A baralla de Trafalgar concaró a flota naval de Gran Bretanya, enfilada por o vice-admirant Nelson, contra a flota Francho-Hispana, enfilada por l'admirant
Villeneuve, en 1805 en ixas auguas gaditanas, en o marco d'as guerras napoleonicas. Mientras Francia teneba o control militar por tierra, Anglaterra lo teneba por mar. En una curiosa baralla naval, an que os contendients chugoron a o pilla-pilla por Europa y o Caribe, a la fin a flota britanica apercazó a la flota franco-hispana en Trafalgar. En pocas horas, y con tacticas poco comuns y curiosas, os angleses esboldregoron a os franco-hispanos, y ixa victoria suposó a hechemonía britanica en os mars dica o sieglo XX. Nelson murió en a mesma baralla, pero pasó a la historia como un d'os más importants herois nacionals britanicos.
Malas arrivar-ie con l'auto, lo dixé una mica apartau, pos parti de l'acceso yera
trancau, y mesmo que hese estau ubierto, no hese puesto continar por un camín a ratos pleno d'arena. Marché bell kilometro y meyo a piet, troz presidiu en a suya dentrada por bell par de botiguetas hippies, con os suyos amos sin fer cosa -no bi heba publico ni chent- so que charraputiando sin mascareta y carranyando-se dentre ells por custions de diners... Cosas de hippies. S'anunciaba a os pocos metros d'istos dos puestetz hippies un mercau hippie más grant y aprestau, pero yera trancau. Mal presachio ista dentrada. Y no porque as cosas estasen trancadas, sino por a presencia de hippies guayons.
Pero dixando ista anecdota hippiesca, o cabo de Trafalgar yera una atentica maravilla natural. Dunas con a fin en plachas kilometricas, d'arena polida y con
poquisma chent, que me facioron remerar as dunas de Paoay en Ilocos, Luzón. Y tot o paisache presidiu por o imponent Faro de Trafalgar, construito en 1860. Mesmo o rastro d'as ruedas de quads en l'arena feba entrefilar que bella cosa d'ixas tamién se fería por Trafalgar, quads que tamién me trobé por a carretera. I puyé dica a cleta d'o faro, lo bordié y me facié as tipicas fotos de postureo, baixando finalment a la placha. L'orache yera perfecto, as colors en o lusco repolidas y a sensación de rosada marina quan as olas remataban en l'arena u trucaban as rocas, chunto con ixe soniu tant fuerte pero relaixant de vegada, me dixoron embabiecau. Tanto que, sin pensar ni fer cosa, nomás fendo gambada quasi a garras d'onso, veyendo as auguas d'a famosa baralla u estando-me quieto, me se pasó una hora sin saber-lo.
Ya en o lusco bien dentrau, y reviscolando-me d'a maravilla, decidié tornar y fer una gambadeta por o lugarichón cercano de Canyos de Meca... Pero estió una gambada curta: yera canso, ya bi heba muita poca lumbre y o puesto en sí continaba con o estilo hippioso-guayón, que, dimpués d'haber conoixiu prou bien en a mía vida y más que más en Filipinas, cada vegada refuso más.
15.11.20
Enta Trafalgar: repolidas pero hippiosas plachas en as auguas de Nelson
7.11.20
Enta Cádiz: una tacita de plata... poco habanera
me miré o plan d'a ciudat en GoogleMaps. Grants avenidas rodiaban toda a peninsula historica, que a la suya vegada teneba muitos troces de malacón y muralla, muitas vegadas cara t'o mar, tot isto chingarriau por bell bastión u fortaleza ta esfender a ciudat d'as enrestidas que veniban d'o norte d'Africa y d'atras potencias europeyas, más que más angleses y holandeses. Asinas que, como bi iría muitos diyas, decidié prencipiar fendo o rolde a o circuito d'as murallas y fortalezas. Bella parti en concreto podeba fer alcordanza a La Habana, como o Paseyo del Vendabal u as Murallas de San Carlos, pero en cheneral, no s'aproximaba ta cosa. Por cierto, que una d'as dentradas d'as ditas Murallas de San Carlos, an que agora se troba a Plaza de Filipinas, da un retiro a la Puerta d'Intramuros de Manila, a d'a carrera Victoria.
como en ixas horas o sol pretaba y mesmo cremaba, a la fin que quasi sin querer o cuerpo me dició de chirar y veyer más os callizos y monumentos que se troban en o corazón d'a peninsula dentre uembras: o concello, a seu -que yera trancada-, a parroquia de Santa Cruz, o teyatro romano -por desgracia tamién trancau-, y muitas replacetas y monumentos a personalidatz que d'una u atra traza son enreligaus con a historia de ista ciudat. Curiosos son también bells arcos que delimitaban murallas y mugas enantis, como l'Arco del Populu -vico en o centro, agora de tapeu- u l'Arco de los Blanco, y tampoco no le faltan antigos palacetz, mercaus y casas de personas de renombre antismás. Toda ixa ciudat, a más gran parti piatonalizada u semipiatonalizada, rebute patrimonio y historia, y se nota. Pero atra vegada, fueras de bell callizo u bella cantonada muito concreta -pero prou ta quitar a foto trapacera-, de estetica colonial cosa: Cádiz quasi pareixeba más una Salamanca costera, con malacons y buen orache, que no una Habana. Sinyors, si vustetz quieren trobar ixos esquemas y ixe patrimonio colonial en España, muito millor que marchen ta Canarias.
Vendabal, y pasando por debant d'o teyatro romano, arrivé en o paseyo Fernando Quiñones, una luenga salida de tierra ent'o mar feita dentre crebaolas, que remata en o castiello de San Sebastián, que por desgracia leva bells anyos trancau, ta l'asombro d'os turistas que i yéranos. Ixo sí, o paseyo de bells pocos metros, con mar a cada costau y bella ola fura que mullaba una miqueta, yera un placer. Fer-lo mientras o lusco prencipiaba, encara más. O paseyo yera presidiu en a suya dentrada por una portalada historica, y chicotas plachas a os suyos costaus, an que beluns yeran ficando-se en l'augua.
Cádiz, tot dimpués de trescuzar a piet o paseyo d'a placha La Caleta, con chent correndo, andando u mesmo fincando-se en l'augua, y por alto, por do yo yera fendo a gambada, buenas clicas de chovenastros y no tan chovenastros pasando a tardi, fendo-se bella biera de lata, sin midas de seguridat Covid, ni distancias ni mascareta. Honestament, quasi lo agradeixeba: vida! -Sincusatz-me a mía irresponsabilidat, pero ya sabetz que en iste blog escribo as cosas como las siento, encara que yo mesmo reconoixco que de cabo quan no son correctas. Arrivé en o dito castiello en cinco u diez minutetz, y bi dentré: exposicions d'una autora espanoyla y unatra chaponesa sobre telas y pinturas, y sobre tot, una chicota fortaleza en a punta de Cádiz con bells pocos pisos y laberintos ubiertos an que poder mirar-se a ciudat y a mar por totz os costaus. Parelletas d'enaimoraus -y yo solenco!-, y a la fin, cadagún trobó o suyo puesto en a fortaleza ta mirar-se o lusco, precioso de raso, adornau por os aplausos que a chent le adedicó dende a placha de La Caleta, o paseyo del Vendabal y o propio castiello de Santa Catalina. No m'entrefilo a la chent de Zaragoza aplaudindo o lusco totz os diyas, en un ambient tan amistoso y social, como si fuese una celebración.A os dos días, torné ta Cádiz. Y ye que en a primera visita dominguera m'heba quedau con ganas de visitar as runias de Gadir, l'antiga colonia fenicia fundada arredol d'o sieglo IX aC -no se sabe guaire bien quán, puet-estar que antis- y que
enduró baixo o batiauguas cartachinés dica a plegada d'os romanos. L'asentamiento más occidental d'os fenicios, pueblo mercant que tenió as suyas principals ciudatz en Biblos, Tiro y Sidón, en o Libano, y tamién, en cierta mida, mai d'a civilización punica u cartachinesa, d'a que ya fablé quan visité Murcia. O chacimiento ye chicot, parti d'un bico fenicio con bellas casas, carreras, os respuis d'as banyeras ta fer salazons y treballar os peixes, y murs. Tamién bell par d'esqueletos, un d'un mixín muerto en a carrera fenicia y unatro, una crapaza d'una vaca. Pero por chicot que fuese o chacimiento, a prochección de bells 10 minutos en prencipiar yera buena -una mica aparatera y hollywoodera, pero feba honra y no aburriba- y malas rematar, a pantalla se plegaba y se veyeba tot o chacimiento, que yera amagau por dezaga y por o que podebas fer una gambada en pasarelas de veire muito bien iluminadas y ambientadas, y con sobrebuenas explicacions: concisas pero prou completas. Soi muito exichent con as explicacions, y istas me facioron asabelo de goyo por formato y conteniu. Antiparti, yo yera l'onico visitando o puesto o martes de tardis y a mesacha que yera cusirando yera bien maheta, m'explicó una mica más tot o patrimonio de Cádiz y nos quedemos charrando una mica. En rematar a visita a las runias fenicias, pasé por un costau d'a Torre Tavira y a suya cambra fosca, que dicen ye o millor puesto ta veyer Cádiz dende alto. Pero
como yera pretando a plevizniar y as colors d'o cielo se'n yeran amortando, decidié dixar-la ta unatro diya, probablement ta quan tenese bella visita zaragozana. Y ye que no yera custión de bosar os siet euros ta no poder disfrutar o puesto de tot. Decidié continar a mía gambada ta rematar de veyer o centro historico de Cádiz, pero veyé uns calcers en una botiga que me facioron goyo, y prou que me los merqué. O diya, tot y que pleveba, yera salindo perfecto: runias fenicias, charrazo agradable y zapatitos nuevos! Bueno, ya una vegada con calcer nuevo marché t'o Baluarte de Candelaria, a zaguera d'as fortificacions costeras que me quedaba por visitar, pero o matacrabas se'n tornó en firme plevia y cambié de plan mientras feba a gambada: marcharía t'o cercano Museu de Cádiz, atracción que no yera en os míos plans inicials pero que teneba buenas valoracions en Google Reviews. O museu yera en a Plaza de Mina, que por a suya distribución, as palmeras, os loros que bi'n heba y una mica as fronteras d'as casas, teneba un toque colonial -ixo, u las ganas que yo teneba de veyer ixe toque. Y bai si estió un encierto! O museu yera a rebutir de repuis fenicios, romanos y posteriors, asabelo d'intresants, con piezas onicas. En a parti fenicia, ye curiosa a influencia echipcia mientras una primera puenda -dica os sieglos VI-V aC-, y a influencia griega dimpués baixo o batiauguas de Cartago, dica a conquista romana.
Pero o más impresionant de tot, que desconoixeba, yera a presencia de dos sarcofagos fenicios de marbre, d'o sieglo V aC, un d'un hombre y unatro d'una muller. Curiosament, os investigadors han trobau que dentro d'o sarcofago de forma femenina bi heba un hombre, y dentro d'o sarcofago masclino barbau, una muller. Os propios sarcofagos, os obchetos y mesmo os propios dioses y ritos fenicios, refleixan una clara influyencia echipcia, influyencia que plegó ent'o sur d'a Peninsula Iberica y que mesmo se cautivó por istas tierras. En primeras no me pensaba estar en o museo más d'una horeta, pero a la fin bi'n estié dos. Y ya, encara plevizniando y con o lusco acucutando, decidié marchar t'o Baluarte de Candelaria, por ixo de ramatar as cosas que en primeras quereba fer en a capital gaditana. Pero antiparti de malas luces y mal orache, me lo trobo trancau tot y que en Google meteba que yera ubierto. Bueno, facié la d'aquell y ya torné ta l'auto -que lo dixé difueras d'o centro historico- y ta casa en Conil, contento por un diya prou productivo. 31.10.20
Enta Conil: A tranquilidat ye o que más se busca (pero de verdat)
Tres meses en Zaragoza y yo sin poder dentrar en Vietnam. Veyer a la familia, os amigos, disfrutar de bici os maitins y fer gambadas con o can son d'os millors placers d'a vida... mientras bellas semanas. Dimpués tot se torna un infierno, y si prencipia a rabiar con ciercera, encara más. Casa mai ya no ye puesto ta vivir, as mesachas por un regular son rebordencas por muito que les charres con tot o respeto y cudiau d'o mundo, surten as envidias y os menosprecios... tot acucuta quan te quedas más d'un mes astí y más encara si te va bien en a vida. O viache ta Murcia me dio enerchías, pero en tornar-ne no tardé ni dos diyas en parar cuenta: Zaragoza ye un barrache, nunca no podría desenrollarme personalment en ixe puesto, heba de hopar d'astí, y más quan as posibilidatz d'o teletreballo me lo permiten!
Y no tardé guaire en trobar un buen aloix mensual en o sur, en Cádiz. A verdat ye
que yera pensando-me bell puesto d'o sur u as Islas Canarias, puestos con buen orache y t'os que no bi heba alavez barraches ta dentrar-ie mientras ista pasa. Puestos buenos ta fer una estacha mientras m'ubren Vietnam. Y como as Islas Canarias las conoixco bien pero Cádiz no, y ta marchar con l'auto y fer cursas ye muito millor a zaguera opción, pos a la fin en Cádiz que m'he plantau, concretament en Conil, puesto con placha, tranquilet pero no pas aburriu, con buen orache y no luent d'a resta de puestos intresants d'a provincia, incluyindo a suya capital.
A primera impresión de Conil estió buena, sin estar una maravilla. Ascape se nota o
buen implaz d'a chent por aquí, a placha graniza ye repolida y o lugar de casas blancas y callizos atraye, sin dixar de tener bells bars boriners -quasi trancaus agora por a pasa-, buens restaurants y bars de tapas, botiguetas ta turistas... pero de tot isto, sin pasar-se-ne. Puet-estar que de veranos siga más moviu que no agora, pero a yo rai, pos precisament lo que busco ye un puesto tranquilet pero atractivo ta treballar. Con tot y con ixo, veigo masiada fama ta ista redolada, quan atras costas peninsulars menos conoixidas son muito parellanas. Sin ir más luent, San Pedro del Pinatar en Murcia no ye mica pior, por muito que siga menos conoixiu.
Puet-estar tamién que l'ambient social de Conil siga millor, no sé. Pero veigo ista
costa masiau plana, feita de plachas chigants repolidas pero sin caletas, tot dentro d'un ecosistema ixuto. Tot isto ye custión de gustos, como tot, y a servidor, si m'hetz leito por aquí, ya sabretz que le fan goyo os puestos costers pero rocosos, con caletas an que ficar-se en l'augua quasi amagau, y tamient monts cercanos, d'estar posible humedos y con buen orache, ta fer cursetas a piet u en bici. Puestos en Canarias y Filipinas m'ufren isto, mientras que por agora veigo que ista costa gaditana ye d'unatra traza. Diyas dimpués d'arrivar-ie, indo a piet dica as pedanías de Fontanilla, Fuente del Gallo y Cabo Roche, sí que me trobé clamors a las que se accedeba a una mena de caletas, que en reyalidat conectaban fendo una grant placha seguntes a marea. Isto, sin ser o millor d'o millor, sí que ye una mica más o mío estilo. Antimás, os días d'airera bi ha chent fendo kitesurf, y mesmo windsurf y surf, y ixo le da un toque. Estoi que bell diya m'animaré con o kitesurf!
Con tot y con ixo, Conil y Cádiz, si no ta vivir, sí que m'ufren o puesto ideyal ta fer iste intermezzo dentre os míos tres meses en Zaragoza y o mío esdevenidero en
Vietnam. As plachas kilometricas d'ista costa son repolidas, as auguas son escoscadas, y encara que yo soi más de caletas, cal decir que istas mereixen a pena igualment. Antiparti, a suya arena ye más preta y permite andar y correr bien. De feito, seguntes as horas d'o diya, bi ha chent que mesmo va en bici por a placha! D'o lugar en sí, tien rutetas por os arredols, ixutos pero polius, esnavesando cabanyas ganaderas y bell monumento antigo, como a Torre de Castilnovo, construcción d'o sieglo XVI quansi a ran d'o mar que aduyaba a la esfensa d'a redolada y a la pesca d'a tuna, y an que tamién han anidau fa pocos anyos bella parella d'Ibis Eremita, una d'as aus en mayor peligro d'extición d'o mundo. Ixe camín en concreto, remata en o lugar surfero cercano de El Palmar de Vejer, ye de fácil fer, dentre a placha y l'interior plano y ixuto.
En o centro d'o lugar, bells monumentos ixamenaus, bien cudiaus y bien sinyalizaus,
que aduyan o desenrollo turistico y a dar o toque distinctivo a Conil: a Torre de Guzmán, o recinto de La Chanca, un baluarte conservau de l'antiga muralla y bells arcos que yeran antigas puertas d'a muralla, como l'Arco de la Villa u l'Arco del Portillo. Istas construccions retratan uns sieglos XV, XVI y XVII de floreiximiento economico más que más enreligau a las actividatz costeras -tuna-, pero tamién puenda de barallas, con a presencia cercana d'o Reino Musulmán de Granada, Marruecos, y as enrestidas anglesas y holandesas. A istos monumentos cal sumar construccions más populars, como dos fuents u lavadors -viella y nueva-, as runias d'un antigo molín que aproveitando l'airera s'emplegaba ta fer farina, y tamién bella casa senyorial d'antismás, como o Mesón del Duque, palacio remodelau fa poco, que perteneixeba a os duques de Medina Sidonia, y que conserva un antigo pozo en a suya luna, y o propio concello, con una polida luna achardinada.
Por o centro historico, carreras estreitas que fan bicos como o Barrio de los Pescadores y o Barrio de las Flores, sucesión de marradas y costeretas, bicos de
callizos estreitizos con viellos posaus en cadieras, ulor a comida casera feita con olio d'oliva, conversacions populars, puertas ubiertas, y macetas con matas y flors dentre os murs blancos, siempre con buen orache. Un placer fer una gambadeta por ixo cantons y biscalamos dimpués de desayunar-se una birosta de magra con olio d'oliva y tomate, café y suco de narancha, un d'os míos concietos. Y ya, como partis más modernas, o Parque de la Atalaya con o mirador d'o Jabiguero, ficaus en armonía en un lumo, ufren unas anvistas repolidas d'a chigant Playa de los Bateles, que as suyas culors cal alufrar mientras o lusco y que arriva dica as pedanías de Fontanilla y Fuente del Gallo.
Venir ta Conil ye estada una ideya sobrebuena. Amenistaba fuyir de Zaragoza, y si bien conoixco atros puestos ta vivir millors seguntes os míos gustos y a mía personalidat, aproveito ista oportunidat ta conoixer una parti d'a peninsula en a que mai no yera estau y que yera difícil d'estar, pos ye a l'atral coda d'as nuestras tierras manyas, en as que ya de por sí no vivo. Y como, recordemos, soi veniu a teletraballar, o buen orache, o buen ambient y as posibilidatz de descubrimientos en o mío tiempo libre, me dan tot lo que amenisto, sumando tamién una independencia en bells aspectos que heba perdiu en casa mai.
24.10.20
Enta Murcia (ii): tant luent y tan cerca
Y como deciba en o post anterior, ye curioso y una mica triste que dos chents
carranyadas y tricolotiadas por o famoso trescole de l'Ebro, en realidat sigan historica y culturalment tant a man una de l'atra. Y ye que buena parti de Murcia estió repoblada por aragoneses mientras a Reconquista, aragoneses que dixoron a suya luenga en textos que se troban en os archivos de Murcia, en a toponimia, y tamién en o vocabulario y atras estructuras lingüisticas d'o parlache de Murcia, muitas vegadas dito panocho. Tamién en atras manifestacions culturals, como a gastronomía, se refleixa ista influencia aragonesa. Pero bueno, soi seguro que muitos d'os que leyetz o blog tot isto ya lo sabetz. Dixé Benidorm dimpués de dos nueitz y o mesmo maitín arrivé ta Murcia capital,
an que me facié una gambadeta de bellas tres horetas, y que me dio a impresión d'estar prou como ta veyer o que quereba veyer. Sincerament, a ciudat no me trucó o ficacio, pero tampoco no me pareixió tant horrible como muitos gosan de decir. Y de seguras que si conoixese a bella persona que viva astí, m'amostraría bell puesto bueno. D'a mía gambada, destaco un par de puents sobre o río Segura: o Puente de los Peligros y a Pasarela del Malecón u de Manterola, con ixe nombre y que tanto remera a la Pasarela d'o Voluntariau de Zaragoza, y que curiosament a murciana ye igual pero en chicota. Tamién bi heba atras d'os pasarelas feitas por Calatrava, pero me pareixioron menos pinchas y yeran más luent d'o centro. De feito, a'l canto d'a Pasarela del Malecón, se trobaban as ruinas d'un azut y de dos antigos molins, y s'han feito pistetas ta caminar y correr arredol d'o río Segura, tanto abaixo a ran d'o río como alto. Ixo le da muito buena imachen a la redolada y a la ciudat. Por o centro, facié gambadas por as carreras historicas, con muitas replacetas pinchas ta fer-se un vin u un café. Y dentre ellas, a más famosa y important ye a
Plaza del Cardenal Beluga, a o canto d'a Catedral de Santa María con o suyo granizo campanario, o monumento más important d'a ciudat. Tamién destacaban como construccions o Teyatro Romea y o Concello, con unatra replaceta polida con una fuent, arbres y flors. Y por totz ixos callizos piatonals, restaurants, bars y bella botigueta de ropa y accesorios caros. En a mía gambada, tamién pasé por l'Arco de Santo Domingo, a Plaza d'a Universidat, a Gran Vía de Alfonso X El Sabio, y ya difueras d'o centro historico d'a ciudat, l'antigo Cuartel de Jaime I El Conquistador, agora siede de bells museus, o conservatorio, un centro d'arte y un centro civico. Como curiosidat, a Catedral apareixeba trancada por restauración, pero be d'estar que bellas horas a o diya ya l'ubren ta misas, y podié dentrar-ie y veyer o suyo interior gotico. Murcia no yera tan fiera como deciban, pero tres horas ya se feban luengas y ixo no
ye buen presachio. Sincerament, no viviría astí. Con tot y con ixo, Cartagena me fació atra impresión. O plato fuerte d'a mía visita a Murcia y un d'os platos fuertes d'o viache, yera o Museu Nacional d'Arqueolochía Sozmarina. Pero va y ye trancau por fainas de conservación! Cagüensos! Tanto viache y me lo trobo zarrau. Bueno, facié la d'aquell y aproveité ixas dos tardis ta visitar atros monumentos clasicos. Y ye que, ta qui no lo sepa, Cartagena estió una colonia fenicia (Qart Hadasht) conquerida por os romanos (Cartago Nova) en o 209 aC en o marco d'as guerras punicas, ixos conflictos dentre romanos y cartachineses desenrollaus dentre o 264 y o 146 aC, y que a victoria final romana marcó o control d'o Mediterraneo, y o esdevenidero politico en Europa y, en buena mida, cultural en o Mundo.Asinas, visité o Teyatro Romano, reviscolau mientras o sieglo XX en escatumbar tot un vico humilde, o Foro Romano, o Cerro del Molinete y o Centro
d'Interpretación d'a Muralla Punica. Iste zaguero ye practicament l'onico repui purament fenicio que se puet visitar, y bi adibiba una antiga cripta cristiana, con gosaralla incluita. Tamién facié una gambada arredol de l'Anfiteatro Romano, sobre o qualo, en 1854, se contruyó una Plaza de Toros, en activo dica 1986. Agora, china chana son escavando, estudiando y restaurando tot o conchunto patrimonial, pero encara ye trancau t'o publico. Por o centro, me trobé unatra vegada a tipica ciudat de carreras estreitas y piatonalizadas, y replacetas amigables ta fer-se un café, un vin u unas tapas, alternadas con puestos de cubateyo y botiguetas d'estilo. Manimenos, a placha cercana se notaba y una gambada por o paseu maritimo debant d'os puertos y d'os astillers siempre yera agradable. Tamién o edificio d'o Concello yera repoliu. Si debant yera a mar, por dezaga se trobaban os pueyos que refirman a ciudat, fendo polius paisaches de monts y casas que puyan en costeras. Politicament, tanto en Cartagena como en Murcia no faltaban as banderas d'Espanya en as balconadas, pero con l'alica! Muitos monumentos y fitas nacionals, beluno mesmo revilcando o franquismo y a Primo de Rivera, sin garra tachada ni queixa aparent, no feban entrefilar una sociedat de cuchas, precisament. Pero fuyindo de topicos y d'ideolochías, fendo orella -una d'ixas cosas que tanto goyo me fa de fer en os míos viaches- ascuité a ormino situacions de queixa contina, con temas recurrents: os diners, a baralla y o malmeter. Sé que quitar conclusions por una experiencia personal de tres diyas ye inchusto, y que puet contribuyir a creyar u refirmar estereotipos que talment no se cumplan. Mesmo no sé dica qué punto os clichés previos han sesgau o mío chudicio. Pero d'atra man, en iste o mío blog personal, tamién m'agana de retratar as mías experiencias personals. Digamos que Murcia capital no me fació guaire goyo, pero Cartagena sí: historia, cheografía adecuada, centro poliu, buen orache, y puestos naturals y caletas an que marchar con amigos, con a parella u solenco. Con tot y con ixo, bi heba bella cosa que no me remataba de cuacar de tot ta fer una vida...
17.10.20
Enta Murcia (i), pasando por Filipinas.
míos viaches, no nomás m'adedico a conoixer chent, fer fotos y fer-me a bamba por os retes socials, sino que tamién analizo puestos ta fer una vida, pos o cuerpo cada vegada me demanda más estabilidat. Y dentre ixos puestos favoritos, se troba Hanoi: una Manila sin as cosas malas de Manila. Mientras o zaguer anyo, como podetz contar veyendo iste blog, ya yera remugando a ideya, y a la fin quité a plaza de lector AECID en a Universidat de Hanoi, con firme goyo.
feba fresquet, astí encara feba bueno, y, o más important, en Benidorm yera -agora en Elche- una d'as mías millors ex-alumnas filipinas d'a Universidat de Santo Tomás, Raven Novido, que i ye treballando como Chula de Luenga Anglesa en colechios publicos, presa por o Gubierno d'España encara en Filipinas quan yo la levaba como alumna, tot por o suyo buen expedient. Tener una ex-alumna con ixa plaza me plena d'argüello, y poder quedar con ella y que me racontase as suyas experiencias como filipina choveneta en España dimpués d'una anyada, m'empliba d'ilusión.Asinas que me pillé l'auto y astí que me planté, fendo nueit y a l'atral quedando con Raven y pasando quasi tot o diya con ella. Raven heba madurau muito, ya no pareixeba l'alumna que tenié! Encara que tamién aduyaba veyer-la con ropa de carrera y no con l'uniforme que les obligan a levar en UST. Chentemos una paella y dimpués nos faciemos un chelau, y charrín charrán nos n'íbanos contando a vida, quasi más como amigos que no como profesor-alumna, pero ella, como buena filipina, siempre charrando-me de sir, encara que yo no me remato de trobar comodo con ixe tractamiento.
Mientras yo le deciba que trobaba a faltar muito Manila y Asia, y l'informaba que a mía venient puenda ta quan tot isto pase será Hanoi, ella me comentaba que yera
asabelo de feliz en España, que yera aprendendo muitismas cosas, y veyeba muitas más cosas buenas que no malas. Ella se quedaba con as carreras piatonals, a chent amable -ta yo en ye más a Filipina, pero bueno...-, a placha de Benidorm -yo me quedo con atras plachas filipinas, xD- y muitas anecdotas positivas. Tamién bi heba bella cosa negativa, como que trobaba muito a faltar a la suya familia, que bella vegada que heban mirau d'escular-la a ella u a atros filipinos en estar foranos y chovenotz, u os alumnos en España, muito menos respetuosos y educaus que no os filipinos. Tamién, bell choque cultural -plachas nudistas!- y cosichonas que no diré ta no fer pasar vergüenya a dengún! Sin dubda, a trobada con Raven estió a ratos como tornar ta Manila, y ixo yera o que amenistaba dimpués de dos meses en Zaragoza.
Dimpués d'a trobada tant polida, marché ta Murcia, por ixo de veyer bella cosa nueva con buen orache, no tornar ta Zaragoza tant luego, y conoixer ixa tierra enemiga y leixana, que en realidat no'n ye tanto. I estié tres diyas, y os maitins los pasé en puestos naturals -Mar Menor y arredols- y as tardis en puestos urbanos -Cartagena, y en menor mida, Murcia capital. En iste post me centraré en o primer, o Mar Menor y arredols.
Viachando quasi sobre la marcha en haber aloix de sobra y barato en istos tiempos,
trigué un hostalet en San Pedro del Pinatar, lugar que se troba en prencipiar l'interior d'o Mar Menor y que me fació asabelo de goyo. Tranquilet sin estar aburriu, con un orache ideyal, con una placha repolida y con atraccions naturals: salinars, antigos molins que s'emplegaban t'achiquir augua ent'os salinars, reservas de muixons, banyos de tarquín y a placha, tot conectau con camins naturals, fan escenarios ideyals ta corritiar, fer bici u simplament una gambada tranquileta. A chent se le veyeba maha, pero una mica malfiada: a traza de charrar-te en prencipiar, os depositos que demandaban en totz os aloixes, o costumbre de fer-te bosar antis de recibir o servicio, as rellas en as finestras d'os primers y segundos pisos, y os temas de conversación quan febas orella, a ormino centraus en os diners. Bella cosa no encastraba, sincerament, encara que a yo totz con os que i estié me tractoron asabelo de bien, y o puesto, sin tener a fama d'atros puestos "tranquiletz" d'o Mediterráneo, yera a l'altaria u mesmo millor.
Con tot y con ixo, atro maitín lo pasé en a Manga d'o Mar Menor. Y estió una gurufalla de maitín. Si a Benidorm marché porque yera astí Raven y prou, en a
Manga no teneba deguna visita y yera mesmo pior: una aberración postiza an que heban esclatau toda naturaleza ta fer fieras masas de formigón y carreras, modelo d'un turismo casposo y desfasau que agora diría que no atraye que a guiris, y locals que han mercau segundas residencias y han de morir a o palo d'una inversión feita decadas dezaga. Ni un centimetro cuadrau d'autenticidat ni naturaleza, quasi ni un alma en as carreras. Cata si a luenga de tierra an que se posa a Manga ye estreita, y encara asinas muitas vegadas os edificios no dixaban veyer l'augua que yera a os dos costaus, a pocos metros. Facié a carretera d'a Manga, con muitos troces de tasament 50 metros de tierra a cucha y dreita dica veyer o Mediterráneo u o Mar Menor, y en torné triste, carranyau y quasi ixorrontau.
Si nunca itz ta Murcia, fetz-me caso: no vaigatz t'a Manga, marchar por os lugars
de l'interior d'o Mar Menor. Con tot y con ixo, y por suerte, en rematar a Manga se troba o Faro de Cabo de Palos, repolida construcción neoclasica que ya se troba dentro d'o termino de Cartagena. Ye bordiau por chicotas calas quasi sin chent o diya que i estié, y an que aganaba de ficar-se en l'augua, ya d'o Mediterráneo, no pas d'o Mar Menor. En verdat, toda a costa d'arredol de Cartagena yera a rebutir de caletas asinas, que van dende os 50 metros dica os pocos centenars, puestos ideyals ta marchar con a zagaleta u con os amigos, y que dan muitos puntos a la redolada. Ixe diya yera nublo, pero encara feba calorina, asina que prou que me fiqué en as auguas d'una d'ixas calas, concretament en una que deciban Cala Túnez, y bien que me i estié!
En primeras me pensaba de foter-me un diya entero en o Mar Menor, y l'atro en Cartagena-Murcia, pero seguntes a marcha cambié de plan: os maitins t'o natural, as tardis t'o urbano. Ficar-me en l'augua d'a mar bien dentrau setiembres u mesmo fer-me os banyos de tarquín de maitins refocilaba, siempre que no fuese en a Manga. No diría que fuese o paradís, pero sin dubda o puesto feba honra, y, sin tener a fama que tantismos atros puestos d'o Mediterráneo y Andalucía en tienen (Cádiz provincia, Alto y Baixo Ampurdán, puestos de Castellón, etc.), ye ideyal ta pasar bells diyas en una traquilidat marina natural y no pas aburrida.
18.5.20
Yes igual d'especial que a resta. Resenya de "A trampa d'a diversidat", (Daniel Bernabé, 2018)
Joven-Romero, M.A. (2020). Yes igual d'especial que a resta. [Traducción d'a resenya d'o libro La trampa de la diversidad: cómo el liberalismo fragmentó la identidad de la clase trabajadora, de Daniel Bernabé]. Resenya orichinal en anglés:
...............................................................................................................
Tondol Beach (Pangasinan, Filipinas) ye probablement a placha más polida en a que soi estau. Auguas cristalinas, arenas de coral, palmeras y una isleta a la fin d'o paisache. Encara virchen sin d'hotels fueras de bells guariches enfilaus t'os turistas locals d'a provincia. Un diya de 2018 fuyé de Manila, arrivé astí y trobé un par de parellas de foranos occidentals con rastas, os onicos foranos fueras de yo. Mientras me ficaba en l'augua, bells ninos humildes yeran prenendo estrelas de mar en a margín y las yeran chitando ent'o mar a mena de chuego. Os foranos les chiloron y carranyoron: sotz fendo mal a las estrelas de mar! Poco dimpués, os mesmos foranos yeran regatiando una chenta en una cantineta humilde. Ixa chenta costaba 60 pesos -poco más d'un euro- y demandaban que fuese vegana.
Daniel Bernabé apunta custions claus en asuntos socials y politicos, y las enreliga con a trampa d'a diversidat. Rai a tuya ideolochía, ye difícil d'estar en contra d'a mayoría d'as suyas descripcions. A diversidat bulle y de vegada a suya chestión social ye un reto. As condicions materials no son a o mesmo libel, sino que han d'estar axiomaticas, mesmo si a ilusoria clase meya no para cuenta. A tesitura social dimpués d'a Gran Recesión ubre a puerta a una revisión d'a diversidat, una critica contra o individualismo, una reivindicación d'o materialismo y d'as valors universals, y dende istos alacetz, a un analís marxista y una reivindicación de solucions socialistas. Manimenos, si as ideyas y os contextos son menesters y atractivos, as trazas en as que Bernabé argumenta y achunta as suyas ideyas son desastrosas. De contino blinca d'un caso ent'atro sin relacionar-los, como si estases ascuitando as falordias de lolo. Fa un mezclallo de paragrafos sobrebuenos con chanadas infantils y gratuitas -por eixemplo, referencias a os asuntos sexuals de Clinton u a la calidat d'os cantants d'Operación Triunfo- y muitas vegadas emplega falacias lochicas u frases d'a mena "No ye l'obchetivo d'iste libro ... pero he de decir...". Atras vegadas, pareix que no ye que apegando esferents partis d'articlos de prensa previos. En resumen, mientras esfende o proyecto d'a Modernidat d'apercazar ideyas universals y critica as lochicas difusas y esbafadas d'a Postmodernidat, muitas vegadas pareix escribir un libro propagandista enfilau t'os suyos seguidors, quan podría haber escrito una pieza universal ta estar leita por qualsiquiera, que dimpués podría estar d'alcuerdo u no pas. Ha perdiu una gran oportunidat.
3.4.20
Enta Siargao con Borja y Miguel: chents, naturaleza, borina, surf y coronavirus
estió logar tres motos. En o mío caso, a Marqueta 12, unatra scooter Honda, de fácil levar, y más si se tien un trafico tranquilo y no o caos de Vietnam, an que levé con cerinas as Marquetas 10 y 11. Y feitos con as motos, ascape nos lancemos a veyer as maravillas naturals, guergas, plachas, selvas, monts y chents de Siargao, que ya comenté aquí en istos posts (1, 2 y 3). Sin animos d'estar repetitivo y exhaustivo en as descripcions, o domingo descansemos en a placha de surfistas de Cloud 9 y aproveitemos ta cenar y zorrupar en un guariche de placha con mosica reggae y biroya vietnamita chestionau por una muller vietnamita bien maha -por o rollo que levaba o puesto ascape se notaba.
probablement o mío puesto favorito d'a isola, encara que la heban trestallada en dos -una parti yera publica y l'atra privada- y ya no se podeba fer plena, dentrando-ie por una boca y salindo-ne por atra. Con tot y con ixo, se podeba fer a más grant parti y dimpués podebas rematar igualment en a gorgeta, an que una mesacheta me chitó pedretas -tot cal decir-lo. Feita a espelunga, rematemos o luns en as badinas de Magpupungko, que en marea baixa fan badinas naturals en a costa rocosa, polidas ta ficar-se en l'augua encara que con turistas a boticiegas. Yo torné antis porque teneba una videoentrevista por Skype, pero dimpués totz nos achuntemos ya de nueitz en a placha de Dapa, no guaire luent de General Luna, an que nos faciemos bellas bieras en primera linia de placha en un guariche dito RSK y que yera filipino de tot, mica turistico.
chentar y merquemos a cursa más ampla de todas, con dos
plachas tropicals en prencipiar y a la fin a famosiza laguna, que en
reyalidat ye un entrant d'a mar en una isola rocosa. Borja y Miguel
levaban buenas mascaras ta fer snorkle, yo me'n logué una y bien que las aproveitemos! Nos i fotiemos tot o diya en iste tipico island hoping y, encara que ta estar honesto no ye o millor que se puet fer en o país, nos lo pasemos bien con o trampolín d'a laguna y con as plachas d'antis. En a zaguera parti d'a cursa, a laguna propiament dita, nos trobemos poco coral y muitas medusas, pero rai, no nos ne fizoron. Y anecdota d'o diya, no sabébanos que caleba avisar en o guariche d'a dentrada d'a laguna ta que o nuestro barco i tornase, y nusatros lo i asperemos mientras meya hora y mesmo nos ne faciemos porque no i veniba. De cabo quan cal pecar d'ababol! Pasau o diya en a cursa con a bangka, aturemos ya de nueitz en o lugar de Santa Monica, que yera de fiestas. Astí, a man d'o puerto, en una esplanada que heban aprestada, cenemos entre os locals, con quasi garra turista arredol y unos faciemos una Red Horse dezaga d'atra. Tanimientres, una viella que pareixeba haber feito buenas farchas antismás, nos dio ferrete pero tamién nos animó. En tornar, encara aturemos en un lugarichón costero filipino an que yéranos l'atracción d'os ninos y encara nos vagó de fer-nos a zaguera en General Luna, mientras chuguemos a Jenga.
centimetro de Siargao. Ya no nos ne puyemos tan luego y nos costó desayunar-nos masiau... Dimpués, como nota curiosa, en una pedanía d'un lugar dito Pilar,
os locals nos aturoron y no nos dixoron pasar, en teoría porque a
pista yera en mal estau. A verdat ye que más bien pareixeba que
yeran fendo bella cosa fulera por astí y no quereban que i pasásenos...
Faciemos la d'aquell y fendo un rolde una mica grant, a la fin arrivemos
en Taktak, buenas gorgas d'arriu pero mica esparpallants en contimparación con as que se troban en atras isolas, pero que igualment feban honra. Astí nos i estiemos un ratet aproveitando o Tanduay-Cola que goso de fer-me en istas cursas por as isolas tropicals, y continemos a nuestra marcha rematando de fer o rolde la isola, aturando en las plachas de Alegría y Pacifico, y veyendo os corals y peixes d'ista zaguera. Ya de nueitz y de tornada, aturemos en Pilar ta veyer a suya ilesia adedicada a la Virchen d'o Pilar, y un nino rebordenco y repipi nos salió a o paso mientras veyébanos os cartels an que
s'explicaba a devoción y se mencionaba a Zaragoza: ixe zagalet más que no querer interactuar con nusatros pareixeba querer estar guardián. Lo menos le dició a Miguel que no i fumarriase... Cosa con a que yo yera d'alcuerdo. Y ye que Miguel fuma masiau, y en Filipinas ixo ye un problema. A nueit d'o miercres yera a primera que aproveitemos en General Luna, que a suya borina yera en a mía ment d'o bien que me lo pasé de febrers de 2019. Con tot y con ixo, en iste zaguer anyo han preso bellas midas en Siargao ta controlar o turismo -menester, nos faigan goyo u no. Y una d'ellas yera meter hora muga a las borinas en os bars: as doce. Asinas que i arrivemos pero nos tracoron bien luego y hopemos ta l'aloix. A parti buena d'ixo yera que l'atrol diya, o chueus, nos cundiría más. O chueus nos ne desayunemos, chentemos y cenemos como dios manda. O maitín lo empleguemos en fer surf, un d'os concietos de Miguel. Encara que yera a suya primera
vegada, Miguel estió tot un profesional, por a suya habilidat y tamién porque teneba un buen instructor. Servidor, encara que en heba feito tres vegadas antis, tenió una mala actuación: me mancaba habilidat, no teneba a forma fisica de Miguel y a mía instructora yera una galbana. Dimpués d'o surf dondiemos relaixaus y marchemos t'o lusco enta placha secreta de Dapa, no pas secreta pero polida igualment. Y ya nos aprestemos ta pasar una buena nueit de borina, an que lo pasemos bien. Borja, en estar casau, no en duró guaire, y Miguel y yo enduremos, con millor resultau ta servidor. Y ye que o surf estió ta Miguel, pero a nueit estió ta yo. Cada pavo real tiene as suyas plumas :-) A a l'atrol diya me pertocó de tornar ta Manila, mientras que Miguel y Borja continoron o suyo viache por Leite con a intención d'arrivar en Bohol dimpués de veyer o tiburón ballena en Padre Burgos. Pero nos trobemos con un imprevisto: o mesmo chueus, Duterte heba anunciau a quarantena en Manila por o coronavirus a prencipiar o dominche, y muitas atras
partis de Filipinas yeran seguindo o eixemplo. No sabébanos guaire bien qué fer en primeras, porque os filipinos son muito alarmants, dimpués muitas vegadas no pasa cosa y no yera custión d'esfer os plans y perder o viache ta que dimpués no pasase cosa. Pero a la fin servidor tornó o viernes -tamién ye verdat que heba de treballar- mientras que Borja y Miguel abortoron o suyo plan o sabado ta tornar ta Manila vía Cebú ixe mesmo diya y o dominche ta Espanya, tras una breu biera de despedida -la zaguera que me he feito dica hue. Muitos espanyols turistas en Filipinas agora se'n queixan d'haber-se quedau tancaus y engarcholaus, pero aproveito ta decir aquí que si hesen seguiu as recomendacions y normas d'as autoridatz locals dende o primer momento, ixo no les hese pasau, hesen tornau ascape y mesmo no hesen cacegau perras. En o nuestro caso, por fortuna Borja estió o sensato y agudo d'a clica. 











