2.3.26

Enta Saint-Louis: a Vigan de Senegal

Capital de l'antiga Africa Occidental Francesa, Saint-Luois yera una d'ixas fitas quasi obligatorias en a mía primera estacha por l'Africa Sozsahariana. Asinas que, dimpués d'os míos primers diyas y d'as mías primeras borinas por Dakar, astí que me lancé. Miré de pillar o bus Dem Dikk, a principal operadera d'o país. Manimenos, os pocos buses disponibles feban obligatorio reservar con o menos dos diyas d'antelación, y como no lo facié, habié d'ir ta Gare Routière de Maraîchers ta pillar una furgoneta. Ixa gara yera tot un desorden, pero sorprendentement no m'estió envolicau de prener a furgoneta y sin que mirasen d'escular-me, en un trachecto, ixo sí, que me dicioron levaría tres horas y en levó sais. 

O millor de tot estió encertar en l'aloix, Chez Sofía, o más comodo de toz os míos diyas por
Senegal, y con chent asabelo de acullient y prou profesional. Malas plegar-ie, en a replaceta común bi heba una parella que pudiban a espanyols por as farchas. Yeran bascos, iban en furgoneta recorrendo a parti noroccidental d'Africa y heban preso ixa nueit astí ta descansar-se una miqueta, y encara que en primeras me parixioron masiau hippie-guays, a la fin resultoron estar asabelos de mahos: tanto que en saludar-los, mesmo indo tot baldau y fambrudo, a conversación continaba y continaba sin rematar, tot o contrario a la sensación que me trobo de contino en Canarias. 

Feito o capazo, y pilladas bellas recomendacions de restaurants, prenié un taxi t'o centro d'a ciudat, a Isola de Saint-Louis. Me vagó de fer bella gambadeta y veyer beluns d'os suyos edificios colonials enronaus -belún quasi espaldau-, y marché t'un d'os restaurants d'ixas carreras. Y ye que, sin dubda, Saint-Louis ye o millor puesto que me trobé ta ir tastando a gastronomía senegalesa, pos os restaurants yeran buenos, no pas caros, y o propio arredol aduyaba a degustar bien os platos. L'onico malo yera a cantidat de falsos amigos vendedors que t'entuixigaban de contino. T'o chicot d'o puesto, bi heba no poco turismo occidental, más que más francés y espanyol, y turismo familiar y sano, de calidat. Con tot y con ixo, mientras ixe diya d'arrivada y o de dimpués, comprebé que muitos d'os museus y casas antigas de Saint-Louis heban trancau dimpués d'a pandemia, y como muitos deciban en Dakar tamién, a sensación d'os locals yera que o turismo yera baixau asabelo. A guinda d'o pastel d'ixa ciudat, que tanta remeranza me feba a Vigan en Filipinas, estió o puent d'acceso Feidherbe, tipico decimononico feito de triangulacions de fierro y que le daba un toque encara más romatico a o centro historico de Saint-Louis. 

L'atra d'as atraccions d'o Saint-Louis urbano ye o suyo gran brazo coster que s'estendilla dica Mauritania. Lo arrecorrié ent'o sur, no pas enta Mauritania, do chusto quan me'n iba bi habió bell tricolotio con militars, y veyé toda la zona portuaria tradicional, con as pirogues, y sobre tot, con un ambient insaluble infrahumano quasi tant dolent como los de Happyland y Aroma en Manila. Poco menos puet endurar o cuerpo humano, encara que ye verdat que de nueiz no se veye chent vivindo astí, sino que marchan ta casas una mica más apanyadas. Por o camín pasé por un fosal curioso, y cal decir que beluna d'as embarcacions tradicionals teneban tintadas o escudo d'o Barça. 

Patín patián, baixo un sol rustient, plegué en l'aria maritima protechida, chusto d'o s'achuntan o río Senegal y l'oceano Atlantico. No plegué en buena puenda ta veyer nian aus nian bichos en cheneral, encara que os sinyals recients d'arias de nidificación de tortugas filataban a importancia d'o puesto. De feito, yera trancau, pero a lo guardia de seguridat no l'importó de deixar-me-ie pasar, y mesmo quan m'en iba, heba dispareixiu. Ya d'antis a parella de vascos, que m'heba trobau en a suya furgoneta mientras feba a gambada a metat, m'heba dito que bi heba una cleta y un guardia, pero que se podeba pasar por unatro callizo amagau. Ni sisquiera lo amenisté. Aproveité tamién ta veyer a parti continental d'a ciudat, do se concentra a más gran parti d'a población, veyendo ninos chungando a fútbol y bestias caminando por carreras d'arena, beluna d'ellas con a presencia de l'antiga línia de fierro emplegada más que más t'a exportación de cacauet, ubierta en 1885 y que dixó d'operar en 2003. 

Pero si de bella cosa me quedaré con Saint-Louis, ye d'haber conoixiu a una nina asabelo de maha y educada en l'hotel, dita Amadou Yaiyai, que estoi que teneba 10 anyadas, y que pasaba astí bells diyas de Nadal con a suya familia, de pais mayestros en una localidat chicota d'a redolada. Muito aplicada, charraba un francés perfecto, y destilaba una ilusión por a vida esparpallant: quereba estar policía y aduyar a la chent d'o suyo lugar, l'encantaban os muixons, fablaba tamién buen anglés, antiparti de wolof, y a familia se comunicaba con aimor y cordialment, sin menester de chilar ni incomodar a dengún arredol. Una filla confitada d'una familia modelo que me dio buena conversación y que m'implió d'ilusión. 


18.2.26

Ent'a isola ferrosa: millor bien acompanyau


Un d'os pocos puestos que me quedaba por visitar d'aquí arredol yera a isola ferrosa, y ya que visité a isola orichinaria solenco, pos ista vegada la quereba fer en companyía, en concreto con Marta y Maru, profes chalangueras, y tamién con Chencho, Adela y a suya canya Conchita, que astí moran, en una visiteta de tres diyas. 

Graciosa estió a visiteta, y graciosa dende o suyo empecipie, en un d'os piors viaches en barco d'a mía vida. Y ye que no soi yo fácil d'esganar-me, pero as olas chunto con o mezclallo de biera y café con leit, y os dos diyas seguidos de borina que levaba en as esquenas, m'acotoloron. Maru me recomendó de chitar-me por tierra de memoria, pero por dentro me negaba, no pas por argüello sino por no querer dar o cante. A la fin cedié, y me fació duelo de no haber-lo feito antis, más quan en puyar, m'apercacé de que muitas personas heban feito o mesmo y me dio la vida. Dio ta chanada. 

Ya i arrivaus, faciemos o checkin en a caseta bien aprestada, con piscineta y tot, y quedemos con os quasi lugarencos Checho y Adela, en o Llanillo, no pas luent de casa nuestra, y astí nos faciemos unas arepas sucosas, fritas pero no grasas, en o suyo punto perfecto de guiso. Cata que m'he criau entre comida venezolana, pero bi ha puestos en Canarias anque diría que la fan millor que no en Venezuela. Y d'astí, ent'o leito. 

A l'atrol diya me costó de rebellar, cosa extranya en yo, pero no pas tanto considerando a cansera alzada, y quedemos con os quasi lugarencos d'a isola-aldeia de tasament 8000 habitants ta fer ruta mientras tot o diya: prencipiemos por famoso y repoliu Sendero de la Llanía, selva de laurisilva a l'altaria d'as que se troban en Anaga u Garajonay, en un recorriu de bellas 2 u 3 horetas. D'astí, visitemos bell cráter y bell lenau que amagaba historias populars de bruixas y chodigos, tot chigarriaus por mars de boiras que chocaban contra os parez d'ixa cagallüera de más de 1500 metros d'altaria. Y entre todas ixas buenas risas, baixemos t'a placha de Tacorón, totalment virchen, que as suyas onicas estructuras yeran o escusau, bell toldo de brencas y un puestet de lifaras an que Checho se deleitó con una d'as suyas deleras y nos deleitó con carne y verdín sucosos, tot mullau por biera, y dimpués por l'augua d'a mar: primera vegada en l'anyo que me fico en l'augua, en companyía ista vegada de peixes finos y luengos, y de bella vieja, especie tan tipica d'istas auguas.

O diya no remató astí, pos continemos o lusco en o recanto de Hoya del Pino, anque Conchita quasi se nos cacega, y, ya de nueitz, marchemos ent'a ilesia t'asistir t'un concierto coral que me pareixió una autentica mierda, pero que en o fundo agradeixié, pos me fació cagar, y dimpués de dos diyas, ya lo amenistaba. No sé si o buen rollo y o descanso de depositar-ne, pero o caso ye que nos faciemos buenas risas igualment. Dimpués d'ixo ceneta toba y a dormir, atra vegada más de nueu horas; y ye que íbanos esquinazaus. A l'atrol diya, en rebellar-nos y desayunar-nos, marchemos t'o mercau local de Frontera, bien chicot, pero sin perder dignidat t'a grandaria d'o puesto, y astí nos trobemos con Chencho, Adela y Conchita, fuyindo a escape ta no haber d'ascuitar a segunda actuación d'a quasi centenaria coral capitalina. 

A fuita estió ent'a cercana placha de La Maceta, con un lenau repoliu cara t'as clamors costeras, una man, y cara t'a grepe de más de 1000 metros, quasi vertical de tot, de l'atra man. Y ye que ista clamor estió o mío puesto favorito d'a isla, remerando-me a Fiorlands en Nueva Zelanda, u a paisaches de Parque Churasico. Diría que a isola ferrosa no plega a estar tant polida como a isola amagada, pero ye a l'altaria, y iste parete, sí que no lo puez trobar igual entre os amagaus. D'astí, marchemos ta Las Playas, aria recreativa polideta an que s'achuntaban os profesors os cabos de semana -os que alzaban ganas y no yeran fastiaus: o puesto no yera mal, y l'ambient tampoco, pero un segundo diya de barbacoa tampoco no yera o que más querébanos, asinas que dimpués d'estar-nos-ie bell rato, en hopemos a la nuestra bola.

Ya solencos, puyemos o puerto de Isora, tremendo ta fer en bici, dica arrivar en a parti alta d'a isola, que pareixeba unatro puesto de raso esferent. Aturemos ta saludar a una yegüa morisquetosa que nos saliba a la trobada dende o suyo fener, y Maru me dició de tastar bellas flors amariellas que en mosegar a suya bruca teneban una sapia agrisca, mena lima. Me dició que yeran comuns en Huelva y yo churaría haber-las vistas en muitos atros puestos, pero mai no las heba tastadas, y me fació goyo o suyo suco.  D'astí, disfrutando d'as polidas carreteras ferrenyas, marchemos t'o lenau de La Penya, un d'os muitos que bi ha en a isola, pero especial en estar disenyau por César Manrique, t'a la fin tornar t'a nuestra caseta y pasar a nueit entre vins y series; en concreto, o primer capítol d'a serie que dio una mica más de popularidat a la isla -pero no pas guaire. A l'atrol diya, visitemos a suya capital Valverde, michemos as suyas famosas quesadiellas, chentemos en un guachinchet chicot, con encanto y de buena calidat, y pillemos o ferry de tornada, ista vegada, sin esganar-me. 

A isola ferrosa ye polida, de contrastes de altaria y plana, folluda y ixuta, y con una diversidat envolicada de preixinar en tasament 23 kilometros de langaria. Manimenos, socialment ye como ficar-se en un lugar d'Aragón: miradas de viellos a cada trango, mica privacidat y aburrimiento, más t'un culo inquieto como yo. De visitar ye bien, no pas a o mesmo livel d'a isola amagada, pero quasi. De vivir-ie, ni de conya. D'atra man, dimpués d'a experiencia solenca d'a isola amagada, ya m'aganaba d'un plan más social, y a companyía de Maru y Marta no podría estar millor. Talment a clau no siga o movimiento, sino trobar a calma de l'aposento. 


11.2.26

Enta Goré y Ngor: as isolas de Dakar


A isola de Gorée ye un d'os principals atractivos de Dakar y de tot Senegal. Colonizada en primeras por portugueses, y dimpués por holandeses, angleses y a la fin franceses, estió un punto esencial en o trafico d'esclavos africanos enta America, como a diya de hue atestigua a sinistra polideza d'os suyos edificios y carreras colonials. 

T'arrivar-ie cal pillar un barco en o puerto a'l canto d'a no menos polida Gara de Trens de 
Dakar, no guaire luent de Plateau, y astí me trobé o primer barrache. Un chendarma me demandó o pasaporte, y tot y que l'en amostré en o móbil, me demandó l'orichinal fisico, que no teneba a man. Alavez, prencipió a demandar-me un suborno, pero en ixas i plegó más chent forana, y me dició que m'asperase, pos fer-lo en metat de toz cantaba. Cata que no yera l'onico en a mesma situación, y que atras collas, más numerosas y menos espiguardadas, pareixeban millor victimas a escular. Asinas que de bote y voleyo me dixó pasar mientras se meteba a charraputiar con os atros. Yo me pensaba: "si no me dixa pasar, no i torno, que ya paso d'istas mierdas", por o que quasi me quedo sin visitar-la. 

Asinas, quasi por casualidat, aconsiguié pillar o ferry que levaba ent'a isola en un trachecto de bella meya horeta, ferry que d'atra man no yera mica barato, y ya astí mesmo bella vendedera miraba de fer-se amiga. Una vegada en a isola, me trobé con as rúas, casas y edificios militars colonials, que tanta fama le dan, y tamién comprevé a mala situación d'o turismo en o país, con runias de uebras, vacas y crabas dentro d'antigos fuertes militars rodiando antigos canyons, y con os museus trancaus, u quasi. Y digo quasi porque o guardia que cusiraba o museu d'o fuerte sí que me dixó pasar previo soborno, y a condición de que no puyase alto en a terraza ta que no me se veyese. Iste fuerte yera curioset, no pas por a suya exposición, sino por o edificio en sí, que una d'as suyas cambras yera estada restaurada con cauquerré espanyol. Y ye que, en cheneral, muitos d'os edificios son estaus atrapaciaus mientras a segunda decada d'os 2000 por países occidentals, y no tant occidentals, como Venezuela (l'antiga escuela), China, y curiosament, tamién a Orden de Malta (l'hespital). 

En cheneral, chocaba muito pasar de carreras bien atrapaciadas y turisticas t'atras de raso esboldregadas y a rebutir de chatarra y bichos, y iste contraste se feba encara más vistero en puyar O Castiello en o pueyo d'a isola, de vegada presidiu por un antigo canyón militar, o de Navarones, que chugó un papel esencial en a baralla de Dakar mientras a Segunda Guerra Mundial, y que estió decorau d'a pelicula que leva o suyo nombre. Chusto abaixo bi heba un mercadet an que una sinyora me cayió bien y le merqué bells balons africans que me fan honra como pichama, u puet-estar que ta fer o chorra de cabo ta quan. Pero si lo sé, no los merco, pos dimpués todas as sinyoras d'o mercau miraban de vender-me os suyos trastes y ropas, y beluna mesmo masiau catén, prenendo-me d'o brazo: si no por a suya edat, s'hese levau manotazo. 

Con tot y con os malos chestos, a isla de Gorée ye imprescindible si marchas ta Senegal. Eslampar d'o trafico, poder chentar en restaurans curiosez buena comida senegalesa y contemplar o contraste de rúas y edificios colonials atrapaciaus y espaldaus, atorgan sensacions repolidas. Pero si cosa he de destacar, estió conoixer a biblioteca infantil d'o lugar, humilde pero bien atrapaciada, con chuegos y una terraceta asabelo de polida, anque a suya cudiadora, una muller de bellas 30-35 anyadas, aculliba quasi todas as tardis a os 30 ninos que viviban en a isla, y que en ixe inte yeran en a escuela. Estió una experiencia repolida, y sí, m'enamoré d'ixa muller.

Unatro diya marché ent'a isola de Ngor, muito más barata d'arrivar-ie, en barquichuela mientras tasament 10 minutos, y con menos atractivo historico. Bueno, lo de barata quasi, porque tot y que bosé o billet d'ida y tornada, una vegada allí, l'amo d'a barquichuela quereba que le'n bosase atra vegada a tornada. Tricolotié con ell en a barca, con a presencia d'atros turistas, mencionando-le o menester de más honestidat. Talment en atro momento no m'hese importau y hese cediu, pero a mía cansera con a capital senegalesa yera patent y no m'aganaba que me tocasen os collons más. 

A isola de Ngor ufriba más que más relaixación sin de trafico y auguas una miqueta más escoscadas que no o común en Dakar ta ficar-se-ie, pero no me'n aganó. As casas d'as suyas carreras, sin estar colonials, yeran polidetas, y teneba bells restaurants que ufriban un retantir calmo debant d'a mar. Manimenos, tot ixo s'experimenta en tasament una u dos horetas. Cal adhibir que en a placha do se pilla o barco, bi ha un paseu pincho por casas con murals y piragues a lo que fa honra adedicar-le meya horeta, y que en o mío caso, estió adornau por a presencia d'un pelicano raso que miró de minchar-se-me. 


5.2.26

Enta Dakar (iv): arena en o garganchón


No guaire luent d'o mío aloix y en as puertas d'o centro de Dakar, Plateau, se troba a Grant Mesquita, inaugurada en 1964 baixo a colaboración marroquí. Tot y que ye un d'os grans atractivos turisticos d'a ciudat, quan i fue me la trobé trancada. Pero de bote y voleyo venió un guardia de seguridat enta yo, sincusando-se por o contratiempo y ufrindo-se a ubrir-me-la y amostrar-me-la por 10.000 francos senegaleses. Yo refusé, que no he de bosar 16 euros por veyer un edificio relichioso, y a la fin me dixó entrar-ie y me l'amostró por 1.000 francos senegaleses. 

Una vegada dentro, me trobé con un edificio amplo, pulcro y que quasi pareixeba reservau ta ocasions especials, sin emplego diyario. Manimenos, o guardia m'aseguró que sí se feban rezos quasi toz os diyas. Os teitos presentaban decoracions que diría nazarís, y predominaban as culors blanca y verde turquesa. O puesto, sin estar imprescindible, yera poliu, y parando cuenta d'os pocos atractivos que ufre a capital senegalesa, pos ye de dar fer-le a visiteta, más encara que fa honra ta descansar-se d'o rudio. 

Ixa mesma nueit, y dimpués d'una clase intensiva de francés en o luixoso hotel Pullman, pasé por a Plaza d'a Libertat, que ya heba visitau de diyas, y me trobé con familias a ripas fendo gambadas y celebrando o nadal, mesmo que fuesen musulmans, tot baixo as luces que presidiban a plaza en aviento. 

Ta rematar o recurriu por o Dakar continental, visité, quasi por desgana y sin tener que fer garra atra cosa más, o Lugar d'as Artes y o Museu d'Artes Africanas Théodore Monod. O primero teneba una frontera que no invitaba a pasar-ie guaire tiempo, pero dimpués en l'interior me trobé una sucesión de barracons y guariches do bellas decenas d'artistas locals feban as suyas fainas y obras, más que más pinturas, tot en un recinto calmo, y que en o suyo corazón se trobaba una cambra d'exposicions muito bien apanyadeta y moderneta, an que cada artista d'o lugar amostraba bella obra, y que a suya recepcionista yera asabelo de maha y transmitiba muito goyo, charraputiando con toz. Ella m'apresentó a l'artista más antigo d'o puesto, un hombre viello que me comentó que a ideya se desenrolló en 1977, pero que por especulacions urbanisticas o lugar ye iu cambiando de puestos dentro de Dakar, dica plegar a l'actual en 1998. Si marchas bells diyas ta Dakar, ye de dar visitar-lo, y aquí, como en toz os centros culturals que visité, predominaban os visitants blancos. 

D'atra man, o Museu d'Artes Africanas Théodore Monod, ficau en Plateau, centro de Dakar, sí que me fació burro falso, tot y que iba con buen implaz, pos lo visité en dominche, diya que a ciudat muda y se transforma en quasi un paradís de calma sin de trafico. 5.000 francos senegales (8 euros) por quatro obretas malmesas en dos pisos dentro d'un edificio que amenistaba millors cudiaus. En salir, ixo sí, me trobé con una muller animadeta que me chalanió ta charraputiar con bells hombres que portiaban un modelo antigo de motocicleta, que fa decadas estió muito popular en o país, y que seguindo un estilo hipster y cudiau, heban restaurau y acotraciau. Teneban un toque, sí, y ixa mesma muller me fació referencia a un artista local que lebaba asabelo d'anyadas treballando en tallers escolars y vendendo as suyas uebras astí: Meissa.

Dimpués d'as mías experiencias en os atros mercaus, no m'aganaba guaire de pasar-me-ie, pero l'hombre nian insistió, y yera en un cantet poliu y amagau, asinas que m'i pasé, y me demandó, foriconero, si quereba que m'amostra-se cómo se fan os beliquez d'arenas y visque sobre fusta, taller que feba con collas escolars quasi toz os diyas. Estió asabelo d'intresant, y dimpués d'a sesión de bells 15 minutez, quasi con vergüenya, m'indicó una tableta do teneba piezas que vendeba. Yo no teneba intención de mercar-ne, pero a suya traza d'estar tan humilde, poco invasiva, y o suyo caracter tan refitolero, m'animoron a fer-lo: pero no le pillé una pieza d'o suyo repalmar, sino a que heba saliu d'o propio taller que me fació, y ye, sin dubda, o beliquet material más especial que me levo d'o país. 

No puedo decir que Dakar, y Senegal en cheneral, son estaus puestos que m'haigan feito goyo. De feito, ye probablement o pior país que mai he visitau. Tot lo que he iu recentando, chunto con a perén sensación d'as pudors y incomodidaz tintadas en l'arena que se queda apegada de contino en o garganchón, que quasi pareix que cada vegada que trusques yes minchando-te toda ixa mierda, y que mesmo pareix que encara tiengo en o tozuelo mientras escribo istas linias, son causa d'ista visión tan negativa, tot y que ha habiu tamién buenos momentos. En parti a propia ciudat, en parti a mía cansera de veyer puestos y experimentar culturas que fa nueu anyadas m'hesen enlucernau y empliu de emoción, pero que agora ya m'esquinazan. Tanto ye asinas, que arrivé con quatre horas d'adelanto en l'aeropuerto, con l'asperanza de trobar un Burguer King u un Starbucks ta eslampar antis con antis d'ixa chunga d'inestabilidat. Y ixo, por no charrar de que, por primera vegada en a mía vida, miré de devantar a tornada, pero saliba muito caro.

Curiosament, si ta cosa m'ha feito honra iste mal viache, ya te dixar a un costau de tot a nostalchia por Manila

27.1.26

Enta Dakar (iii): a millor ruta costera


Patín patián por Dakar, continé o camín por a Monumento d'o Milenario, un monumento nuevo, más chicot que no o Monumento a o Renaximiento, en metat d'un paseyo maritimo que diría ye a parti más tranquileta de toda la ciudat ta fer una gambada. Si vivise en acapital senegalesa, soi seguro que pasaría astí muitos luscos. 

O paseu ufre atros atractivos intresants, como lo fosal musulmán de Soumbedioune, do as fuesas quasi pareixeban amagadas por l'arena y una mena de arbusto, parellano a os d'os manglars, estendillau por tot arreu, que si bien denotaba descudio, no deixaba de dar-le un toque polidet a la escena. Manimenos, chusto quan en saliba i entraba una mainada de criallos de bells 10 anyez con forcanchetas que no me fació guaire goyo, y en salir-ne, un mesache mahet, que tamién en saliba, m'alvirtió que seguntes as horas ixe yera uno d'os puestos más inseguros d'a ciudat. Diría que no yera ta tanto, u que a ciudat en sí ye segura, y no sé si me lo diría porque en verdat yera asinas u porque no le feba goyo que i pasasen turistas por astí, como me pasó en Al Cayre. Con tot y con ixo, me
quedé con a copla.

A'l canto d'o fosal se troba o mercau turistico d'o mesmo nombre, an que me facié bella gambadeta curteta, pos ascape os vendedors me dioron ferrete. Mira que m'aganaba de fer-me a gambadeta tranquilet por astí, pillar-me bell suco y mesmo mercar bell beliquet, pero ye que con ixa filosofía de venda tan acatuidera y arbolaire pos feba muita mala gana, más dimpués d'haber estomacau lo mesmo mientras tantas anyadas. Dicen, tamién cal decir-lo, que o turismo occidental, predominantement gabacho, ha disminuito muito en as zagueras anyadas, y que lo notan. 

Continé o camín dica plegar en Magic Land, o parque d'atraccions d'a ciudat, a rebutir de chent, y encara que no i entré, feba farchas d'estar muito parellano a Star City en Manila. Y por a mesma costa, me trucó o ficacio un chimnasio
a l'aire libre colosal, o más grant que nunca he visto, tant grant como enronada yera a más gran parti d'os suyos trastes. D'astí, plegué en a Plaza d'a Remeranza Africana, espacio amplo con puestos ta conciertos y eventos, con continas referencias a toz os países africanos, y con bell restaurant comodo sin estar luixoso, an que una cantaire pasaba de cantas populars de toz os países africanos a o Guantanamera.

Ista ye sin dubda a millor ruta ta fer en Dakar, de bellas horas, y mesmo con a fuixina d'o sol tropical, aganaba de fer-la. Antimás, remataba en o Sea Plaza, o centro comercial más moderno d'a ciudat, que sin estar especialment luixoso, yera comodo, con replaceta interna y cine incluitos, a'l canto d'o mar, y sin de rudios. Un d'os pocos puestos d'o eslampar d'a chungla d'arena, polución, pudors y rudio d'a capital senegalesa. 

19.1.26

Enta Dakar (ii): as principals fitas


Asentau en a capital senegalesa, no tardé guaire en arrecorrer as suyas principals -y pocas- fitas turisticas. Prencipié por o Monumento d'o Renaximiento Africano, una estatua de 52 metros d'altaria inaugurada en 2010 dimpués de 8 anyadas de construcción, y que a suya enchaquia estió o 50 aniversario d'a independencia d'o país africano de Francia. A estatua ye mesa alto d'un pueyo, lo que fa siga encara más vistera y ufra buenas envistas d'a urbe. 

Ta plegar-ie, pillé un Yangoo, l'aplicación VTC más important d'o país, y me dixó a os piez d'os escalerons que caleba puyar ta arrivar a os piez d'a estatua de una familia africana en
postura heroica. Una vegada alto, m'intresé por entrar en a estatua y puyar dica a coroneta de l'hombre, a parti más altera y con lenau interno, mena Estatua d'a Libertat. Manimenos, a mala información que me dioron y a chestión zaborrera facioron que me se'n isen as ganas de camín, y m'aconformé con as envistas dende l'alacet, sin que me fese guaire duelo de no puyar-ie. 

A'l canto d'iste monumento se troba a costera Mesquita d'a Divinidat, que ufre un lusco repoliu, en metat d'un biquichón de pescadors, con a puerca placheta a rebutir de pirogues, barcas pesqueras tradicionals coloridas. En ixa redolada, ascape paré cuenta d'a seguranza d'a sociedat wolof, pos yera un puesto muito puro, mica turistico, porquizo, y encara que m'hesen puesto fer de tot y a mía presencia cantaba a kilometros, no me trobé so que indiferencia. 

D'astí, marché china-chana por a rúa costera de La Corniche, con bell troz una miqueta más agradable t'a caminata que no lo común en Dakar, dica que arrivé en un puesto hippie-guayón que me fació vez ta retantir y hidratar-me, pos con a ilusión tipica d'os primers diyas de viache, y tal y como soi yo, heba descudiau os muesos, y o mío cuerpo ya lo notaba. 

A l'atrol diya prencipié a mía cursa por o bico central de Dakar, Plateau, que m'asperaba rico y desenrrollau, mena BGC en  Manila, pero que no deixaba de tener callizos d'arena y bella craba u mesmo vaca, como a resta d'a ciudat. Si no por bella cafetería una mica más estiloseta, bell par de carreras con ceras y edificios Art Decó que feba alcordanza de Escolta en Manila, bell hotel más pudient y a Plaza d'a Independencia y os suyos arredols, no pareixeba guaire esferent d'a resta d'a ciudat. 

Astí en Plateau, aproveité ta fer una gambadeta chicorrichona por o mercau turistico Kermel, y digo chicorrichona, porque ascape me venioron bells vendedors con ixe tracto dreito y de vegada con a capacidat de saber convertir-se en o tuyo amigo de l'alma en 30 segundos, ta dimpués, una vegada establexiu un vinclo emocional, mirar de vender-te os suyos productos. Seré yo, pero yo ya no me trobo mica comodo con ixa mena d'estratechia y mesmo de sociedat, diría que quasi me fa ansias, más encara quan no pocos vendedors u taxistas te charraban estaburniaus y con os huellos royos venudos testigos de masiada droga. 

Y d'o mercau Kermel marché ent'o Museu d'as Civilizacions Africanas, una d'as fitas principals que teneba sinyaladas, y que me fació burro falso. En  verdat, o museu y o suyo edificio no yeran de tot mal, sino porque se tracta d'o principal museu d'o país, se veye en meya hora -una horeta si estirazas guaire-, porque más d'a metat d'a suya exposición son cartels impresos en Canva con muito texto que pareixen quitaus d'un libro de Conoximiento d'o Meyo de cinqueno de primaria, y l'atra metat, pos no teneba piezas especialmente intresants. 

En salir, aproveité ta mercar-me en un puesto de carrera un entropán senegalés: una barra de pan entera, con l'unto agridulce local de bruno, pollo y trunfas fritas. Una autentica bomba calorica quasi de gufanya y que en a población local, no sé de qué coda, marcha t'os musclos y no pas t'a pancha. Ixo sí, os gabachos, astí ta do van, han levau o entropán -u banh mi- como comida rapeda, buena y barata. 

7.1.26

Enta Dakar (i): o zaguer trango


Nadal 2025-2026. Qué fer? Con os amigos cada vegada más con os suyos planes esferenciaus, sin haber visitau nunca l'Africa subsahariana, tenendo-la a tiro de piedra y con as prebas de francés mientras os proximos meses, a ecuación me daba Senegal. Antiparti, a nostalchia de Manila siempre ye (u yera?) present, como ya sabez bien os que leyez iste blog.

Asinas que o 19 d'aviento m'y planté, endurando dica lo 6 de chiners, aproveitando tamién ta fer a visita ta Gambia. A paranza no estió fácil, pos a información d'o país no ye guaire clara por o rete: difícil ye de prener información sobre posibilidaz d'a tarchetas SIM, de diners en caixers con Revolut, de treslaus y transportes publicos, u mesmo d'atractivos turisticos y culturals, encar que ye verdat que ChatGPT y Gemini ufren no malos consellos sobre toz istos temas. De feito, os millors posibles, sobresalindo o de descargar-se l'aplicación Wave ta pagos, una mena de Bizum senegalés que toz emplegaban. 

Malas arrivar-ie, m'hospedé en un apartamentot en a redolada de Liberté 1, un puesto estratechico ta visitar toda la resta de Dakar, pero que en primeras me pareixió una enganyufa. Carreras sin de cera, como en Manila, pero antimás a rebutir d'arena por tot arreu, y pocos u nulos servicios... No tardé guaire en parar cuenta que mesmo asinas, yera d'as millors zonas d'a ciudat, con o moderno BRT, una infraestructura muito parellana a la d'un tranvía, con garas que pareixeban de metro y carrils de raso esferenciaus en o paisache urbano, pero que en cuentas de circular trens lo fan buses. Una ideya igual d'eficient qu'un tranvía moderno, pero que pareix muito más barata, y que estió cofinanciada por a Unión Europeya.

Una vegada plantau astí, no tardé guaire en lanzar-me a arrecorrer a ciudat a la mía bola, como perén foi, y marchar por as suyas carreras y callizos arenosos con enchaquia de visitar as principals fitas, encara que a enchaquia en sí ye l'aventura d'o desplazamiento: d'as caminatas y d'os transportes publicos. Prencipié por os mercaus locals de Sandaga y HLM, que en o suyo diya m'hesen flipau, como en Manila, que dimpués no pas tanto pero hese feito a similituz y comparanza con os manilenyos, como podez leyer en as entradas d'Al Cayre en iste blog, y que agora ya m'aburren y no m'aportan amostranza nueva. D'atra man, miré de fer bella foto pero ascape m'alvirtioron que no les feban goyo as fotos, u lo menos no si no les daba una propineta, mesmo que no sacase garra rostro. Por cierto, que beluns portiaban bells chapers muito parellanos a os orientals vietnamitas, pero que resultan yeran tamién tipicos d'astí. 

En ixa primera gambada ascape paré cuenta, gracias a las banderas por todas as carreras y a la chent portiando chambretas senegalesas, que yera puenda d'a CAN, a Copa Africana de Nacions de fútbol. Poco dimpués comprebé que os partius de Senegal podeban paralizar tot o país, con una delera por o balompié que no se vive en Espanya. Tamién paré cuenta de que o sistema de transporte yera increyiblement parellano a lo de Manila, con una mena de furgonesas tintadas de colors bien visteros y con una distribución interna de dos filas enfrontinadas, quasi clavadas a os jeepneys filipinos; con atras furgonetas blancas (touba) más modernetas, clavadas a os UVS manilenyos, y con buses, beluns más trastos u atros más modernos, istos zaguers d'a operadera Dem Dikk. 

Y en ixas primeras gambadas, tenié una situación que me permitió experimentar una caracteristica d'o pueblo wolof que comprebé mientras tot o viache: son chent que, sin plegar a la violencia, y mesmo en cheneral acullient, pueden enchegar-se ascape, meter-se fatures con deleras y no entrar en razón. Pasé a'l canto d'una chicorrichona escuela coranica, en una imachen digna de fotografía, con os escolans d'esquenas y o profesor amostrando-les caracters arabigos; me se quedó mirando sonredindo, y quité lo móbil fendo-le un cenyo de permís ta fer foto. O viello hombre interpretó que heba feito a foto y bi venió, chunto con unatro más chovenot, chilando-me que no fese a foto sin dar-le-ne de diners. Yo les amostré o móbil y mesmo les ne dixé, ta que veyesen que no heba feito garra foto, que yera demandando permís. Pero rai, yeran trancaus en a suya ideya y imposible de charrar con ells, cada vegada metendo-se más farutes. A la fin pillé lo móbil y en hopé, pero a poca disposición ta charrar calmadament y ascuitar me chocó firme, y en tricoloteyos entre ells, lo veyé quasi toz os diyas. 

Manimenos, no quiero rematar ista primera entrada sin decir que en cheneral me tractoron bien, y fueras d'ista experiencia y de de bell caso de falsa amabilidat que l'onico que escaba yera que mercase bella cosa u quitar treslau economico, trobé muitos buenos corazons. Antimás, a seguridat d'a urbe que dicen a más desenrrollada de l'africa occidental, encara que más dura y incomoda que no as asiaticas, yera total, podendo fer gambadas por qualsiquier costau a qualsiquier hora d'o diya.