5.2.26

Enta Dakar (iv): arena en o garganchón


No guaire luent d'o mío aloix y en as puertas d'o centro de Dakar, Plateau, se troba a Grant Mesquita, inaugurada en 1964 baixo a colaboración marroquí. Tot y que ye un d'os grans atractivos turisticos d'a ciudat, quan i fue me la trobé trancada. Pero de bote y voleyo venió un guardia de seguridat enta yo, sincusando-se por o contratiempo y ufrindo-se a ubrir-me-la y amostrar-me-la por 10.000 francos senegaleses. Yo refusé, que no he de bosar 16 euros por veyer un edificio relichioso, y a la fin me dixó entrar-ie y me l'amostró por 1.000 francos senegaleses. 

Una vegada dentro, me trobé con un edificio amplo, pulcro y que quasi pareixeba reservau ta ocasions especials, sin emplego diyario. Manimenos, o guardia m'aseguró que sí se feban rezos quasi toz os diyas. Os teitos presentaban decoracions que diría nazarís, y predominaban as culors blanca y verde turquesa. O puesto, sin estar imprescindible, yera poliu, y parando cuenta d'os pocos atractivos que ufre a capital senegalesa, pos ye de dar fer-le a visiteta, más encara que fa honra ta descansar-se d'o rudio. 

Ixa mesma nueit, y dimpués d'una clase intensiva de francés en o luixoso hotel Pullman, pasé por a Plaza d'a Libertat, que ya heba visitau de diyas, y me trobé con familias a ripas fendo gambadas y celebrando o nadal, mesmo que fuesen musulmans, tot baixo as luces que presidiban a plaza en aviento. 

Ta rematar o recurriu por o Dakar continental, visité, quasi por desgana y sin tener que fer garra atra cosa más, o Lugar d'as Artes y o Museu d'Artes Africanas Théodore Monod. O primero teneba una frontera que no invitaba a pasar-ie guaire tiempo, pero dimpués en l'interior me trobé una sucesión de barracons y guariches do bellas decenas d'artistas locals feban as suyas fainas y obras, más que más pinturas, tot en un recinto calmo, y que en o suyo corazón se trobaba una cambra d'exposicions muito bien apanyadeta y moderneta, an que cada artista d'o lugar amostraba bella obra, y que a suya recepcionista yera asabelo de maha y transmitiba muito goyo, charraputiando con toz. Ella m'apresentó a l'artista más antigo d'o puesto, un hombre viello que me comentó que a ideya se desenrolló en 1977, pero que por especulacions urbanisticas o lugar ye iu cambiando de puestos dentro de Dakar, dica plegar a l'actual en 1998. Si marchas bells diyas ta Dakar, ye de dar visitar-lo, y aquí, como en toz os centros culturals que visité, predominaban os visitants blancos. 

D'atra man, o Museu d'Artes Africanas Théodore Monod, ficau en Plateau, centro de Dakar, sí que me fació burro falso, tot y que iba con buen implaz, pos lo visité en dominche, diya que a ciudat muda y se transforma en quasi un paradís de calma sin de trafico. 5.000 francos senegales (8 euros) por quatro obretas malmesas en dos pisos dentro d'un edificio que amenistaba millors cudiaus. En salir, ixo sí, me trobé con una muller animadeta que me chalanió ta charraputiar con bells hombres que portiaban un modelo antigo de motocicleta, que fa decadas estió muito popular en o país, y que seguindo un estilo hipster y cudiau, heban restaurau y acotraciau. Teneban un toque, sí, y ixa mesma muller me fació referencia a un artista local que lebaba asabelo d'anyadas treballando en tallers escolars y vendendo as suyas uebras astí: Meissa.

Dimpués d'as mías experiencias en os atros mercaus, no m'aganaba guaire de pasar-me-ie, pero l'hombre nian insistió, y yera en un cantet poliu y amagau, asinas que m'i pasé, y me demandó, foriconero, si quereba que m'amostra-se cómo se fan os beliquez d'arenas y visque sobre fusta, taller que feba con collas escolars quasi toz os diyas. Estió asabelo d'intresant, y dimpués d'a sesión de bells 15 minutez, quasi con vergüenya, m'indicó una tableta do teneba piezas que vendeba. Yo no teneba intención de mercar-ne, pero a suya traza d'estar tan humilde, poco invasiva, y o suyo caracter tan refitolero, m'animoron a fer-lo: pero no le pillé una pieza d'o suyo repalmar, sino a que heba saliu d'o propio taller que me fació, y ye, sin dubda, o beliquet material más especial que me levo d'o país. 

No puedo decir que Dakar, y Senegal en cheneral, son estaus puestos que m'haigan feito goyo. De feito, ye probablement o pior país que mai he visitau. Tot lo que he iu recentando, chunto con a perén sensación d'as pudors y incomodidaz tintadas en l'arena que se queda apegada de contino en o garganchón, que quasi pareix que cada vegada que trusques yes minchando-te toda ixa mierda, y que mesmo pareix que encara tiengo en o tozuelo mientras escribo istas linias, son causa d'ista visión tan negativa, tot y que ha habiu tamién buenos momentos. En parti a propia ciudat, en parti a mía cansera de veyer puestos y experimentar culturas que fa nueu anyadas m'hesen enlucernau y empliu de emoción, pero que agora ya m'esquinazan. Tanto ye asinas, que arrivé con quatre horas d'adelanto en l'aeropuerto, con l'asperanza de trobar un Burguer King u un Starbucks ta eslampar antis con antis d'ixa chunga d'inestabilidat. Y ixo, por no charrar de que, por primera vegada en a mía vida, miré de devantar a tornada, pero saliba muito caro.

Curiosament, si ta cosa m'ha feito honra iste mal viache, ya te dixar a un costau de tot a nostalchia por Manila

27.1.26

Enta Dakar (iii): a millor ruta costera


Patín patián por Dakar, continé o camín por a Monumento d'o Milenario, un monumento nuevo, más chicot que no o Monumento a o Renaximiento, en metat d'un paseyo maritimo que diría ye a parti más tranquileta de toda la ciudat ta fer una gambada. Si vivise en acapital senegalesa, soi seguro que pasaría astí muitos luscos. 

O paseu ufre atros atractivos intresants, como lo fosal musulmán de Soumbedioune, do as fuesas quasi pareixeban amagadas por l'arena y una mena de arbusto, parellano a os d'os manglars, estendillau por tot arreu, que si bien denotaba descudio, no deixaba de dar-le un toque polidet a la escena. Manimenos, chusto quan en saliba i entraba una mainada de criallos de bells 10 anyez con forcanchetas que no me fació guaire goyo, y en salir-ne, un mesache mahet, que tamién en saliba, m'alvirtió que seguntes as horas ixe yera uno d'os puestos más inseguros d'a ciudat. Diría que no yera ta tanto, u que a ciudat en sí ye segura, y no sé si me lo diría porque en verdat yera asinas u porque no le feba goyo que i pasasen turistas por astí, como me pasó en Al Cayre. Con tot y con ixo, me
quedé con a copla.

A'l canto d'o fosal se troba o mercau turistico d'o mesmo nombre, an que me facié bella gambadeta curteta, pos ascape os vendedors me dioron ferrete. Mira que m'aganaba de fer-me a gambadeta tranquilet por astí, pillar-me bell suco y mesmo mercar bell beliquet, pero ye que con ixa filosofía de venda tan acatuidera y arbolaire pos feba muita mala gana, más dimpués d'haber estomacau lo mesmo mientras tantas anyadas. Dicen, tamién cal decir-lo, que o turismo occidental, predominantement gabacho, ha disminuito muito en as zagueras anyadas, y que lo notan. 

Continé o camín dica plegar en Magic Land, o parque d'atraccions d'a ciudat, a rebutir de chent, y encara que no i entré, feba farchas d'estar muito parellano a Star City en Manila. Y por a mesma costa, me trucó o ficacio un chimnasio
a l'aire libre colosal, o más grant que nunca he visto, tant grant como enronada yera a más gran parti d'os suyos trastes. D'astí, plegué en a Plaza d'a Remeranza Africana, espacio amplo con puestos ta conciertos y eventos, con continas referencias a toz os países africanos, y con bell restaurant comodo sin estar luixoso, an que una cantaire pasaba de cantas populars de toz os países africanos a o Guantanamera.

Ista ye sin dubda a millor ruta ta fer en Dakar, de bellas horas, y mesmo con a fuixina d'o sol tropical, aganaba de fer-la. Antimás, remataba en o Sea Plaza, o centro comercial más moderno d'a ciudat, que sin estar especialment luixoso, yera comodo, con replaceta interna y cine incluitos, a'l canto d'o mar, y sin de rudios. Un d'os pocos puestos d'o eslampar d'a chungla d'arena, polución, pudors y rudio d'a capital senegalesa. 

19.1.26

Enta Dakar (ii): as principals fitas


Asentau en a capital senegalesa, no tardé guaire en arrecorrer as suyas principals -y pocas- fitas turisticas. Prencipié por o Monumento d'o Renaximiento Africano, una estatua de 52 metros d'altaria inaugurada en 2010 dimpués de 8 anyadas de construcción, y que a suya enchaquia estió o 50 aniversario d'a independencia d'o país africano de Francia. A estatua ye mesa alto d'un pueyo, lo que fa siga encara más vistera y ufra buenas envistas d'a urbe. 

Ta plegar-ie, pillé un Yangoo, l'aplicación VTC más important d'o país, y me dixó a os piez d'os escalerons que caleba puyar ta arrivar a os piez d'a estatua de una familia africana en
postura heroica. Una vegada alto, m'intresé por entrar en a estatua y puyar dica a coroneta de l'hombre, a parti más altera y con lenau interno, mena Estatua d'a Libertat. Manimenos, a mala información que me dioron y a chestión zaborrera facioron que me se'n isen as ganas de camín, y m'aconformé con as envistas dende l'alacet, sin que me fese guaire duelo de no puyar-ie. 

A'l canto d'iste monumento se troba a costera Mesquita d'a Divinidat, que ufre un lusco repoliu, en metat d'un biquichón de pescadors, con a puerca placheta a rebutir de pirogues, barcas pesqueras tradicionals coloridas. En ixa redolada, ascape paré cuenta d'a seguranza d'a sociedat wolof, pos yera un puesto muito puro, mica turistico, porquizo, y encara que m'hesen puesto fer de tot y a mía presencia cantaba a kilometros, no me trobé so que indiferencia. 

D'astí, marché china-chana por a rúa costera de La Corniche, con bell troz una miqueta más agradable t'a caminata que no lo común en Dakar, dica que arrivé en un puesto hippie-guayón que me fació vez ta retantir y hidratar-me, pos con a ilusión tipica d'os primers diyas de viache, y tal y como soi yo, heba descudiau os muesos, y o mío cuerpo ya lo notaba. 

A l'atrol diya prencipié a mía cursa por o bico central de Dakar, Plateau, que m'asperaba rico y desenrrollau, mena BGC en  Manila, pero que no deixaba de tener callizos d'arena y bella craba u mesmo vaca, como a resta d'a ciudat. Si no por bella cafetería una mica más estiloseta, bell par de carreras con ceras y edificios Art Decó que feba alcordanza de Escolta en Manila, bell hotel más pudient y a Plaza d'a Independencia y os suyos arredols, no pareixeba guaire esferent d'a resta d'a ciudat. 

Astí en Plateau, aproveité ta fer una gambadeta chicorrichona por o mercau turistico Kermel, y digo chicorrichona, porque ascape me venioron bells vendedors con ixe tracto dreito y de vegada con a capacidat de saber convertir-se en o tuyo amigo de l'alma en 30 segundos, ta dimpués, una vegada establexiu un vinclo emocional, mirar de vender-te os suyos productos. Seré yo, pero yo ya no me trobo mica comodo con ixa mena d'estratechia y mesmo de sociedat, diría que quasi me fa ansias, más encara quan no pocos vendedors u taxistas te charraban estaburniaus y con os huellos royos venudos testigos de masiada droga. 

Y d'o mercau Kermel marché ent'o Museu d'as Civilizacions Africanas, una d'as fitas principals que teneba sinyaladas, y que me fació burro falso. En  verdat, o museu y o suyo edificio no yeran de tot mal, sino porque se tracta d'o principal museu d'o país, se veye en meya hora -una horeta si estirazas guaire-, porque más d'a metat d'a suya exposición son cartels impresos en Canva con muito texto que pareixen quitaus d'un libro de Conoximiento d'o Meyo de cinqueno de primaria, y l'atra metat, pos no teneba piezas especialmente intresants. 

En salir, aproveité ta mercar-me en un puesto de carrera un entropán senegalés: una barra de pan entera, con l'unto agridulce local de bruno, pollo y trunfas fritas. Una autentica bomba calorica quasi de gufanya y que en a población local, no sé de qué coda, marcha t'os musclos y no pas t'a pancha. Ixo sí, os gabachos, astí ta do van, han levau o entropán -u banh mi- como comida rapeda, buena y barata. 

7.1.26

Enta Dakar (i): o zaguer trango


Nadal 2025-2026. Qué fer? Con os amigos cada vegada más con os suyos planes esferenciaus, sin haber visitau nunca l'Africa subsahariana, tenendo-la a tiro de piedra y con as prebas de francés mientras os proximos meses, a ecuación me daba Senegal. Antiparti, a nostalchia de Manila siempre ye (u yera?) present, como ya sabez bien os que leyez iste blog.

Asinas que o 19 d'aviento m'y planté, endurando dica lo 6 de chiners, aproveitando tamién ta fer a visita ta Gambia. A paranza no estió fácil, pos a información d'o país no ye guaire clara por o rete: difícil ye de prener información sobre posibilidaz d'a tarchetas SIM, de diners en caixers con Revolut, de treslaus y transportes publicos, u mesmo d'atractivos turisticos y culturals, encar que ye verdat que ChatGPT y Gemini ufren no malos consellos sobre toz istos temas. De feito, os millors posibles, sobresalindo o de descargar-se l'aplicación Wave ta pagos, una mena de Bizum senegalés que toz emplegaban. 

Malas arrivar-ie, m'hospedé en un apartamentot en a redolada de Liberté 1, un puesto estratechico ta visitar toda la resta de Dakar, pero que en primeras me pareixió una enganyufa. Carreras sin de cera, como en Manila, pero antimás a rebutir d'arena por tot arreu, y pocos u nulos servicios... No tardé guaire en parar cuenta que mesmo asinas, yera d'as millors zonas d'a ciudat, con o moderno BRT, una infraestructura muito parellana a la d'un tranvía, con garas que pareixeban de metro y carrils de raso esferenciaus en o paisache urbano, pero que en cuentas de circular trens lo fan buses. Una ideya igual d'eficient qu'un tranvía moderno, pero que pareix muito más barata, y que estió cofinanciada por a Unión Europeya.

Una vegada plantau astí, no tardé guaire en lanzar-me a arrecorrer a ciudat a la mía bola, como perén foi, y marchar por as suyas carreras y callizos arenosos con enchaquia de visitar as principals fitas, encara que a enchaquia en sí ye l'aventura d'o desplazamiento: d'as caminatas y d'os transportes publicos. Prencipié por os mercaus locals de Sandaga y HLM, que en o suyo diya m'hesen flipau, como en Manila, que dimpués no pas tanto pero hese feito a similituz y comparanza con os manilenyos, como podez leyer en as entradas d'Al Cayre en iste blog, y que agora ya m'aburren y no m'aportan amostranza nueva. D'atra man, miré de fer bella foto pero ascape m'alvirtioron que no les feban goyo as fotos, u lo menos no si no les daba una propineta, mesmo que no sacase garra rostro. Por cierto, que beluns portiaban bells chapers muito parellanos a os orientals vietnamitas, pero que resultan yeran tamién tipicos d'astí. 

En ixa primera gambada ascape paré cuenta, gracias a las banderas por todas as carreras y a la chent portiando chambretas senegalesas, que yera puenda d'a CAN, a Copa Africana de Nacions de fútbol. Poco dimpués comprebé que os partius de Senegal podeban paralizar tot o país, con una delera por o balompié que no se vive en Espanya. Tamién paré cuenta de que o sistema de transporte yera increyiblement parellano a lo de Manila, con una mena de furgonesas tintadas de colors bien visteros y con una distribución interna de dos filas enfrontinadas, quasi clavadas a os jeepneys filipinos; con atras furgonetas blancas (touba) más modernetas, clavadas a os UVS manilenyos, y con buses, beluns más trastos u atros más modernos, istos zaguers d'a operadera Dem Dikk. 

Y en ixas primeras gambadas, tenié una situación que me permitió experimentar una caracteristica d'o pueblo wolof que comprebé mientras tot o viache: son chent que, sin plegar a la violencia, y mesmo en cheneral acullient, pueden enchegar-se ascape, meter-se fatures con deleras y no entrar en razón. Pasé a'l canto d'una chicorrichona escuela coranica, en una imachen digna de fotografía, con os escolans d'esquenas y o profesor amostrando-les caracters arabigos; me se quedó mirando sonredindo, y quité lo móbil fendo-le un cenyo de permís ta fer foto. O viello hombre interpretó que heba feito a foto y bi venió, chunto con unatro más chovenot, chilando-me que no fese a foto sin dar-le-ne de diners. Yo les amostré o móbil y mesmo les ne dixé, ta que veyesen que no heba feito garra foto, que yera demandando permís. Pero rai, yeran trancaus en a suya ideya y imposible de charrar con ells, cada vegada metendo-se más farutes. A la fin pillé lo móbil y en hopé, pero a poca disposición ta charrar calmadament y ascuitar me chocó firme, y en tricoloteyos entre ells, lo veyé quasi toz os diyas. 

Manimenos, no quiero rematar ista primera entrada sin decir que en cheneral me tractoron bien, y fueras d'ista experiencia y de de bell caso de falsa amabilidat que l'onico que escaba yera que mercase bella cosa u quitar treslau economico, trobé muitos buenos corazons. Antimás, a seguridat d'a urbe que dicen a más desenrrollada de l'africa occidental, encara que más dura y incomoda que no as asiaticas, yera total, podendo fer gambadas por qualsiquier costau a qualsiquier hora d'o diya. 

15.12.25

A isola orichinaria (ii)


A segunda chornada por a isla orichinaria yera d'ir tornando-ie china chana, en uno u dos diyas, o que calese, sin prisas, disfrutando de cadaguna d'as curvas d'as carreteras d'a isola, carreteras bien feitas, más que más si consideramos a suya orografía. Curvas an que de bote y voleyo entraba una humedat folluda oceanica que te transportaba a Filipinas, u millor dito a Vietnam, porque l'ambient no yera caldo. 

Y con ixas, a mía primera aturada estió Alojera, que o suyo puesto yera parellano a oparadiso de Valle Gran Rey, pero estando un lugarichón muito más chicot, ideyal ta desconectar de tot, u en o mío caso, ideyal t'aburrir-se. Mesmo que bi heba una piscineta natural en a costa y que o sol yera bueno, no me fiqué en l'augua y continé o mío camín, pasando por Chorros de Epina, an que facié unatra vía curteta de laurisilva ent'a una fuent con siete chorros, que si bebes d'os impars, dicen trobas parella. Y yo que ando canino, pos en bebié, prou que sí. A mirar qué tal sale... Lo de la fuent en sí ye una bobería, como dicen por aquí, pero o caminet de bells 500 metros de selva folluda humeda fa honra. 

D'astí continé ta Vallehermoso, lugar que si bien no tien placha, no por ixo ye menos poliu. Ficau en metat d'un vallón tropical, y con as carreras historicas de Vegueta y Triana, remeranza d'os famosos bicos d'a capital de l'atra provincia. Istas rúas m'atrapalloron tanto que i estié quasi dos horas, chuntando a visita a o entivo de La Encantandora, que a suya curseta circlar de tasament 20 minutos ufre as millors envistas posibles de toda la redolada. Y d'astí, continé o mío camín pasando por o conchunto de lugarichons de Tamargada, que a suya principal fita ye a trancada Ermita de Nuestra Señora de la Caridad del Cobre, que ya puet-estar polida por dentro, porque por difueras tampoco no deciba guaire. 

O que sí que estió un descubrimiento estió a Montanya El Cepo, en o lugar de Las Rosas. En un recorriu de tasament 20 minutez te fica en una tuca plana de tierra royisca que fa o escenario perfecto d'una pelicula en Marte. Sin estar un puesto especialment conoixiu en a isola, ye, chunto con Valle Gran Rey, o mío favorito. Y ta forro de bota portaba una chambreta a chuego con a color d'a tierra! Presidiu por o royo, de fundo saliba o azul d'a mar y d'o ciel. 

Dimpués, continé o camín dica Agulo, lugar que, como Vallehermoso, mereix una buena gambada, un cafetet, y que si no paras cuenta, aconsigue atrapallar-te en as suyas carreras mientras horas. Sin una val tan polida como a de Vallehermoso, a placha amanada lo compensaba. D'astí, pasé por o lugar cercano d'Hermigua, an que me facié un dulce y un café ta pillar enerchías de camín, y mientras pensaba tornar ta San Sebastián, fer-me a gambadeta por o lugar y tornar ta casa ixe mesmo diya sabado, m'entró o momento filipino d'enerchía vital y rasmia, y marché ta El Cedro, aria recreativa y vallón en metat d'a isola, sin de lugar. Arrivar-ie me costó más que no lo que pensaba, y o puesto en sí pos fa una mica de burro falso, pero lo que ye imprescindible ye o camín por pista de laurisilva, a más folluda que veyé en toda la isola. A pobre Marqueta 2 lo sufrió, y heba d'ir con cudiau pos tot eslisaba muito, pero yéranos astí ta chugar! Sí, tamién quiero remanir con ixe Marco que, en proceso de cambio t'atras cosas, de cabo quan tamién ixublida istas cosetas que fan tanta parti d'a suya personalidat. 

De El Cedro, prenié a zaguera etapa d'o viache ta arrivar en San Sebastián. Por 10 minutos no plegué en o ferry de tornada, cosa que en primeras no m'importó y que feba parti d'o plan ubierto. Pero isto no ye Filipinas, y en mirar-me aloix de zaguer inte en Booking, o más barato yera por 180 euros. Le he liada, pensé, pero a la desesperaba miré por toz os hotels y pensions d'o lugar, que se portoron muito bien mesmo que no tenesen cambras u estasen muito caras, en recomendado-me atras opcions. A la fin trobé una cambra en Pensión Víctor, en o centro, chestionau diría que por colombianos por l'acento, y an que tenié una cama comoda ta dormir por 30 euros, mesmo menos que no lo presupuesto que m'heba feito inicialment. Y me remeró a la mía fita sobre Filipinas: "siempre bi ha un problema, pero siempre bi ha una solución". 

En San Sebastián quereba veyer bells museus, más que más a Casa Colón, pero yeran toz trancaus. De feito, no los ubren que d'entre semana de maitins, cosa que no entiendo. Con tot y con ixo, como o barco ta plegar-ie ye a'l canto de casa mía, bell diya bi iré con a calma. Astí tamién me trobé con Sara, una mayestra choveneta con a que coincidié en baile, que le fa goyo d'ir a la suya bola en a suya furgoneteta. Estié charraputiando con ella sobre puestos d'o mundo y d'a isla, pos ella no s'heba mirau cosa y nomás teneba como plan pasar o diya en San Sebastián y tornar-ne a l'atrol diya. Le pasé o mío mapa de cosas ta visitar-ie, y le recomendé a Montanya El Cepo. A conversación estió muito agradable, pero de bote y voleyo se talló y cadagún fue por lo suyo costau. Ye una situación que pasa muito en Canarias, con chent de toz os cheners y edaz, con a que no me trobo comodo, y que ye l'antitesi d'atras sociedaz en as que he viviu, como a brasilenya, an que la chent ye asabelo d'activa, emprendedera y tiran d'a conversación mesmo que sigas baldau y refitolero. 

Ya de nueiz, marché t'a pensión tot esquinazau, ascuitando de fundo a verbena d'as fiestas d'o lugar. Estié por pasar-me-ie, que antimás yeran metendo bella bachata, pero a cama teneba un imán muito potent, imposible de luitar contra ell. A l'atrol diya, me'n puyé ta fer-me a zaguera gambada y pillar o ferry de tornada, y veyé un Whatsapp de Sara decindo-me que bi heba verbena. 

9.12.25

A isola orichinaria (i)


Ascuité que tiengo una bislola u tataralola d'ista isola... A saber, en istas puendas, tanto se'n ha de dar en tener-ne u pas. Pero mirando-me-la de frent toz os diyas, masiau yera tardando en ir-ie. Asinas que aproveitando un d'ixos puents, retantallo d'o sufrimiento novembril, pillé o ferry con a segunda Marqueta que m'habié de prener dimpués de que me furtasen y estricallasen a primera. Y ye que, en metat d'o camín que prencipié a fer de veranos, dimpués d'una vida de retraso, tornar a fer un viache solenco y de descubrimientos yera una preva más, garra cosa especial fa tasament dos anyadas, pero agora sí. 

Y en ixas que arrivé en o puerto d'a capital, San Sebastián, a ixo d'as 10 d'a maitinada, sin
intención de visitar-la, pos en a tornada i pasaría y con más grant flexibilidat d'horarios: y ye que yo soi d'ir de primeras ent'a fin d'o trachecto, y dimpués ir tornando-ne china chana. Con tot y con ixo, baixo un sol templau y en metat d'o acullient lugar, pos m'aganó de fer un segundo desayuno, tot presidiu por una figurina argüellos que remeraba a victoria local en o Grand Prix 2025

Con a pancha plena, pillé a moto y marché ent'a selva de laurisilva, principal atractivo d'ista isola, no sin antes pasar y aturar por lenaus como o de Degollada de Pereza u a Roca d'Agando. China china l'orache s'iba metendo fredo, y más en a moto, y quan arrivé en o parking d'a Tuca Garajonay yera chelau, y a rabior no me deixó mientras tot o diya. Pero sarna con gusto no pica, asinas que facié la d'aquell y prou que puyé o kilometro d'escalerons casposos dica arrivar en a parti más alta d'a isola, de quasi 1500 metros, ensavesando troces de laurisilva, repolius, pero mica novedosos si los contimparamos con os que se troban en a parti norte d'a mía isla d'agora.

Continé o mío camín, ista vegada de baixada y china chana amillorando a temperatura, pasando a o costau d'a Fortaleza de Chipude, redolada an que dicen encara se puet ascuitar a comunicación por chiflos que tant conoixida fa a ista isola tamién. No ascuité os famosos chiflos, y tampoco no l'asperaba, pero aproveité ta retantir en una cantina de Las Hayas, an que por una ración de formache local frito con mermelada, unatra de almogrote y una coca-cola zero me facioro pagar 28 euros. Sí, cal parar más cuenta! 

Pasando por miradors como lo de Risquillos de Corgo, a la fin arrivé en La Vizcaína, an que se trobaba o mío aloix. Y bien se vale que yera comodo y calient: chusto o que as mías mans y os míos piez engarabitaus amenistaban. Y ta forro de bota, as envistas de toda la val tropical yeran esparpallants. Astí ya no bi heba laurisilva, sino una val a rebutir de palmeras y bell platanero, y rematando en Valle Gran Rey. 

Valle Gran Rey mereix un parrafo a parti, u mesmo un post. Ficau a la fin d'una val entre ixuta y tropical, no ye guaire esferent a la resta de lugars costers d'a isola, pero s'ha desenrrollau d'una traza equilibrada, con bells restaurantez y botigas bien pensaus que ufren servicios sin entrar en o estrés y a masificación d'atros muitos puestos, tot chingarriau por planaters, estendillau arredol de bellas quatre plachas negras y presidiu por imponents clamors costeras y vallons canyoners, tot aliviando una humedat folluda y templada tropical, y con una relaixación que me facioron transportar-me a Filipinas. Aquello no yera Camiguín, pero dubdo muito que garra atro puesto en Europa (?) se le pareixca más. 

23.7.25

Yes tú, no pas ells [Resenya de "L'arte sutil de que tot m'importe una mierda", Mark Manson, 2016]

 

Tenié una profesora en o bachillerato, Felisa, profesora d’espanyol, perén goyosa y pacient — pero d’una traza que pareixeba una miqueta falsa. En realidat, toz pensábanos que ixa actitut de hippie yera masiau calculada, no pas sincera. Manimenos, un día en clase, Felisa pretó a criticar a la chent que minusvaluraba obras literarias y cine de masas:  «Si a millons de personas les fa goyo, no puede estar tant malo», deciba. Prenendo posición y expresando-se sincerament contra o esnobismo academico y intelectual — no sé si con razón u no pas — Felisa preneba bellas cosas muito más importants: personalidat, identidat, fuerza, carisma.

A primera vegada que veyé a portalada d’o libro The Subtle Art of Not Giving a F*ck, en Manila en 2017, me pensé que no yera so que un pasquín d’autoaduya barato, con una cubierta masiau comercial y poco seriosa. Os míos escolanos de psicolochía en UST charraban muito d’ixe libro: cosas d’adolescents me dicié.

Pero dimpués de quasi diez anyadas, con muitas traduccions, decenas d’edicions y millons d’exemplars vendius — y mesmo con cierta presencia en meyos universitarios y psicolochicos — he decidiu de leyer-lo. Y he d’admitir que ye estada una buena ideya: con más rigor que no lo que me pensaba, no puedo negar que m’ha aportau, en a mía situación personal, bellas claus muito intresants.

Asinas, una obra inicialment criticada por filosofos y psicologos s’ha convertiu en una ferramienta practica de reflexión filosofica y psicolochica, feita por un coach qui, en primeras, no yera un verdadero especialista. Prencipió tenendo un blog bien furniu con as suyas experiencias de guarán y viachant por o mundo mientras diez anyadas.

O esprito d’o libro y as suyas ideyas no son revolucionarias: en reyalidat, o estoicismo que esfende ye quasi tant viello como a humanidat. Pero o punto fuerte de l’autor ye saber adaptar-lo a la sociedat actual y a perfils como lo de yo, esclavos una filosofía «Manu Chao». O núcleo d’o mensache: sé tu mesmo sin asperar recompensa, y no mires de convertir-te en ixo que creyes que a resta quiere que tú sigas. Sé tú, sabendo que no yes cosa —y que ye muito bien asinas.

Ironicament, Dale Carnegie deciba que t’amillorar as relacions, caleba intresar-se por os atros, ascuitar-los, charrar d’os suyos intreses. Mark Manson afirma que t’avanzar ent’a felicidat, cal estar sincero y centrar-se en uno mesmo. Pero luent d’estar incompatibles, as dos ideyas son complementarias: a nuestra traza d’estar en o mundo debe fixar-es en a nuestra autenticidat, sin medrana d’a resta y aceptando que no somos so que una persona en metat de millons. Y, en o cotidiano, una d’as millors estratechias ye d’intresar-se (sincerament) por a resta.

Prou que a muga entre «ells» y «nusatros» ye de difícil trazar. Pero ye precisament una custión de practica contina —a la fin, ixo ye a vida.


Manson, M. (2016). The Subtle Art of Not Giving a F*ck. HarperOne