menos ta servidor, que ye muito fan d'os zarrios. Con tot y con ixo, os suyos articlos yeran prou caros. Y d'astí hopemos t'as botigas de alimentos y medicinas tradicionals de Sheung Wan, an que asabelo de potes de veire engarcholaban bichos, plantas y atras cosas rarizas, pero que por l'antiguedat en o suyo emplego a ixa chent be d'estar que les fa vez. O puesto yera chicot t'a fama que levaba. Tornemos por a parti más costera, de rascacielos, y astí faciemos una aturadeta en o parque de Tamar, repoliu espacio verde entre rascacielos y con un chiquet parque d'atraccions an que nos miremos Victoria Harbor dende o costa d'a isola de Hong Kong antis de pillar o metro que nos levase ta casa y astí ateclar-nos ta celebración d'o cabo d'anyo. 

A nuestra primera impresión de Hong Kong, y que con a que a la fin nos quedemos, ye que ye una ciudat con un urbanismo poco propenso a lo piational a y fer gambadas. As carreras son disenyadas t'os autos y muitas vegadas ta esnavesar una carrera u una avenida cal arrecorrer una gran distancia ta pillar pasos en alto u sozterranios, esnavesando centros comercials laberinticos. O caracter d'a chent, poco propensa aduyar y muito a correr y foter empentons, encara lo envolica tot más: tot ye disenyau a circular, competir y consumir. Encara que cal decir que ta que a chent como nusatros no se'n queixe, sí que han deixau polius parques y paseyos arredol d'a bahía con bells edificios y mercaus pinchos. Os reclamos turisticos y puros de Hong Kong tampoco no son cosa de l'atro mundo. En cheneral, Hong Kong ye una ciudat que no preserva esencia y que tampoco no ye funcional t'o piatón.
 

11.1.19

Enta Burgos y Zambales: surf, caballos y más


China chana Ana y servidor prencipiemos o camín de tornada ta Manila, decidindo de fer bella aturadeta en bells puestos de Zambales mientras dos diyas, no pas ta veyer toda ixa atra provincia, si no más que más ta fer menos duro o camín en bus. Pero antis de emprender o camín, y ya baldaus, decidiemos aturar un diya en Burgos ta rematar de veyer o más important de Pangasinan Sur. 

Asinas, dimpués de jeepney Bolinao-Bani y bus Bani-Burgos arrivemos en a dentrada d'iste zaguer lugar, encara de diyas. En Bani aproveitemos ta mirar-nos una mica o suyo río, que de tardadas feba unas anvistas esparpallants. En Burgos, malas arrivar-ie a chent nos tractó muito bien, con honestidat, y ixa sería a tonica mientras os dos diyas. Como veyemos que o lugar en sí no ufriba guaires posibilidatz ni de cosas a fer ni de aloix, pillemos un tricycle que nos levó t'o vico de Cabongaoan an que faciemos a nueit d'o 23 t'o 24 d'adviento. Iste vico ye a o costau d'a famosa Death Pool, una mena de piscina-bufón en a rocosa costa an que un se puet ficar en l'augua, pero como arrivemos ya quasi de nueitz, lo dixemos ta l'atrol diya.  Por contra, en o lugar cenemos en l'hotel que hébanos pillau, a buen pre y con una cambra y un escusau grants y escoscaus -servidor por fin podió cagar en condicions- y nos miremos os preparativos d'a borina de Nadal que aprestarían en a replaceta-escuela d'o lugarichón a l'atrol diya, fendo-nos bells batius de chicolate.

A l'atrol diya, dimpués de desayunar-nos en o mesmo puesto, pretemos a caminar ent'a Death Pool, no pas por a costa sino por l'interior, pos l'ama d'o loguero nos heba dito que a costa yera rocosa y Ana no levaba buen calcer. No estió a esleción adecuada, pos faciemos un gran chiro costerudo por l'interior ta haber de fer igualment dimpués a costa rocosa, que ta forro de bota no yera guaire embolicada. En tornar, ya sabendo-lo, nos costó muito menos. A Death Pool no yera mal, pero tampoco no yera una grant cosa a veyer y menos si pensamos que ta arrivar-ie dende Burgos dica o lugarichón de Cabongaoan bi ha 24 kilometros. Pero bueno, faciemos la d'aquell y la disfrutemos, nos fiquemos en l'augua y dimpués nusatros dos solencos en una chicota espelunga-badina costera. Nomás dos collas de turistas filipinos i pasoron mientras tot ixe rato, y no enduroron guaire, por o que bi yéranos de bitibomba. Feito isto, tornemos t'o lugar principal de Burgos, no sin antes fer una foto a una curiosa 'gasolinera', botiguetas d'a Filipinas rural an que venden a gasolina en redomas de litro de pepsicola. 

Ya en Burgos, por o rete heba mirau bellas badinas curiosas, ditas de Sangbay. Malas farchas en feban, pos totz a os que les ne demandábanos deciban sonar-les pero no sabeban do yeran. A la fin, un conductor de tricycle bien maho, con tiempo ixe diya y con ganas de fer una mica de publicidat turistica d'o lugar, estió con nusatros tot o tiempo dica que las trobemos, tamién gracias a l'aduya d'un mesache d'a redolada que nos guidó. Yeran amagadas en metat de bellas eras y dimpués de bell trampo costerudo y selvatico, por o que quasi quasi pareixeba como buscar de nuevas bella badina en A Guargera. A suya cascada yera repolida pero Ana yera esquinazada. Con tot y con ixo, dimpués de ficar-nos en l'augua espabilemos, a lo que tamién aduyó que chusto en a guarga en metat d'a selva a temperatura yera más agradable y os arbres tallaban o sol. Prou que sí, os nuestros dos nuevos amigos que estioron con nusatros tot o rato se levoron buena propineta y continemos a nuestra 'amistat' vía Facebook. 

Vista ista guarga, pretemos enta San Felipe en bus. Pasemos astí a nueit de nadal, en un hotelet nuevo, comodo y barato -pillemos aloix por 12 horas y no pas por 24- con a intención de fer surf a l'atrol diya. Nos faciemos una gambada por o concello y os suyos chardins, tot decoraus con luces de Nadal, tanto que feban mal a os uellos,  y dimpués marchemos t'a replaceta d'o lugar, an que os locals yeran fendo bingos y atros chuegos por nueit de Nadal, y beluno tamién canturriaba. Astí cenemos bellas pizzas filipinas precocinadas con bells sucos: ixa estió a nuestra cena de nadal, a más polida que recuerdo dende que pai yera vivo (Ana me diz que tamién le fació firme goyo ixa cena 'especial'). 

A l'atrol diya nos ne puyemos y miremos de fer surf. En primeras nos ne costó una mica, porque a más grant parti d'os monitors de surf yeran de resaca y os pocos que bi'n heba disponibles cobraban masiau. A la fin aconsiguiemos monitors a un pre razonable y faciemos una horeta de surf en a placha de Liwliwa, conoixida precisament en estar un d'os principals puestos ta fer surf en a redolada como contrimuestra o suyo ambient excesivament guayón. Servidor prencipió firme y bien, pero un mezclallo de cansera acumulada, un monitor refitolero y yo que naixié una mica lordo ta istas cosas fació que a segunda meya hora no aconsiguiese fer cosa. Ana, por contra, prencipió una mica floixa porque no s'entendeba guaire bien con o suyo monitor, pero en pocos minutos le pilló o truco y dominaba perfectament a tabla, bella cosa que encara me contina picando una mica...  

D'o surf marchemos en bus ent'o sur dica arrivar en a nuestra siguient y zaguera aturada: Olongapo. En iste lugar querébanos fer dos cosas: por un costau visitar una cuadra de caballos dita El Kabayo, y por atro costau, ir t'un zoo famoso dito Zoobic an que hébanos pillau bellas botifueras por o rete. En reyalidat, os dos puestos feban parti d'una zona dita Subic Bay Freeport Zone, an que se trobaban as antigas bases naval y aeria norteamericanas y que han reconvertiu en una zona d'especial desenrrollo con un tractamiento fiscal propio. A verdat ye que malas esnavesar a muga entre Olongapo y ista redolada se notaban as esferencias: d'un ambient más filipino -masificau, desordenau, divertiu- a uno muito más occidental. D'atra man, l'abundant prostitución d'Olongapo tamién feba cuentas de que ixa zona economicament tiene ensundia.

O primer diya marchemos t'a cuadra de El Kabayo, pos os caballos son una d'as pasions d'Ana, y astí ella montó mientras meya horeta un bicho pincho mientras demandó información ta fer bell treballo con ells si se terciase. Ells acullioron muito bien a iniciativa d'Ana. Ixe diya a Ana le yera salindo tot de cara: o surf de maitins, os caballos de tardis, y a nueit d'antis o repoliu programa que le facioron en Aragoneses por el Mundo. A l'atrol diya, dimpués de dormir en un puesto sobrebueno y baratet en pillar-lo por 12 horas, marchemos t'o zoo Soobic, an que veyemos bichos a ixarramantons en condicions que no podríanos veyer en Europa, y no por mal cudiaus, si no por os risques que ista chent en pilla: podiemos estar-nos y abrazar a un tigre granizo que teneban pillau con estrinques ta cans, faciemos una mena de safari en un jeepney blindau an que les daban de minchar a os tigres, y lo millor de tot, podié chugardiar y putiar a cocoroles, metendo-les en o naso un troz de pollo con una improvisada canya de pescar feita de bambú y dimpués amangado-les-ne. A yo os zoos no me fan guaire goyo pero ixa chorradeta m'encantó y me se pasó o pique que levaba con Ana :-)

Y dimpués de endizcar a os cocorels y con ueito diyas de cursa mochilera en o cuerpo, tornemos ta Manila, an que agora mesmo somos tenendo bells diyas de reanimación, con cuerpo baldau pero con sonrisa en o rostro! 

4.1.19

Enta Bolinao (ii): espelungas, plachas, faro y río


Dimpués d'a tournée por Alaminos, pasemos de nuevo ta Bolinao ta concarar l'atra costa d'o lugar y a suya redolada, pero ista vegada sin pillar un tricycle-guida, sino indo china chana por totz os atractivos turisticos de norte a sur, privando-nos de que nos encorriese y prencipiando o recorriu en a ilesia de Bolinau, barroca filipina feita en a puenda colonial espanyola.

Asinas, en primeras aturemos en o río Balingasay, que no ye guaire comentau por o rete pero an que pareixeba que se podeba fer kayak. A la fin no podiemos fer-lo porque o puesto yera trancau, u millor dito, yera una mena de restort-restaurant granizo en metat d'un vico rural filipino an que yeran aprestando tot t'as celebracions nadalencas. Con tot y con ixo podiemos fer una gambadeta por a suya marguín, con una chungla que no nos fació burro falso. 

Dimpués d'ista aturadeta, nos moviemos ent'a Enchanted Cave ya en o vico de Patar. Ista espelunga ye un fundracalo farsiu d'augua, d'ixos que se gosan de veyer por istas tierras y que tanto goyo me'n fan: augua dulza y uembra dentro d'a espelunga, con un augua a buena temperatura, o más gran placer t'os que aimamos l'augua y de vegada queremos eslampar de cabo quan d'o sol ecuatorial y a sal d'a mar. A dentrada en a espelunga yera careta, 200 pesos, pero ye que heban apanyau tot o puesto d'arredol y difueras heban feito un parquet con bella piscina en metat d'a naturaleza, monos fatures y agresivos, hamacas y un puesto con cascadetas y banyeretas. Tanto goyo nos ne fació a Ana y a yo que nos i estiemos tot o maitín. 

En salir-ne, marchemos a piet a la placha de Patar, chusto a'l canto. Una placha d'arena blanca, corals y auguas turquesas de más de 10 kilometros de luengo y sin presencia humana en a suya más gran parti. Nos i fiquemos en una parti an que yéranos solencos y Ana aproveitó ta posar-se as suyas gafas d'augua y mirar-se os bichos d'a mar, que tanto goyo le'n fan. Bi'n heba muitos y de muitas menas. Yo me quedo con os perpins de mar: fastiosas pero inofensivas criaturas que contrimuestran que Darwin yera entivocau y que en bells puestos d'istas isolas son un cuchiflito. Servidor s'habió de meter a chambreta ta ficar-se en l'augua, cosa que rara vegada foi, pero o sol que tenébanos alavez lo demandaba. 

D'a placha continemos o nuestro camín ent'o sur dica arrivar en o faro d'o cabo Bolinao, o principal atractivo turistico no natural d'a redolada. Me pensaba que yera un faro espanyol pero en arrivar-ie a suya arquitectura no'n pareixeba. Google me lo confirmó: o faro estió feito por os americanos en prencipiar o sieglo XX, y por ixo mesmo ya me resultaba menos intresant. Si a ixo le sumamos que o sol encara picaba firme, ni as polidas anvistas feban que o puesto mereixese a pena. Visto lo cabo, faciemos una gambada por as formacions rocosas costeras d'a fin d'a placha de Patar que tamién yeran reclamo turistico. Encara que no s'estendillaban guaire, dibuixaban chicotas calas y una mena de placha parellana a la que se troba en Cantabria, precisament a que más goyo me'n fa, y tamién con bellas vacas y bells caballos arredol. 

A cada costau d'istas formacions rocosas bi heba puestetz t'aloixar-se, y nos adediquemos a buscar-ne un a buen pre. En una parti, yeran más naturals, con o mont y o bestiar. En l'atra, yera más festera, con bieretas y musiqueta de placha. A yo m'aganaba más d'o primer y a Ana d'o segundo, asinas que pillemos placheta con más ambient. O puesto yera poliu pero encara yeran diyas de puenda baixa y no nos tractoron guaire bien. Antimás, nos enganyoron con a cena en os puestos -que si bi'n heba, que si a la fin no, que si trancaban a las 10, que si a la fin trancaban a las 8, que si hemos perdiu tiempo ta mirar-nos atros puestos, etc.- y bells noodles acompanyaus de bella biera nos salvoron de marchar t'o leito aflixius. D'atra man, a l'atrol diya de maitins nos desayunemos unas hamburguesas sobrebuenas. 

Minchadas istas hamburguesas miremos d'ir ta Bani y Burgos, en o sur, por a carretera que conectan istos lugars con Patar, pero no bi heba transporte directo y os tricycles nos quereban cobrar una barbaridat. Asinas que unatra vegada habiemos de tornar ta Bolinao ta dende allí mover-nos ta Bani y Burgos por a carretera principal. Con tot y con ixo, ta no quedar-nos con mal sabor de boca, aturemos en l'atra espelunga-fundracalo d'a redolada, a Wonderful Cave. Ista yera más barata, 100 pesos d'entrada y quasi no heban apanyau os suyos arredols. Pero a espelunga en sí yera más polida que no a Enchanted Cave, con espelunguetas, cantons y sifons internos que se podeban arrecorrer nadando y buciando. A suya augua dulza y templadeta nos fació firme honra ta quitar-nos a sal d'a placha de Patar. Antiparti bi heba menos chent y mientras bell tiempo mesmo estiemos solencos. 

Y dimpués de capuzar-nos en iste fundracalo, marchemos ta Burgos, con a sensación de que Bolinao y a suya redolada ufre maravillas naturals y socials de toda mena, que cosa han d'engruciar a las d'os destinos mundialment conoixius de Bohol y Palawan, si bien trobemos os pres una mica caretz, y de cabo quan ganas d'escular a os onicos turistas occidentals que yéranos por a redolada.

27.12.18

Enta Bolinao (i): Guargas y tournée


Rematadas as clases, pertocaba nueva salideta mochilera con a millor companyia posible: a de Ana. Ella tamién quereba aproveitar a fer cursa antis de prencipiar a treballar de chiners aquí en Manila. Tenébanos varias opcions miradas: Caramoan, Mindoro u Pangasinan-Zambales, y encara que me trucaba más a primera, o mal orache que anunciaban en todas as Filipinas fueras d'a costa occidental de Luzón nos fació eslechir a zaguera opción.

Asinas, o miercres 19 de meyodiyas pillemos o bus ta Bolinao y bi pleguemos ya de nueitz dimpués d'esnavesar curvas y entrascadas. Cal decir que en o suya diya visité Alaminos y me quedé a las puertas d'iste atro lugar tamién de Pangasinan, que seguntes o rete feba buenas farchas. Miremos de trobar un aloix pero no bi'n heba guaires en o lugar y yeran caros. A la fin trobemos una capana que no nos fació burro falso, una mica caret pero comodo, a o costau d'una placha polida y con una piscinas bien pinchas, d'ixas que tienen esbarizaculos y an que nos espabilemos d'as siet horas en bus. Cenemos en o centro d'o lugar as millors hamburguesas que mai he tastadas y dimpués nos miremos os visters belens que heban feito por nadal en a replaceta, con bien de luetas.

A l'atrol diya, una mica cansos por o viache en bus de siet horas, nos ne puyemos y nos desayunemos atra vegada en o centro d'o lugar. Astí negociemos con un tricycle ta que nos levase t'as guargas de Bolinao. En primeras, o tricycle quereba levar-nos ta totz os atractivos turisticos en un diya, pero a nusatros nos agabana de pasar-ie dos diyas y disfrutar-los relaixadament. Asinas que guargas y prou, con o correspondient pre más baixo, lo que fació que o conductor pasase d'estar amable a estar una mica farute. A yo ya de primeras m'hese aganau de logar una moto, muito más comoda y independient -y en teneba muito mono- pero no bi heba en o lugar garra puesto an que las logasen, y quan en demandabas, mesmo te se miraban mal.

As guargas de Bolinao en son tres, a man unas d'atras, y cuesta arrivar-ie bella meya horeta en tricycle. En primeras, aturemos en a tercera, con poca chent, pos as atras dos yeran a rebutir de turistas que puyaban dende Zambales a primera hora d'o diya, en os suyos buses levaus por camins de tierra y claperas. Las disfrutemos asabelo, pos teneban alto d'a cascada chicotas banyeras an que ficar-se en l'augua. L'augua yera calenteta y o puesto repoliu.  Dimpués pasemos t'as segundas, que no nos dicioron guaire, y a la fin dimpués de bell par d'horetas aturemos en as primeras, ya sin turistas y con a cascada más gran y repolida de todas, con bell guariche an que chentar bella cosa u fer-se bella biera pero sin banyeretas alto. 

Dimpués de bien ficaus en l'augua, en tornar aturemos en o cruze ent'a isola d'Anda, pos querébanos veyer a puesta de sol y pasar a nueit en a placha de Tondol, an que ya heba estau y que en o suyo diya me pareixió repolida. Con tot y con ixo, a marea yera alta y no la podiemos disfrutar tanto como quereba. D'atra man, nos costó arrivar-ie a un pre decent, pos por ixo d'estar mesache y ir con una roya os pres puyaban extranyament: churaría que a yo solenco u a Ana solenca, por unos u atros motivos, no nos hesen mirau d'escular tanto. 

Cenemos en Tondol, prou que a l'estilo filipino pos no bi heba guaire actividat turistica ixe diya, y dimpués dormiemos en un guarichet que nos dixoron a un pre decent. A l'atrol diya, en puyar-nos-ie, a marea yera baixa y a placha muitismo más polida, asinas que las disfrutemos bell rato y dimpués marchemos ta Alaminos, a repetir a repolida cursa d'as 100 islas que Ana encara no heba vistas. Nos marioron una mica, pero a la fin las podiemos veyer con unatra parelleta, lo que nos fació compartir gastos y que nos salise más barato, encara que a ista atra parelleta no pareixeba fer-le guaire goyo a mar...

Vistas as 100 isolas, tornemos ta Bolinao an que dormiemos en o mesmo puesto d'o primer diya, con vistas a concarar a segunda chornada de visitas a fer por ixe repoliu lugar, una d'as puntas d'o Luzón noroccidental. Ya en o suyo diya m'heba quedau con ganas d'explorar Bolinao, y as primeras anvistas, con as suyas guargas, no facioron mica burro falso. Y con a companyia perén d'Ana, pos muito millor! :-)

6.12.18

Enta Bantayan: bieras y placha con os amigos


Rematando a semana de vacanzas, quedemos os amigos Julia, Mika, Monica y Raul, y servidor, en a isola de Bantayán, ta relaixar-nos mientras tres diyas y pillar fuerzas ta tornar a la faina a l'atral semana. Asinas que o miecres dormié en Palompon, en a isola de Leyte, an que me tractoron muito bien, y o chueus de maitins a las 6:30 pillé o ferry que me levó ta Polambato, en a isola de Cebú, en bellas dos horas. Y astí, pillé un trycicle comunal que me levó t'o cercano lugar de Hagnaya, an que pillé unatro barco que me levaría ta Bantayán, en unatra hora. Toda una travesía, pero a la fin aconsiguié plegar a ixo d'as 12:30 en Santa Fé, o principal lugar d'a isola y tamién o más turistico. 

Como o bus d'os amigos levaba retraso y yo teneba muito mono de moto, en Santa Fé me'n pillé unatra por os tres diyas: a Marqueta 2. Ista, antimás d'estar más barata, yera muito más comoda: más lichera, sin marchas y tan fácil de maniar que mesmo levé a Raúl de paquet varias vegadas! Marché t'unas marismas-manglars a man, y dimpués mesmo plegué en o lugar que da nombre a la isola, muito más filipino. Y feito iste meyo chiro a la isola, marché t'o puerto a buscar a os colegas. D'astí, marchemos a piet ta l'hostalet-capanas que no yera guaire luent y poco dimpués nos faciemos una gambada por Santa Fé y más que más por a placha de Kota, prou polida y animada, pero no pas a millor si buscas tranquilidat y 'pureza'. Con a calma y con muita cansera, rematemos o diya cenando a lo pro en un buen guariche en metat de Santa Fé y marchemos a dormir. 

A l'atrol diya, a resta pilló motos y as dos parellas y servidor nos faciemos una ruta por a isola. O primer que faciemos estió marchar t'a espelunga acuatica de Ogntong, no guaire luent de Santa Fé. Fa parti d'a propiedat privada d'un resort y a suya dentrada no yera barata (estoi que yeran 250 pesos), pero en entrar-ie, fa vez, pos antiparti d'a espelunga, tamién tiene chardins, una piscina y parti d'una placha privada, todas ellas repolidas.  D'atra man, as bieras yeran baratas, a 40 pesos. Y a espelunga en sí tamién yera muito polida: heba leito que yera chicorrona, y por a suya boca asinas en pareix, pero en entrar-ie, ye más gran que no o que m'entrefilaba, no yera a rebutir y l'augua d'a guarga subterránea yera dulza. Mesmo bi heba bell moriciego. Si no yes d'augua salada y tampoco no te fa goyo o solaz y a calor, yera un buen puesto ta estar-se-ie, y asinas facié! En salir-ne, Monica heba apachau una ideya sobrebuena: trayer o dixit. Y prou que i chuguemos con bella biera!

Dimpués d'estar-nos-ie mientras bellas horetas, pillemos a motos y hopemos ta l'atra punta d'a isola, Madrilejos. En o camín, aturemos en as runias d'una antiga casa que yera de foranos y que pareix que estioron asasinaus quan miroron de furtar-les, fa ya tiempos. Alto
 d'una chicota clamor, as runias teneban un encanto. Tamién aturemos en o fosal de Madrilejos, pos yera 2 de noviembre y a chent yera en masa en as fuesas d'os suyos difuntos, fendo-les homenaches, misas y tamién chuegos como bingos. A ulor a vila cremada s'ixamenaba por o fosal, vilas que dimpués de nueitz dibuixaban polidas anvistas. Y ta rematar, ya quasi en l'ocaso, arrivemos en a punta norte d'a isola, presidida por as runias d'un fuerte espanyol -malmeso mientras as zagueras anyadas- en o conchunto d'o Kota Park, que tamién teneba una mena de paseu maritimo poliu an que veyemos a puesta d'o sol, baixo unas ninas pesadas que no feban so que decir-nos y chilar-nos 'Merry Christmas', que no nos aconseguíbanos sacar d'alto y que bien hesen mereixiu un lapo. Cenemos astí mesmo y dimpués tornemos ta dormir, tresbatiéndonos pero aproveitando encara asinas o tiempo -Julia, Mika y Monica en veyer una ilesia y una gallera, Raúl y yo fendo-nos una biera en arrivar-ie antis. 

A l'atrol diya, faciemos una d'as cursas recomendables en Bantayán, o island hoping an que marchas t'as cercanas isoletas Virgin y Hilantagaan, tenendo una guida asabelo de maha que se clamaba Dulce. O primer de tot, Dulce, o suyo novio anglés y o capitán d'o barquet nos levoron t'una ría con manglars, puesto mica turistico pero que a servidor ye d'as cosas que más le fan goyo. Astí, chugábanos con a corrient d'a ría -pos a marea yera baixando- y nos dixábanos levar mientras en o fundo se veyeban estrelas de mar a boticiegas. Dimpués, marchemos ta Virgin Island, con una placha polida y an que heban apachau tamién bell par de trampolins de 4 y 10 metros ta blincar en a mar. Totz blinquemos o baixet, fueras de Julia que s'atrevió con o grant. O cierto ye que, tal y como nos heba dito Dulce, 'Virgin Island is not virgin any more', pos ye masiau modificada por o turismo, a lo que cal adhibir un pre d'entrada caret (160 pesos) en estar propiedat privada. Con tot y con ixo, cal reconoixer que as suyas plachas yeran prou pinchas. 

Vista Virgin Island, chentemos en o barco a biroya que Dulce nos heba acotraciau: pollo, tocín, salada -por fin!-, peix y prou que sí, roz! Tot con bieras y ixo s'agradeixeba, pos en a isola no'n teneban. Y dimpués, faciemos a zaguera aturada, en a isola de Hilantagaan, an que Dulce nos levó t'una espelunga no turistica con una boira grasa de moriciegos grants alto d'o tozuelo que impresionaba -quasi tanto como o bayo a guano. No yera fácil d'ir-ie con alpargatas, pero ta un servidor feba honra. Y ye que tanto ista espelunga como o primer manglar son cosetas que uno no s'aspera en ista mena de cursas y que refleixan millor a naturaleza pura d'as isolas visayas, asinas que yo firme goyoso! Dimpués d'isto, y con un mar una mica picau por as olas, tornemos ta l'hostalet y tras a correspondient ducha, quedemos a veyer a puesta de sol en a placha de Kota, an que cenemos y chuguemos a dixit y bang entre cubata y cubata, antis de hopar a dormir.

A l'atrol diya encara me'n puyé luego, y con duelo de no poder pillar más moto dica atra cursa, 
decidié cremar gasolina y marchar t'a cercana Paradise Beach, una placha tamién recomendada en bella guida de Bantayán. Me trobé con una placha muito más salvache, d'auguas turquesas y arenas blancas, sin edificiacions y con bell blinquet de roca y an que ya bi heba bell filipino ficau en l'augua tot y que no yeran ni as nueu d'o maitín. No m'aganaba de ficar-me-ie, asinas que facié una gambada arredol, baixo l'atenta mirada de bella craba y bella vaca, que prou que sí, ya prencipiaban a amagar-se en mosqueras. Dimpués, marché a fer-me un desayuno grant, con uegos, betas, yogurt, birostas, mantequilla, suco, fruita y bella cosa más que de seguras me s'ixuplida, y mientras a cambrera yera chitando-me pedretas, venió Mika que me debeba o casco d'a moto qu'heba de tornar.

Dimpués de tot isto, Monica, Raúl y servidor paremos a nuetra tornada, chunto con un mesache libanés y a suya novia filipina ta compartir os gastos d'a tornada en furgoneta ta Cebú capital. O pre d'a tornada salió bien, pos tot y que miroron d'escular-nos, a la fin se nos achuntoron tamién bells koreanos. Pero entre que i arrivemos luego y que o vuelo d'AirAsia se retrasó 3 horas y 20 minutos, pos astí que nos estiemos en Cebú cinco horas matando o tiempo y fendo una cansera que se nos acumuló mientras toda a semana, mesmo en o momento en que soi escribindo istas parolas d'o mío diyario filipino.

Bantayán ye una isla polida y comoda de veyer. No ye o millor puesto de Filipinas, pero ye muito millor que os puestos más turisticos, masificaus y muitas vegadas farsius d'as gilipolladas de turistas chinencos u occidentals, como Boracay u El Nido. Sin dubda, ye un puesto sobrebueno ta ir con buena companyia, como tenié a suerte de fer!