23.7.26

Ent'o ibón de Guatavita: l'orichen d'a leyenda de El Dorado


Cabo de semana de tres diyas, muito amenistau por a cansera d'o centro educativo más dinamico en o que he treballau. Tanto que cambié a mía ideya inicial de marchar ta Cali ta bailar salsa y cortechar por astí, por una muito más tova: marchar t'o ibón de Guatavita, a tasament una hora colada de Bogotá. Y bueno, contribuyó muito Diana, una muller que yera conoixendo y que me recomendó d'ir-ie bell par de diyas con o suyo auto.

Asinas que o sabado de tardis, con prou tiempo como ta descansar-me una miqueta, deixar apanyadas as clases d'a proxima semana y retantir un poquet, i marchemos. Nos aloixemos —ella, yo y os suyos dos cans, Apo y Lola— en una cabanya asabelo de bien atrapaciada. Lola ye una canichona curiosa pero guita; Apo, un pitbull zaborrero, bruto y que fa cerina de primeras, pero por dentro carinyo y amor puro.

Pasemos a nueit d'o sabado chuntos, conoixendo-nos lo que a cansera nos deixó, y o dominche de maitins marchemos t'o famoso ibón, d'o que os companyers de treballo m'heban dito que no yera malo, encara que bi heba millors puestos por o país. En arribar-ie, dimpués d'una ringlera luenga y baixo un matacrabas, asperemos a nuestra vez d'o meyo diya colau y en colla puyemos t'o mont, a más de 3000 metros d'altaria, con un guida asabelo de chalanguero y muito profesional en as suyas explicacions. En cheneral, tot o puesto yera asabelo de bien atrapaciau, y o feito de plegar-ie sin saber-ne estió tot un acierto: cata que ixe yera o puesto d'a famosa leyenda de El Dorado, que yera a rebutir d'historia muisca y colonial, y tamién d'especies naturals propias, como o famosizo frailejón, planta que creixe muito a monico, como as estalagmitas, cosa que ye prou fotuda, y que fa muito bien a o suelo por retener l'augua d'a plevia. No me cansé guaire y disfruté asabelo tot ixe trayecto que achuntaba naturaleza, esporte y historia. D'ixa historia, destaca que en as ofrendas muiscas se depositaban asabelo de piezas d'oro y esmeralda: belunas estioron presas por os espanyols y os colombianos, y as más amagadas son amostradas agora en o Museu de l'Oro que ya visité.

Dimpués, rematada a gambada que por agora ye a más polida que he feito por Colombia, pasemos a tardi por o lugar nuevo de Guatavita -l'antigo s'afogó por a  nueva entibada de Tominé-, poliu y tamién asabelo de bien aprestau t'o turismo, y que me feba alcordanza de Chaca. Astí retantiemos con os cans dica que se prencipió a fer de nueit y decidiemos de tornar-ne. Pero cata que una d'as ruedas de l'auto de Diana yera punchada... Y sin garra puesto ta apanyar-la en toda a redolada! Bien se vale que a chent d'o puesto nos aduyó a meter a rueda de repuesto y con ixo tiremos. Sin dubda, l'anecdota d'o viache: unatro viache con problemas en o meyo de transporte... Y ye que prencipio a pensar que tiengo mala astrugancia!

A la fin rematemos en a casa rural, an que nos tratoron de bitibomba, y a l'atro'l diya, con a calma, marchemos ta Sesquilé, unatro lugar d'a redolada, con una replaceta polida pero muito más chicota, an que Diana comprebó una d'as mías deleras: almorzar-me bellas vegadas a o diya. Ya almorzaus, y sin que nos encorrese, marchemos ta Tocancipá, que cuasi se diría una ciudat dormitorio de Bogotá y an que viviba l'amiga y socia de Diana, Pao, y o suyo bibirón Juan Felipe. Astí mandemos apanyar a rueda, en un puestet de carretera que pareixeba filipino pero que teneba muitas buenas opinions de Google y que no nos fació burro falso, y dimpués chentemos y brendemos con Pao y Juan Felipe. A ciudat dormitorio mudaba o suyo aspecto en a replaceta principal, con muito encanto encara que a localidat no fuese turistica, y en conchunto, l'ambient familiar ye estau una d'as millors sensacions que he teniu dica agora en iste estache por tierras colombianas!


13.7.26

Enta Villa de Leyva: más turismo colonial


Pasau un mes, y dimpués d'haber feito una excursión por Ciudat Bolívar, Asun y Elba me dicioron de pasar un cabo de semana por Villa de Leyva, ciudat que en o mapa no ye guaire luent de Bogotá, pero que arribar-ie nos costó bellas cinco horas. Astí paré cuenta d'un d'os míos problemas en Colombia: o café, pos me'n foi bells cinco u seis a o diya, y fer-se-ne tres antis de pillar un bus de tantas horas no ye buena ideya t'a vixiga. Y no'n tenié atra que endurar, pos o bus d'ida yera un tipico bus chalanguero y canso que o suyo escusau yera estricallau, u probablement, simplament no disponible.

Pasau l'embique, arribemos t'a gara de Villa de Leyva y preté a correr enta l'escusau, fendo puyar o cabal d'a canal local. Y d'astí, pretemos a caminar por o lugar y a fer o check-in —conproblema incluito—, an que paré cuenta de que en Colombia tamién s'aplica una maxima filipina: perén bi ha un problema, perén bi ha una solución. Pero bueno, tot solucionau, caminemos por as carreras senyorials d'o sieglo XVI, veyendo en Villa de Leyva una mena de Vigan en Filipinas, u de Saint Louis en Senegal: lugars grans colonials que han atrapaciau a suya arquitectura y l'han convertida en reclamos turisticos siempre con a mesma mena d'establimientos: botigas de beliquez, hotels, restaurants y cafés. Con tot y con ixo, dende o primer inte me feba vez, y si no ese estau por a cansera d'o trayecto, sería un puesto ideyal ta retantir d'o treballo. Y si un puesto destaca en tot o lugar ye a suya Plaza Mayor, cuadrada y bien ampla, con un empedrau medieval an que o envolicau ye no estolocar-te o clavillar, y restaurants y guariches por toz os suyos costaus.

Ista plaza ye repolida, y más encara un sabado de nueit, an que a chovenalla, y no tan chovenalla, s'achunta a zorrupiar baixo a mosica d'o reguetón, y bella salsa calenya. Y ixe estió un d'os millors momentos d'o cabo de semana, pos Elba, que por un regular pareix muito foriconera, con meya biereta se transformó y prencipió a vacilar de buen implaz a bell colombiano que miraba de festechar, ella mesma imitando l'acento colombiano. Yo mai no m'atriviría a fer ixo, pero estando espectador, me lo pasé asabelo de bien. Y, sin fer un d'estrela a estrela, a la fin rematemos en un karaoke curioso en una primera planta d'un d'os puestos d'a famosa plaza colombiana.

A l'atro'l diya marchemos ta Ráquira, lugar famoso por as suyas ceramicas, y que me fació mesmo más goyo que no Villa de Leyva, por arquitectura y sobretot por o suyo aire más local y popular. Pasemos tot o diya por astí, entre empanada, café, biera, y gambadas por as suyas carreras y a suya canal. A suya plaza, adornada con figuras ceramicas, sin estar esparpallant, teneba más encanto que no a de Villa de Leyva, y cualsiquiera d'as muitas fabricas de ceramica que bi heba superaba toda a producción de Muel, con piezas a muito buen pre, y que se notaban de calidat. Y sin plegar a saber de dó saliban, abundaban os clients. En fin, Ráquira me pareixió más polida y más autentica que no Villa de Leyva, pero sin desmereixer a la zaguera y os suyos murs plens de caragolez de piedra.

Rematemos o nuestro estache de tres diyas en ixas localidaz boyacenses minchando o mío primer ajiaco y tornemos ta Bogotá, ista vegada en un autobús nuevo de dos plantas que pareixeba un ovni y an que no m'hese importau quedar-me una u dos horetas más dormindo. Mesmo con a cansera que m'acompanyó durant toda a semana, a excursión m'encantó, por os puestos, y más encara por a companyía!


5.7.26

Enta Palo Quemao, Ciudat Bolívar y o desierto d’a Tatacoita: primeras chislas de Bogotá


Descubrindo a mía nueva ciudat, amenisto duplicar-me u triplicar-me ta poder plegar a todas as cosas que m’atrayen de Colombia. Y me encanta! De feito, mientras escribo istas linias, y considerando a mía experiencia canaria, de tornar ta Espanya no me veyería que en Madrit.

A primera d’istas chislas ye o mercau de Palo Quemao, do fue con os míos companyers de  treballo Sara, Susi y Richard. Mercau granizo, más que más de biroya, pero an que puez trobar tot, mesmo mascotas, y dentro d’uns limites sanitarios que, si bien no plegan a os europeus, son admisibles. Más que mercar-ie, pasemos o maitín desayunando-nos y fendo as diez, ta dimpués tornar ta Usaquén, o distrito residencial an que se troba o colechio y do vivimos a mayoría d’os mayestros y profesors.

Atro d’os puestos visitaus en colla estió Ciudat Bolívar, granizo conchunto de favelas que s’estendilla por tot o sur de Bogotá y d’o que muita chent d'o centro y norte mai no ye estada. A yo ixos puestos no me fan cerina, como bien sabez, y de feito a diversidat m’atraye, encara que a incomodidat, a cansera en veyer o mesmo en muitos puestos, y incipiens dilemas eticos, fan que no los visite tanto como antismás. Sin plegar a bels barangays filipinos, una mena de Rozinha a lo grant, con clases socials internas y situacions intresants. I fue con as companyeras Asun, Elba y Susi, encara que ista zaguera no yera guaire comoda, y aproveité ta mercar bels billez venezolanos (bolivars, comunment ditos “bolos”) a un viellet maho que’n vendeba por tierra en a carrera.

Cal decir que a calidat de vida d’a población de Ciudat Bolívar ye amillorada dimpués d’o establecimiento d’un teleferico que le claman TransMiCable, y que en sí ya ye una atracción turistica, pos ufre envistas esparpallants de toda l’aria y en cheneral de toda a plana de Bogotá y os suyos pueyos. En tornar ta casa, le comentaba a Daniela, a mesacha de seguridat d’o edificio, que i yera estau, pero no me creyeba, pos no ye común entre clases meyas y altas, y entre foranos, ixas visitas. Y yo le comenté una mica a mía trachectoria vital y os míos gustos.

Y a zaguera d’as chislas que quiero comentar en ista entrada ye o Disierto d’a Tatacoíta, u millor dito tecnicament, de Checua, pos Tatacoíta bien por o suyo pareixiu, en chicot, a o famoso Disierto d’a Tatacoa. A Tatacoíta u Chechua ye a bellas tres horas en bus de Bogotá, y astí fue con os mesaches de tercero 3ºd’a ESO a pasar o día, chunto con os profesors Jorge y David, y más que no un disierto ye un conchunto de formacions cheolochicas derivadas d’o terreno de buro entre monts, y que fa farchas a los banyales de Uncastiello. As formacions son pinchas, a vechetación que se i troba tamién, mesmo con bella Amanita Muskaria, tan polida como peligrosa, y o millor, a companyía d’os mesaches: autenticos petardos entranyables, a los que cal carranyar muito, pero que tienen buen corazón. Te quitan toda la enerchía, t’espleitan dica que no puez más, más con os suyos ploros, os suyos romances, y as suyas supuestas malotías, pero a la fin aconsiguen quitar-te a risalleta. Y ya sabez que yo soi encantau con ixa mena d’escolanos “dinamita”, pos yo, calmo en primeras, remato estando una “bomba nuclear”. Antimás, l’achencia de guidas que nos amostró o puesto son toz uns profesionals, con conoiximientos fundos d’a naturaleza d’a redolada, auto-escoba y paramedica, que’n amenistemos por alerchias y asmas.

Tornando-ne, o bus s’estricalló alto d’un puent d’autovía: pior puesto imposible, pos yera muito peligroso ta evacuar a os alumnos, o sol pretaba y calentaba l’automóbil, y yéranos ya en hora d’entrascada, u como dicen por aquí, de trancón. Dos horas que podeban haber estau infernals, pero que se pasoron entre os griteríos, mosicas y ploros romanticones de quinceanyers hormonaus. Y quan venió o bus de repuesto, con a cansera d’o diya, quasi sin d’augua y o contorniello de l’anecdota, tornemos ya de nueiz con recital intenso de reguetón, a lo que servidor s’animó ta sorpresa d’a catrinalla. Sí, aquí me trobo como peix en l’augua!

2.7.26

Enta Bogotá: tornando ent'a esencia


Como veyez en o blog, levaba muitos meses pensando-me si a opción de Canarias yera a buena u no pas. Y l'analís no yera mica fácil, pos quan as cosas son buenas u son malas, no cal remugar guaire, pero quan un puesto u una persona te da o millor y o pior…

Y d'entre as alternativas dentro d'o mío viache vital, a opción de tornar ta una esencia que chenera amor y odio cada vegada se feba más fuerte. Y no lo digo por Venezuela, encara peligrosa y sin guaires posibilidaz, sino por a vecina y chirmana Colombia. D'atra man, as mías continas eslampadas enta Zaragoza m'han contrimostrau a la fin que tampoco no pareix una opción, pos dezaga de l'amor inicial, a la fin se troban ixas continas trabanquetas y envidietas innecesarias y amagadas baixo a parola «somardería», parola de mierda. Y cata que recibindo ixas trabanquetas, poco antis d'o mío aniversario, me trobé con una oportunidat dificilment millorable: ir t'o colechio espanyol de Bogotá, os Reis Catolicos, baixo o batiauguas d'un contrato espanyol. Imposible millor regalo.

Asinas que de bote y voleyo, y con o viache ta Chinebra y Lión por o meyo, blinqué o charco y prencipié una nueva vida, unatra vegada. Y ascape me trobé con un colechio y con una ciudat asabelo de movius, que me reviscoloron dimpués d'o Macondo canario. Tanto que mesmo he tardau un mes en prencipiar a escribir-ne, pero ye que no m'ha vagau con tanto estimulo y tanta novedat. Esquinazau y baldau, pero feliz, enceto aquí una nueva puenda d'o mío blog: a vida en Bogotá.

Y no puedo dixar de prencipiar por a Candelaria y Santa Fe, os barrios historicos d'a capital colombiana. Casas colonials coloridas; museus a embute, muitos d'els de gufanya; restaurants locals a buen pre; muito amor a la literatura, comocontrimuestran os muitos eventos y as muitas librerías de viello ixamenadas por todas as carreras… Bi fue una vegada, pero facié as fotos con o móbil viello que se m'estricalló; dimpués, con o nuevo, facié un tour guidau de baldes ufierto por o propio concello, que'n fan asabelos, an que un guida viellet y conoixiu por toda a Candelaria nos recontaba as leyendas d'as carreras principals, a historia muisca y a puenda colonial, tot presidiu, tanto en relato como en espacio, por a esparpallant Plaza Bolívar, an que me facié una cachapa con queso llanero y de man, sabors que no tastaba dende feba 30 anyadas y que me facioron tornar ta ixe episodio d'a mía infancia, y que acompanyé con un canelazo, bebida feita de licor, canela y limón, que ye a suya versión d'o vin calient. A l'atro costau d'a Candelaria, a replaceta colorida d'o Chorro de Quevedo ye o puesto ta fer-se un chelau, una biereta u quemisió, perén baixo un buen ambient y una buena conversación, y de feito, maitín bi iré con un compa de treballo.

Atro diya, y ya ta rematar ista entrada, puyé dende Bogotá, a 2600 metros, dica o Santuario de Monserrate, a más de 3150 metros. A yo l'altaria nunca no m'ha desganau, no pas como a atros espanyols, pero puyar-ie dimpués d'una zorrera en o colechio con enchaquia d'a Feria d'Abril, ya yera masiau t'o mío cuerpo, mesmo estando en forma. Y lo bosé, prou que lo bosé.

Con tot y con ixo, atra fita feita d'a ciudat, una de tantas ta fer-ne, dentro d'o tiempo y d'as enerchías que o mío nuevo treballo me dixa, que no'n son tantas como en Canarias. Manimenos, ista vegada he encertau con o cambio, de seguras. D'atra man, dicen que Bogotá ye a ciudat fiera de Colombia, pero me pareix una fama inchusta: o centro historico ye repoliu, y toda a ciudat ufre cantons con actividaz de toda mena bien intresants, seguindo a filosofía de São Paulo. De feito, si en tiempos deciba que Brasil yera un punto meyo entre Espanya y Filipinas, a mía primera impresión de Colombia ye que ye un punto meyo entre Brasil y Espanya, punto meyo que m'ha feito tornar t'a mía identidat, respetar-me a yo mesmo dimpués d'un suenyo canario que no se remataba d'achustar a yo.


20.5.26

Enta Lión: poliu descubrimiento


L'obchetivo d'o viache yera Chinebra, como extremo opuesto a Dakar, pero toda una semana astí yera masiau, y más si consideramos os pres d'a ciudat suiza, asinas que en primeras consideré pasar dos dietas en Chamonix y veyer o Mont Blanc de cerqueta. Pero fendo presupuesto, entre desplazamientos, puyada a l'agulla y o túnel de chelo por o glaciar, me saliba tot por un extra de 200 euros, y en verdat, tampoco no me motivaba. Que no me considero preto y quan bella cosa me motiva, la boso, pero isto tampoco no me pareixeba millor que l'alternativa de marchar dreito ta Lión y fer turismo urbano. De feito, ista zaguera opción m'aganaba más. 

Asinas que o lunes santo de 2026 marché t'a urbe francesa, d'a que una buena amiga, Sara,
 a mía primera novieta, que mesmo apareix en beluna d'as primeras entradas d'iste blog, perén fabla maraviellas, en estar asistent de luenga espanyola astí mientras yo en yera en Tolosa. Quan nos achuntamos, bi ha una mica de somardería sobre qué ciudat ye millor, cadagún tirando ta casa suya, t'a suya experiencia, y prou que yo más tozolas. Sobre a marcha pillé unatro hostel, ya que tot y que a experiencia de Chinebra estió penible, m'aganaba de cabidar y de prevar a trobar un ambient una mica más social: y encerté! En arrivar-ie, a chent yera maheta, variopinta y charraputié más que más con una mesacheta polida ecuatoriana que se deciba Lis. Si i vivise, de seguras que l'hese chitau pedretas seriosament. 

Tornando ta Lión, mientras os tres diyas que i estié, visité o mercau de Paul Bocuse, pinchet pero mica especial: unatro mercau an que os puestos de tapeu han minchau terreno a las botigas tradicionas, cada vegada más especializadas en produtos gurmet. Y no guaire luent, visité o parque Tête d'Or, que enantis no m'hese dito cosa, pero que agora, en metat d'o disierto canario, me fació goyo ta fer una gambada humeda. Antimás,astí se troba un zoolochico gratuito con chirafas, pandas royos y macacos, asinas como un chardín botanico acristalau curioset. Sin estar imprescindible, y con toda a polemica arredol d'os zoos, sí que diría que ye recomendable d'adedicar-le bells minutez. 

Dimpués, por o centro, visité os callizos, as plazas y as fuents de Cordeliers y Bellecour varias vegadas, an que a rúa más polida ye a de Mercière, con restaurants y bars caros pero pinchos, y con bellas casas historicas que destacan por os escalerons ubiertos en finestras diagonals que fan envistas cheometricas dende abaixo seguntes l'angulo como se miren. Por Bellecour, la Rue de la République feba alcordanza d'o Paseu Independencia, y toda ixa redolada yera a rebutir d'as tipicas botigas inditexeras. Más ent'o norte, o bico de Croix-Rousse teneba polius murals, guariches alternativos, cartels antifaixistas y os respuis de l'anfiteyatro romano, poco promovius en contimparación con o teyatro romano y l'odeón. Por astí me pillé bell par de libros en francés de segunda man. Tot isto, en una luenga de tierra abrazada por os ríos Rodano y Saona

A l'atro costau d'a Saona se troba o centro historico propiament dito d'a ciudat, Fourvière, con a seu gotica de Notre-Dame de Fourvière, y, o conchunto romano d'o Teyatro Galo-Romano y l'Odeón, sin dubda, os míos monumentos favoritos d'a ciudat, y d'os que no teneba constancia. Aproveité tamién ta visitar o suyo museu gratuito, con bellas estatuas y bronces asabelos d'intresants, asinas como bella casa historica más, como a de Traboules de Vieux Lyon. Me chocó muito veyer a catedral a rebutir en un país con fama de laico, pero dimpués cayé que yera Semana Santa. 

Pero sin dubda, con o que más me quedo de Lión ye con o suyo ambient social. Asabelo de bars de tapeu-cerveceu, tanto que quasi diría que yera en Espanya, tot y que fa tasament 10 u 15 anyadas, mesmo París pareixeba aburrida dimpués d'o lusco. Nomás Toulouse se slavaba d'ixe aburrimiento gabacho, pero agora, tanto Lión, como a suiza Chinebra, me yeran contrimostrando tot o contrario. Demandando-le a ChatGPT qué podría fer de tardis-nueiz seguntes o mío perfil, me salió un chicot torneyo d'escaques y un social de baile latino o lunes, a los que i fue. O social, luent d'estar fachendoso y sin suco, como os que me trobo en o sur de Tenerife, yera asabelo d'amistoso y chalanguero, con buenas conversaciones que d'estar vivindo astí hesen rematau en bell intercambio de mobils, sino más. Tant buena sapia me deixó, que a l'atrol diya m'i apunté a un atro, ista vegada un bar chicot pero con estetica acullient, mena Linares, y astí a cosa mesmo amilloró: buen rollo, buenas conversacions, chent de perfils variopintos, y, sobre tot, ganas de pasar-lo bien. 

Rematé o miercres santo as mías zagueras horas lionesas fendo as zagueras gambadas, o zaguer charrazo con Lis, y pensado-me que a mía falta de conexión con Canarias no yera tanto problema de yo, sino d'incompatibilidat con a cultura local, bella cosa que le pasa a muitisma chent. Chinebra y Lión, igual que Zaragoza quan i voi, me fan reviscolar, m'animan y me dan enerchía ta prener rutinas y dinamicas productivas y d'empreduría que l'ambient islenco m'amorta. Ye verdat que una visita turistica ye esferent a la rutina, pero encara asinas, ta yo ista ye a zaguera preva de que amenisto cambio, y ista vegada no porque fuiga. Y sí, Sara teneba razón, Lión ye mesmo millor que no Tolosa. 


7.5.26

Enta Lausana: complemento perfecto de Chinebra


Segunda nueit feita por tierras helveticas, y decidié de pillar o tren ta Lausana, a menos d'una hora de Chinebra, a l'atro costau d'o lago Leman. Tot y que yera encara rebellando-me, no tardé en parar cuenta d'o país en que me trobaba en veyer que o billet d'o cercanías costaba quasi 30 euros, nomás ida. Feremos la d'aquell, y d'atra man os principals atractivos d'as ciudaz yeran de gufanya y detalles como os escusaus gratuitos y bien cudiaus por tot arreu s'apreciaban. 

Arrivau en a ciudat d'o Tribunal d'Arbitrache Esportivo y de l'Olimpismo, preté a caminar por as suyas carreras y a seguir a ruta que m'heba disenyau: a parti moderneta de Le Flon, a
plaza Palud y a seu gotica, ta rematar en o parque de Mon Repos (Monrepós!), que o suyo corazón yera o estudio y casa d'o pai de l'olimpismo moderno, Pierre de Coubertin.  Pero más que no tot ixo, o millor estió fer a gambada pos as carreras chingarriadas d'os guariches d'os mercaus variopintos -más que más d'alimentos- que s'i fan os dominches. Y unatra vegada, as gambadas por os callizos y escalerons meyevals m'apuntaloron a ideya de que l'adeya hooliganera tinerfenya no yera ta yo: y ojo, que a suya tranquilidat m'ha aduyau muito en un momento vital muito important, an que amenistaba fer un chiro que siento que soi fendo -y que sisquiá hese feito muito antis-, pero o suyo proveito ta yo ye plegau a la suya fin. 

Pero bueno, continando en Lausana, feita a primera parti por o suyo casco y habendo retantiu un entropán con una pasteta en un postet centrico an que me tractoron asabelo de bien, continé o camín por o bico de Couchy o a marguín d'o lago Leman, con envistas repolidas y nyevadas d'os Alpes y mesmo apercazando o Mont Blanc. Tant a gusto yera astí que quasi me yera cuacando a fredor y mesmo que a fin d'o trachecto lo heba pensau en o museu olimpico, lo estiracé dica plegar en un curioso monumento tailandés, ubierto por o gubierno d'iste país que tamién conoixco, fa no guaire. Lausana teneba encanto, y encara que no viviría astí por chicota, o combo Chinebra-Lausana ye un ideyal. De feito, si Chinebra remera a Zaragoza -una mica más chicota-, Lausana sería a suya Uesca -más grant. Muitas semellanzas veyé entre a Zaragoza-Huesca y a Chinebra-Lausana, si bien ista zaguera opción yera más ordenada, socialmente pareixeba más acullient y con un caracter internacional más motivador. 

Vista Lausana, torné ta Chinebra, y en o tren, me dio por rechirar una mica a biografía de Borges, ya que m'heba mercau o suyo libro de Fictions o diya d'antis. Cal decir que conoixé a iste autor gracias a bell estracto que un d'os millors profesors que he teniu, Luis Arenas, nos amostró en as suyas clases de Filosofía. Y cata que Borges ye intimament enreligau con Chinebra, que vivió astí varias vegadas en a suya vida, y que mesmo ye apedecau en o fosal d'os Reis d'a ciudat suiza! Asinas que de bote y voleyo chiré o plan y decidié de fer una chiqueta ruta de Borges, visitando a suya fuesa y pasando por una d'as casas an que vivió, en a carrera mayor chinebrina. Dimpués, rematé a mía estacha suiza pasando por a siede d'as Nacions Unidas, a famosa estatua d'a silla chigant sin pata y fendo-me una foto con o iconico chorro d'augua en o lago Leman, que dica alavez no heba puesto veyer. 

Chinebra y os suyos arredol m'han pareixiu un d'os millors puestos ta fer vida. Comodidat sin estar fachendosa, espacio alternativo, naturaleza alpina y posibilidaz, me fan alcordanza a Singapur, y en Europa, dubdo que bi haiga millor puesto ta vivir. Talment Gante, Budapest u bella ciudat espanyola, pero poco más. Ixo sí, cal ir-ie con buen salario. Por cierto, que quan tornaba en o cercanías de Lausana ta Chinebra (quasi 30 euros!), o revisor, de raza india, me dició que o mío billete yera de segunda clase: yo, sin querer, m'heba ficau en a primera, que si no por a cantidat de chent en o vagón, pos tanto s'en daba porque quasi no feba esferencia. Demandé sincusas, y o sinyor las aceptó, pero o suyo rostro ya me dixó claro que l'amabilidat suiza tamién tien mugas! 

6.4.26

Enta Chinebra: un ideyal


Dimpués d'o trauma d'o mío viache por Senegal y Gambia, decidié que a venient escapada sería t'un país "civilizau", a estar posible que charrase francés, pos me soi parando o C1 d'ista luenga que perén m'ha trucau o ficacio. Asinas, mirando-me os vuelos dende Tenerife, a ecuación me dio un combo Chinebra-Lión, adhibindo antiparti unatro país en a mía lista: Suiza. Y ya sé que beluno podrá pensar-se que a contimparanza inicial y ixe adchetivo de "civilizau" son xenofobos, y talment en sigan, pero ye que tanto viachar por o mundo y tantas experiencias m'han feito asinas, y con as mías razons solidas por dezaga: cosa he d'amagar. 

Asinas, arrivé en Chinebra o chueus d'antis de Semana Santa, pos o viernes libraba, y mesmo baldau, encara me vagó de fer una chiqueta gambadeta por o lago Lemán, conchelar-me d'una fredor a la que no soi feito en as islas, y sin querer, pasar por devant d'a placa que remera l'asasinato de Sisí, emperatriz d'Austria, en 1898 por l'anarquista Luigi Lucheni. Decidié aloixar-me en un hostal de capsulas, remerando un costumbre de choven ya ixuplidau, pero ye que os pres me forzaban a ixo, u a dormir en a Francia mugatiza. Antiparti, lo veyeba como una oportunidat de tener bella conversación amistosa y teneba muitas buenas valoracions, pero tot ixo a la fin resultó estar burro falso: encara que nuevo, mala calidat d'as capsulas, rudio, augua freda en os escusaus y una disposición que no convidaba a fer garra charrazo... Con tot y con ixo, ta tres diyas, pos i remanié. 

Ya presto, o viernes de maitins marché t'o CERN, o chigantesco conchunto de colisionadors de particlas que tantos descubrimientos ha traito a la Fisica. En primeras, no iba que a visitar o museu, que en verdat, feba burro falso, y más encara quan yera a rebutir de rudiosos adolescents en visita escolar. Manimenos, una vegada i arrivau, m'ufrioron una visita guidada que sí que feba vez: un cientifico que i treballaba y que yera voluntario en as visitas guidadas, nos amostró o primer colisionador de toz y o funcionamiento cheneral d'a institución, respondendo a todas as nuestras preguntas. 

Dimpués, chenté baratet y me facié una gambada por a Plaza de Neuve y o Parque d'os Bastions, con escaques chingants en as suyas fronteras an que a chent chugaba, cudiando d'as piezas. Yo m'hese animau sino por a rabior. Dimpués, visité o famoso Mur d'os Reformadors, homenache a la reforma protestant que tenió un d'os suyos centros en a ciudat francofablant, ta continar por o Banco de la Treille, que dicen ye o banco más grant d'o mundo. Por o camín, comprebé cómo a chent local yera asabelo d'amable, con sonrisa perén, relaixaus y con as parolas "excuse-moi" y "merci" por devant, bella cosa que abracé, pos fa parti d'a mía personalidat, pero no pas d'a d'os canarios, an que as formas de cortesía son a ormino interpretadas de traza esferent. 

Continando a mía gambada, visité a catedral gotica de Saint-Pierre, os callizos, corridors y escalerons d'o centro, o colechio de Calvino, a carrera d'o Rodano y o chardín anglés con o suyo famoso reloch floriu, homenache a esta industria elitista nacional. Con tot y con ixo, o que más goyo me fació estió una colla de chent danzando forró brasilenyo en un quiosco mesmo sin sacar-se os chambergos plumons. Si no porque levaba botas de montanya, mesmo con a cansera m'hese animau a danzar bella canteta. D'atra man, ascape se notaba que en a ciudat os brasilenyos abundaban. D'astí, marché a fer un breu descanso en l'hostal, ficau en a centrica y diversa carrera de Paquis, pasando antis por a Torre d'a Isla, historica construccion chinebrina apresentada con una bienvenida historica a os refuchiaus. 

De tardis, baldau pero con a enerchía propia de quitar a catén monotonía insular, marché t'as zonas alternativas d'a ciudat suiza. En primeras, plegué de casualidat en a urbanización ocupada La Menuiserie, alternativa y repincha, mesmo con chimnasiet que feba bailes ta ninos, y a suya estrela que me levo t'astí, una librería de viello chigant, d'ixas que he buscadas pero no he trobadas nian por Tenerife nian por Gran Canaria. Miré de mercar-me bells libros, pero no teneba francos suizos y l'hombre no pillaba tarcheta. Le dicié qu'i tornaría atro diya, pero dimpués me lo pensé millor, porque cada libro de segunda mano y chicot, mica especial, costaba minimo 6 euros. Poco dimpués, en una botigueta d'atra redolada, fendo gambada, en pillé as Ficcions de Borges en francés por 2 euros. Pero bueno, o puesto teneba encanto. 

Y ya en o lusco, arrivé en o cercano Quartier des Grottes, a parti alternativa más conoixida con bellas urbanizacions que pareixeban inspiradas en Gaudí, y con asabelo de bars de tapeu u cerveceu alternativos, con murals en pintura, y tamién en luces mientras a nueit. Fendo a gambada por astí, de bote y voleyo ascuité una rudiera y en chirar-me, una colla de ciclistas yeran achuntaus en una replaceta. Me pensaba que serían fendo bella manifestación, pero en amanar-me-ie, comprevé que no, que nomás heban saliu a fer gambadas en conchunta con as bicis, beluns d'ells con mosica en altavoces y atros -pocos- con bella biera. Plans alternativos que no m'asperaba en una capital mundial, con fama de rolex y d'estacions d'esquí. 

Asinas, a mía primera impresión de Chinebra estió a d'una ciudat polida, escoscada y ordenada, no nomás urbanisticament, sino socialment, pero mica estirada, más bien amanada y mesmo diversa y altenativa. Poco menos qu'un ideyal, y más venindo d'una aldeya!