31.1.21

Enta Río de Janeiro (i): patín patián


Sentiba que yera perdendo o tiempo. Miraba de trobar as posibilidatz, de fer-lo o millor posible dentro d'a situación pandemica, pero cada vegada bi heba más restriccions, más y más puertas se yeran trancando, y no remataba de trobar-me a gusto de tot en Espanya. Yera o momento de blincar.

Manila m'ha dau os tres millors anyos d'a mía vida. Movimiento, movimiento y más movimiento. Aprendizache, aprendizache y más aprendizache. Crisol de chents, culturas, luengas, viaches por tot o país, paisaches, experiencias, os millors alumnos posibles en a Universidat de Santo Tomás, buen salario, muitas vacanzas, valoración social, y prou que también vida gamberra. En Manila yera l'amo. Perdón, no, no yera l'amo, yera o puto amo

Pero igual que quan de nino a montanya rusa te fascina, plega un inte en que aburre, en que cal evolucionar, pasar pachina. Y por ixo principalment no continé en Manila: o revolvín me prencipiaba a engarcholar en dinamicas que ya no teneban mica de novedat, y sí quasi de perversión. Y siempre soi estau una persona con aspiracions familiars, con aspiracions a fer un plan de vida que remate pasando o tiempo con una persona d'ixas que te fa estar a gusto en silencio y remata fendo parti de tu mesmo, d'ixas que en a vida no se'n troba que un zarpau, y con a que quiers rematar os días mientras chugardiatz con os nietos.

A plaza en Hanoi yera perfecta. Ciudat asiatica, con suco y movimiento, con ixos cenyos culturals d'o sudeste asiatico t'os que soi naixiu, más comoda y evolucionada que Manila, con buen treballo igualment, y en un país de chents, cultura y paisaches esparpallants -y café. Iba decidiu a fer un plan de vida astí. Y no ye que ise desesperau a trobar una mesacha y acomodar-me, u bella cosa asinas: no, no yera ixo, no soi tant ababol. Pero sí que iba decidiu a establir os alacetz d'una nueva puenda, más calma, más estable.

Y alavez, o covid lo fotió tot. Y no ye que quiera fer-me o doliu u chemecar, pos no he perdiu garra familiar ni amigo cercano, y tampoco no he teniu grants repercusions en o treballo. Quasi se podría decir que soi un afortunau. Pero d'atras trazas, en iste plan de evolución personal, prou que m'ha afectau. Dentre os míos coetanios, os que ya son con parella estable, u mesmo casaus y con fillos, tot isto les da una mica más de bislai, u quasi no les pertoca, pero a os que somos solteros -encara que no pas maciellos-, nos afecta más.

Yo no me desanimé, y miré de trobar un cubilar por Espanya, siempre con placha y buen orache. Prencipié por Cádiz, pero sincerament no me convenció. Ya lo he dito bella vegada por aquí: masiada fama que no veyé correspondida. Y dimpués continé quasi a retrepelo por Alicante, do me trobé muito más a gusto: muito más suco social y más cosmopolita que no lo que pareix, y an que a colla de bailar salsa y bachata me fació pasar buenas semanas. Pero atra vegada, o covid enristió, as midas se facioron más furas, y trancoron iste cadet que m'heba feito. Y chusto ixos mesmos diyas, me dicioron dende Hanoi que no i asperase dentrar dica agostos.

Canso, muito canso mentalment, en tasament 72 horas apanyé un cambio de vida: marchar ta Brasil, puesto que no se caracteriza precisament por as suyas midas furas contra a pasa, y sí por o suyo buen ambient, encara que inseguro. I plegué y malas salir de l'avión alivié ixe aire humedo y calient que no sé qué tien pero que aconsigue puyar-me a serotonina. Agora levo nomás un diya en iste nuevo país, en ista tornada ta Sudamerica dimpués de más de 20 anyos -ta qui no lo sepa, vivié de chicot en Venezuela-, y escribo istas parolas mirando-me dende a finestra o bico de Lapa en Río de Janeiro, mientras que me desayundo con un café de verdat -pero de verdat.
No viengo con o mesmo esprito aventurero y gamberro que en Manila, pero sí que viengo dispuesto a no perder o tiempo.

No escribiré más. En a venient dentrada ya pretaré a charrar de Río. Sé que tot isto puet considerar-se irresponsable con ista pandemia, y no busco escusar-me. Si asinas lo sientes, nomás dixa-me espresar os míos sentimientos en iste espacio personal, y dixa-me resumir-te-los en o mío contexto vital: más vale morir de coronavirus, que vivir con as midas.


23.1.21

Enta Alicant: más cosmopolita que no te piensas


Diez dietas d'estacha en Zaragoza por Nadal, y prou. Dixando a un costau os masiaus desprecios personals que ixa ciudat y as suyas chents m'han dau, as dinamicas socials, sin criticar-las per se, no son compatibles con a mía personalidat. Invidias, retraso y actitutz estaticas, collas trancadas, os mesaches con os mesaches y as mesachas con as mesachas, masiada vergüenya y poca gracia, y quan se creba, momentos incomodos, excesos y poca flexibilidat. Dinamicas d'un lugarón en una ciudat de más de meyo millón d'habitants que no ye o mío estilo, y menos encara en puenda covid. Mal diya que naixié d'astí. Pero bueno, ista dentrada no ye ta meter a parir a Zaragoza, sino ta charrar d'a tornada ta Alicant, que no ye o paradís, pero do me trobo comodo mientras aspero a mía dentrada en Vietnam. O día 2 de chinero en Alicant que me planté.

Y ista vegada no marché ta Torrevieja, como de noviembres y advientos, sino t'a capital. Y a qué fin? Pos porque en a capital trobé una colleta pincha de salsa y bachata, afición que como ya he comentau bella vegada, prencipié en Zaragoza, l'anyo antis de marchar ta Manila. En puenda covid, iste pasatiempos, a yo tan fogueretas como en soi, me ye salvando. Y pillar l'auto dende Torrevieja ta Alicant ta aprender-ne y danzar-ne, yera incomodo. Alicant tien pres y aloixes una mica más caros, pero compensaba con o pre d'o gasoil y asinas conservo millor l'auto. Con tot y con ixo, a primera impresión d'Alicant no estió de tot positiva: una ciudat no guaire renovada, porqueta y con masiada precariedat en bells puestos. A fredor que fació dica metat de chiners, con minimas de cinco graus de nueitz, tamién m'afectó muito, y ye que qui me conoix sabe que tiengo un problema fisiolochico grau con as baixas temperaturas, que no ye por estar gabacho, sino que de verdat m'afecta fisica y psicolochicament. L'aloix, con o que no encerté, tampoco no aduyó a fer una buena impresión positiva, pero ta pasar un mes en un fogar, pos feremos la d'aquell.

En pocas parolas, diría que quasi toda Alicant pareixe replicar as carreras más humildes de Delicias (Zaragoza), fueras d'o centro, o puerto y a placha. Pero si a estetica ye fiereta y a pobreza -en o contexto espanyol- patent, a diversidat cultural y l'apertura social no'n son menos: radios, restaurants y botigas de tot o mundo y estilos, chents ubiertas en o tracto dende o primer momento, más flexibilidat y menos carranyeras. Muito millor ambient, sin dubda, siempre que no te metas an que no debes. En o tracto con a chent y as suyas formas, de cabo quan m'alcuerdo d'a mía estacha de quatro anyadas en Madrit mientras feba a tesi, y de cabo quan mesmo me da a impresión de que Alicant, con a mitat de población pero con 1.5 millons en l'aria metropolitana, ye más cosmopolita que no Zaragoza. Bells guiris chubilaus y as estudiants universitarias d'o norte d'Europa que gosan de veyer-se le rematan de dar o esprito diverso. Ixe tracto madrilenyo que alavez no entendeba, pero que agora me fa trobar más comodo... A saber qué en pensaré en o esdevenidero!

Bueno, indo t'os puestos ta visitar, Alicant no ye destino turistico nacional, pero tien bellas cosetas que son dignas de veyer: o suyo centro neuralchico y historico, sin destacar en especial, tien bella avenida gran y una zoneta de biscalamos piatonals con bars de tapeu y botiguetas d'estilo, seguindo l'urbanismo mediterranio, an que agana de fer gambadas, perder-se sin rumbo y cenar sin hora con amigos. Dimpués de Manila, istas piatonalizacions en zonas animadetas las valoro más que nunca. Tamién son puestos dignos de gambada y disfrute baixo as rayadas de sol o suyo puerto y a placha d'o Postiguet, urbana, grant y no especialment escoscada, no pas o mío estilo, pero recurrible un día caluriento de veranos. Tamién sobresalen o parque de El Palmeral ent'o sur, con polidas gorgas y cascadas artificials en bell meyo, a rebutir de palmeras y con buen puestos ta fer lifaras, y o Castiello de San Fernando, feito mientras a Guerra d'a Independencia en un tozal d'o centro d'a ciudat, pero que me trobé trancau as dos vegadas que i fue. Un companyer de salsa dito Coto, muito chalanguero, deciba: De qué coda Alicant tien dos castiellos? Pos porque tanto pantasma, no'n culle en un!

Y probablement, o suyo millor reclamo siga o Castiello de Santa Barbara, grant castiello en un pueyo de 166 metros en metat d'a ciudat, a man d'a costa, que se veye dende totz os costaus, y que estió construito en puenda musulmana, en concreto en o sieglo IX, encara que s'i han trobau repuis iberos y romanos, y dimpués ha visto a presencia de castellanos, aragoneses, franceses y angleses. Con un rol historico militar, o castiello estió enamplau y remodelau varias vegadas dica o sieglo XIX, quan dixó ixe rol militar y estió emplegau varias vegadas como garchola, dica que s'adaptó y ubrió a o publico en o 1963. Buena puyada y buen eixercicio, que facié dimpués de fer-me un desayuno de campión, con uegos fritos, trunfas fritas, tocino beta, suco de narancha y café.

Y en as costeras a l'ueste d'o castiello, se troba o Bico d'a Santa Cruz, tot un descubrimiento fortuito mientras i puyaba y en baixaba, y que ye una d'as cosas más polidas que he visto en a ciudat, presidiu por a ermita que leva o mesmonombre y con numerosas referencias a una semana santa que en ixe bico be d'estar o momento más important de l'anyo. Bellas pocas carreras y callizos costerudos, muitos d'ells con escalerons, de casas blancas y macetas en as fronteras de casas viellas pero apanyadas, de nomás un u dos pisos, con bells azulehos, y con terraus y lucanas que fan a engrucia de qualsiquiera. Tot un lugarichón tipico mediterranio con vistas panoramicas y en metat d'a ciudat, pero isolau d'a ruidera y o estrés, an que mirar-se dende alto o fulyir d'a vida y a mar, bien relaixau. Bien que m'hese feito unatro desayuno de campión dende una d'ixas terracetas! Tan embabiecau me dixó o bico que mesmo me miré por o rete si bi heba beluna d'ixas casichonas con terrau en venta... Pero o poco que bi'n heba, no respondeba a las mías espectativas y presupuesto.

Mentiría si decise que Alicant ye o puesto más poliu que he visto, pero alza tresoretz poco conoixius que son dignos de visitar: o Castiello de Santa Barbara y, especialment, o Bico d'a Santa Cruz. Atras partis, sin estar unicas, son recomendables, como o parque El Palmeral, o suyo centro historico y neuralchico, y o suyo puerto, con a cercana placha d'o Postiguet. Pero por alto de tot, si bella cosa destaca d'Alicant, ye o suyo ambient social cosmopolita y ubierto. Cada persona ye un mundo, y bi ha personas que se troban millor en unos puestos, y atras persona en atros puestos. Y sin estar una maravilla, en Alicant me trobo extranyament a gusto. 

17.1.21

Enta Tabarca: isoleta con suco


Domingo d'avientos en o mío retiro levantino, y como de costumbre, aproveito ta conoixer una mica a redolada. Como ya dicié a semana pasada, o primer cabo de semana d'o mes estié en Santa Pola, y me quedé con ganetas de visitar a isla de Tabarca, un d'os destins favoritos d'a mía amiga filipina Daisy López, que perén me yera decindo que no me la perdese. A ella l'adedico ista dentrada. En iste segundo cabo de semana nadalenco, feba muito millor, sin airera y con buen orache mesmo ta marchar aforro, asinas que ta Tabarca que me lancé.

Ta qui no lo sepa, Tabarca ye una isoleta a poco más de quatre kilometros d'o faro de Santa Pola y que perteneix a Alicante, con bellas 30 hectarias d'extensión y 51 habitants censaus en 2019. La visité en 2002 con pai y mai, pero pocas remeranzas alzaba: muita calor, sete y un barco con visión sozmarina que m'ilusionó muitismo, pero que dimpués me fació burro falso, pos o veire yera porquizo y de peixes, quasi no'n veyé, y os pocos que bi'n heba, yeran chicorrichons y fieros... Yo m'asperaba dalfins, vetiellos marinos, ballenas y tiburons. Ista vegada no me levaría ixa desilusión, pos en puenda baixa no bi heba que un barco prou normalet, sin veires ni historias d'ixas, y que feba a ruta de meya horeta dentre Santa Pola y Tabarca bellas quatre u cinco vegadas por diya.

Me planté en Tabarca y ya dende o suyo puerto s'alufran dos partis esferents d'a isla: una muito natural, con a buixera mediterrania propia, bellas calas y clamors, una antiga torre agora destacamento d'a Guardia Civil, o faro y o fosal; unatra más urbana, con o lugar propiament dito, bell restaurant y os edificios historicos. Dandalié por do prencipiar, y a la fin me lancé por a parti más natural, enta l'este, pos menos chent s'heba enfilau t'astí y m'aganaba d'andar. China chana, sin garra prisa, la bordié mientras una horeta u talment dos, y pasé por a dita torre de San José, antismás esfensiva y agora siede d'un destacamento d'a Guardia Civil que ta par d'alavez yera vuedo... u quasi, pos as cigüenyas lo cusiraba y ahuespedaban.

Tamién pasé por o fosal de Tabarca, trancau con clau y candau, pero que dende a suya puerta transmitiba arquitectura mediterrania blanca y polidas sensacions: soi fan y niquitoso con os fosals, y no m'importaría que os míos repuis rematasen en ixe, a verdat. Tamién m'acerqué a fer-me una foto con o faro de 1854, situau quasi en bell meyo, y miré os repuis d'as antigas explotacions agricolas, adedicadas más que más a os cactus, pos poco más se puede plantar en ixe penyasco, y an que me trobé con una serpient negra tizón de más d'un metro y que eslampó malas que pillé o móbil ta fer-le una foto. Mientras caminaba, os saltapericos blincaban, y por os rebordes d'a isla, veyeba bellas rocas y isoletas que fan o conchunto de l'archipielago, protechiu naturalment y con bella zoneta autorizada ta buciar.

Dimpués d'a gambada por a parti más natural, decidié d'aturar en o restaurant a'l canto d'o chicot puerto y d'almorzar un planto combinau. Yera dubdando porque me pensaba que chentar en a isoleta sería carizo, pero, sin estar barato, yera a pre decent y a calidat buena. Asinas que retenté, me descansé, chenté y, dimpués, m'enfilé ent'a segunda parti d'a cursa, a más urbana. Y ta entender iste lugar y toda a isla, cal entender a suya historia: con repuis romanos y mencions griegas y arabes, a isola estió ocupada por piratas berebiscos que enrestiban o Levante, dimpués albandonada y a la fin poblada en 1768 dica hue. En iste anyo, una antiga población chenovesa que habitaba a isla tunecina de Tabarka estió rescatada d'anyadas d'esclavitut en Túnez y Archel, en primeras levada ta Alicante, y a la fin ubicada en Nueva Tabarca u Tabarca, con avantallas fiscals y politicas, y una adaptación militar-urbanistica d'a isola. Con tot y con ixo, as malas condicions naturals d'a isla propicioron o suyo declive, dica a plegada d'o turismo mientras a segunda metat d'o sieglo XX. A diya de hue, l'orichen chenovés d'os pobladors encara se tasta en bells apellius, como Capriata u Russo, y pareix que tamién en bellas parolas d'o valenciano que se charra en a isoleta, encara que isto no lo he puesto confirmar, tot y que m'intresa muitismo.

Arrecorrié as suyas pocas carreras y callizos, dos u tres replacetas, as murallas, baluartes, baterías, puertas y demás construccions militars que de cabo quan mesmo farchaban Intramuros (Manila) en chicot, asinas como a ilesia y a resta d'os pocos edificios representativos, y que en conchunto dan ta buena cosa de fotos polidas y curiosas. Aturé en una clamor con unas espelungas que dicen "del Llop Marí", por a presencia de vetiellos marinos dica o 1938, quan cautivoron a zaguera parella. Bellas colletas d'amigos y familias yeran pasando o diya, l'orache yera perfecto y a isoleta no yera mica masificada, no como recordaba yo ixe diya caluriento de veranos de 2002, y patín patián facié tiempo dica que pillé o barco de tornada a las quatre.

Si antismás comentaba que Guardamar me fació burro falso seguntes as mías remeranzas y espectativas, Tabarca me fació asabelo de goyo ista segunda vegada que la he visitada, 18 anyadas dimpués. Naturaleza mediterrania, patrimonio urbanistico, feitos lingüisticos, historia, atras curiosidatz, buen orache, buen chentar, y mica masificación un diya d'avientos: ista visita lo tenió tot. Antimás, feba tiempo que no remeraba a sensación de l'airera chocando contra o rostro en pillar un barquichuelo, y ya pertocaba. Prou que Tabarca no yera un islot filipino, pero feba honra.

10.1.21

Enta Guardamar y Santa Pola: idilicas remeranzas d'infancia


Estando-me en Torrevieja, no podeba dixar pasar a ocasión de fer visita a Guardamar del Segura y Santa Pola, puestos an que pasé bells veranos en a mía infancia. Y ye que pai, mecanico de profesión, de cabo quan heba de treballar en istos puestos, y de veranos, cosa que no le feba guaire gracia porque prou que quereba estar-se con a suya familia. Asinas que le dició a la interpresa que aceptaba treballar bellas semanas veranencas en istos puestos si podeba trayer-se a la suya familia: a interpresa aceptó y bosó, antiparti d'o plus de treballo vacacional, l'aloix de totz. Ta Guardamar i veniemos d'os anyadas, mientras que ta Santa Pola, una. 

De Guardamar, tanto mai como yo alzamos recuerdos idilicos. Un repoliu parque granizo con esquirgüelos anque chugábanos con as palas -y mai no yera de chugar guaire con yo-, un paseyo maritimo con manters que vendeban trastes de luces, cheladerías y una pizzería que alavez m'encantaba, y an que un d'ixos anyos veyemos bell partiu d'o mundial de Corea y Chapón, y una placha chigant an que o nino chonflo que yera yo se capuzaba y zapotiaba. Chonflo, ya no'n soi, pero de repelent y niquitoso, encara en tiengo un rato. Recuerdo un hotelaz, que, tot y que no teneba que dos estrelas, yera o millor en o que yera estau en a mía vida dica alavez. En cheneral, pienso en o Guardamar d'ixos anyos y me vienen a o cuerpo momentos y sensacions idilicas. 

Arrivar ta Guardamar me feba muita ilusión, encara que teneba as mías dubdas de cómo me sentiría, como cada vegada que voi ta puestos d'infancia que disfrutaba con pai, un pai que dixó d'estar en iste mundo fa siet anyos. Me feba una mica de miedo, no lo voi a negar, pero a verdat ye que a mía ment y o mío cuerpo heban reaccionau bien en atras vegadas: quan estié en Tenerife, tamién puesto de veraneo familiar, dimpués de feneixiu pai, me trobé asabelo de bien remerando, pero tamién vivindo o present.

Pues bien, i plegué y ni me trobé bien ni me trobé mal: no me trobé. Sencillament, Guardamar yera cambiau, tant cambiau que pareixeba unatro puesto. D'una man, o lugar
chicot heba creixiu asabelo mientras 20 anyos; d'atra man, a memoria heba feito travesuras y picias, y de seguras que, ateclada con as sensacions idilicias, heba dibuxau escenarios masiau polius  que en reyalidat no heban existiu como tals. Reconoixié l'hotel an que nos auespedemos y os suyos arredols, y tamién ixa pizzería en o paseu maritimo, pero poco más. O parque Reina Sofía heba teniu remodelacions dende allora, a zaguera en 2008, y yera muito esferent, tot y que encara alzaba esquigüelos: o gran paseu an que mai y yo chugábanos con as palas yera agora achiquiu, muito achiquiu, y ixa esencia idilica s'heba perdiu.

Una mica desilusionau facié la d'aquell y arrecorrié o paseu maritimo, o nuevo parque Reina Sofía, o parque-selva de Alfonso XIII que atura as dunas que se yeran minchando o
lugar, o centro más comercial con o concello y una plaza nueva con estatuas chigants de palmeras, y tamién me pasé por o Castiello y o Museo Arqueolochico, ta mirar de trobar bella cosa más intresant, pero yeran trancaus. Puestos turisticos que nomás ubriban dentre semana con malos horarios! No teneba mica sentiu, pero facié la d'aquell. Anda que te anda, pero que no remataba de trobar ixa esencia idilica d'a mía infancia. Me pensaba chentar en a pizzería d'a infancia, pero yera tan desganau que chenté a la fin en atro puesto -agora m'arrepiento y puet-estar que i torné nomás ta chentar astí. Grité por telefono a mai ta decir-le que yera en Guardamar y se fació firme contenta, y tamién prencipió a remerar as mesmas cosas que yo: o parque, o paseu, l'hotel... Pero le dicié que millor se quedase con ixas memorias y prou, que agora tot pareixeba masiau cambiau. No yera mal, pero ya no yera o puesto idilico d'infancia.

Atro diya, marché ta Santa Pola. Si en Guardamar yéranos estaus dos -u talment tres- veranos, en Santa Pola nomás uno, y no alzábanos recuerdos tant polius como os de
Guardamar. Recuerdo que decíbamos que Santa Pola no teneba un parque tant maho, que yera masiau ixuta y desucada. Pero sincerament, pocos recuerdos más alzaba, asinas que a desilusión, si heba de dar-se, no sería tant grant como a de Guardamar. Alparqué l'auto cerca d'o puerto esportivo y me facié una gambada por astí, con un atrapaciau paseu maritimo, bells yates y os barcos ta marchar ta Tabarca -me lo pensé pero a la fin decidié marchar unatro diya-, y tamién con una airera freda y perent que no me permitió disfrutar guaire o puesto. O paseu maritimo, continando ent'o norte, arrivaba en bellas calas, y teneba un edificio residential relativament nuevo, feito en imitación d'os estilos arabes y con una replaceta interna, que yera asabelo de pincho. No lo recordaba, probablement porque ta quan yera nino encara no lo habrían feito. Por o centro d'a ciudat visité a plaza d'o concello, a fortaleza de 1558 -no m'alcordaba de ella, y antimás d'a curiosa estructura en sí, ista alza bell museu y instalacions publicas, pero todas ellas trancadas en dominche, encara que turisticas-, o mercau d'abastos, o Parque El Palmeral con o suyo chacimiento romano, y os callizos d'o centro, con botiguetas y más animadetz. Fueras d'o parque El Palmeral, no recordaba istas cosas de Santa Pola, cosetas que le dan un punto.

Chenté por o centro y, con toda a tardi por debant y poco a fer, enfilé ent'o sur, ent'a Platja del Tamarit. Aquí o lugar cambiaba de raso: casas unifamiliars en primera línea de placha y bloques residencials enta l'interior, sin paseu maritimo como tal, y sin botiguetas ni quasi restaurants. Un puesto muito más tranquilo y ixuto, u ixauto, seguntes as opinions. Diría que fue por astí an que pasemos ixas semanetas veranencas en Santa Pola, pero a mía memoria no me da ta confirmar-lo. A la fin d'a placha prencipiaba un recorriu natural dentre a propia placha y as salinas de Santa Pola, y que pasaba tamién por bells antigos fortetz republicanos feitos mientras a guerra civil. Una curseta intresant, sin dubda. Y dimpués de fer-la, contento encara que una mica fredo por ixa airera fastiosa que'n feba, torné ta l'auto y con as zagueras
rayadas de sol, visité l'antiga Torre de Escaletes u de Pep, y dentro d'as salinas, a Torre del Tamarit, en un pueyo, as dos feitas mientras o sieglo XVI ta esfender a redolada d'enrestidas africanas. Con o lusco pretando, facié una chicota gambada por as salinas, y veyé flamencos d'alas rosas, repolius -me trobé con un d'ells muerto, y cal decir que no ye a primera au d'istas caracteristicas que me trobo muerta en os salinars d'a redolada, pos ya me pasó en Torrevieja. Atro diya de tardis-nueitz, tamién visité o faro de Santa Pola y os suyos arredols con a mía amiga Eva, en una curseta natural pincha que tien esfensas antiaerias republicanas. Y t'o esdevenidero me dixo a isoleta de Tabarca.

As visitas ta Guardamar y Santa Pola estioron menos especials d'o que me pensaba. Guardamar yera un paradís d'infancia d'o que alzaba recuerdos idilicos, pero en arrivar-ie me fació burro falso. O puesto no yera mal, pero no yera o que teneba en as mías memorias: d'una man, heba cambiau; d'unatra man, a mía ment m'heba feito una mala pasada dibuixando escenarios masiau polius, como qui tiene una cita Tinder con una mesacha que s'ha meso totz os filtros posibles en as suyas fotos. De Santa Pola, no'n teneba tantos recuerdos, y no yeran tant positivos. Y me trobé más cosetas intresants: edificios historicos que no remeraba, cursetas naturals y más vida; pero tampoco no yera un puesto idilico en sí. Tornar t'istos puestos dimpués de quasi 20 anyos estió especial, pero no pas tanto como me pensaba. 

27.12.20

Enta Torrevieja: prou de tranquilidat

O mes en Conil pasó, y va y a zaguera semana astí me trancan Andalucía quasi de raso por o covid. A verdat, no m'aganaba guaire de quedar-me-ie unatro mes, y con istas novedatz encara menos. Ya veyeba Conil y arredols una mica hautetz, y as chents d'a provincia de Cádiz no me rematoron de convencer: no tenié malas experiencias, pero ixa fama de chalanguers que carrian por toda Espanya no la mereixen. Asinas que ixos zaguers diyas, preté a mirar-me puestos con buen orache, pocas restriccions, cosas a fer y buens pres de loguero, y a ecuación me dio Torrevieja.

Torrevieja me pareixeba o lugar de lolos y guiris con poco suco y masiau cemento que cosa tien a veyer con a mía traza d'estar. Poco m'aganaba, pero o millor resultau d'a ecuación antis comentada salió iste. Asinas que o viernes 13 de noviembre, pillé l'auto y aquí que me planté. Y de bote y voleyo, me trobé con un puesto más diverso, ubierto y choven que no lo que me prexinaba. A diversidat no nomás veniba d'os guiris de toda Europa, sino tamién de comunidatz migrants, más que más latinos, rumanos, magrebís, europeus de l'este y chinencos, con as suyas tipicas botiguetas y estilos. Quasi se diría que bi ha dos Torreviejas: a d'os guiris y lolos, más ent'a placha, y unatra más parellana a las Delicias de Zaragoza, una miqueta más enta l'interior. O tracto más personal, carinyoso y sincero se notaba malas que febas una gambada u dentrabas en bell bar a fer-te un café u desayunar-te. Tamién a presencia contina de policía, guardia civil, bella detención y cierta precariedat. 

Ista diversidat daba escenas curiosas en os colechios y institutos, an que ninos d'as dos menas de migrants estudiaban chuntos y conviviban, ascuitando un repoliu crisol de luengas. D'atra man, Torrevieja no tiene que un centro cultural, o Virgen del Carmen, pero bien apachau y con fainas, conciertos, charradas y cosetas intresants quasi totz os diyas, cosa que no trobé en Conil nian en os suyos arredols. Y si Conil teneba repolidas gambadas por as dunas y plachas naturals kilometricas dica plegar ta Cabo Roche u t'o Palmar de Vejer, Torrevieja d'ixo no'n teneba a man, pero a gambada dica o faro d'o puerto, encara que mica natural, tampoco no desmereixeba. En o propio puerto se feban buenas borinetas discotequeras estilosas, trancando a las doce por as circunstancias, pero fendo millor ambient que no lo qu'he trobau en Manila, Zaragoza y Conil mientras istas estachas confinadas.

Tamién tien un centro comercial apanyadet dito Habaneras, y encara que yo no soi d'ixe modelo d'ocio, un diya m'i pasé a mercar-me bell par de pantalons vaquers, porque -por fin!- soi adelganzando y metendo-me en forma, y os viellos ya no me quedan guaire bien. Dito siga de paso, iste par de pantalons me fan muito buen culo :-) Y tot isto viene porque ixa tardi que pasé mirando-me os pantalons, metioron as luces de Nadal en o mall y mesmo chitoron bells fuegos artificials. Os lugarencos pretoron a fer-se fotos y o ninos a corretiar, mesmo bellas dependientas salioron con rostros iluminaus a veyer un ambient más propio de Manila que no de Zaragoza. Ixos segundos quasi me transportoron ta Manila... Bueno no, tampoco no m'he de pasar. Pero molaba. 

Y si charramos de naturaleza, a'l canto de Torrevieja trobé o Parque Natural d'as lagunas d'a Mata y Torrevieja, un par de lagunas saladas que ufren recorrius naturals muito intresants, y fotos encara millors. Arrecorrié a laguna más grant, a de Torrevieja, por un caminet feito en metat d'a mesma, mientras veyeba as auguas rosas por a suya composición quimica, as plachas blancas por a sal, bellas aus y planos crencillaus an que as pocas matulleras feba siluetas blancas cristalizadas por a sal que decantaba en evaporar-se l'augua. Curta me se fa ista dentrada ta meter todas as fotos repolidas y intresants que facié, y luenga me se fació una gambada de más de 15 kilometros, tot y que facié bell descanso y aproveité ta charrar por telefono con mai y con Enrique.

O caso ye que andín andán, me colé sin querer en a industria salinera de Torrevieja, que en estar dominche, yera sin actividat y que as suyas maquinas en ixe entorno ufriban fotos tremendas. Que conste que no bi heba garra cleta ni sinyal que adverti-se, pero a la fin, quan querié salir ta rematar a ruta circlar, me trobé con una cleta que prou que iba a blincar, pos no iba a tornar-ne. Pero en istas que apareixe una mullereta una mica vielleta, a onica persona que yera cusirando todas as instalacions ixe dominche. I salió d'a suya garita con animos de carranyar-me, pero en veyer-me tant espiguardau, estió muito comprensiva. Y quan m'ascuitó charrar, resulta que encara más: a muller me prenió o mío acento zaragozano, y cata que ella yera de Delicias! Y ye curioso, porque por un regular a chent no me prene acento zaragozano quan voi por Espanya, pero aquí en a provincia d'Alicante ya m'ha pasau varias vegadas. Me quede un rato charrando con l'amable muller, me ubrió a cleta y rematé a mía cursa, baldau pero contento. Torrevieja tamién tiene recorrius naturals repolius!

Y ya como guinda, no tardé ni tres diyas en apuntar-me a bailar salsa y bachata en Alicante, en una d'as millors academias que bi ha en Espanya. Iste estió un hobbie que prencipié en 2016 antis de marchar ta Manila, pero que no podié continar por Filipinas en no haber tradición -y o poco que bi'n heba, yera masiau elitista y no me trobaba comodo en ixos ambients. En una semana me trobé bien a gusto con ista historieta, y ixe mesmo cabo de semana marché t'un evento especial, an que dimpués de quatre anyos sin bailar, lo facié muito mal, tot cal decir-lo, pero me lo pasé muito bien. Agora levo dos semanas, y mesmo m'han proposau de participar en bell campionato local!

Contento soi con istas dos semanas por Torrevieja y Alicante provincia: he teniu más movimiento que dende que prencipió toda ista historieta d'a pasa allá por febrero, y sin animo de fer ista dentrada más luenga, tamién he teniu buenas noticias en o laboral y en o profesional! Qui me iba a decir a yo que me trobaría tant a gusto en un puesto que me pensaba que sería de lolos, guiris y cemento! 

19.12.20

Enta Tarifa: poliu puesto... en puenda baixa


Soi un amant d'os mapas, dende chicot m'he fotiu horas y horas mirando-me-los, mirando-me as mugas raras y curiosas, os enclaves y exclaves, y os puestos que, por un u atro motivo, tienen cierta singularidat. De feito, agora mesmo treballo más que más con mapas en a mía segunda tesi doctoral. Y si uno ama os mapas y ye a man de Tarifa, ye imposible de no visitar o puesto más meridional d'Europa, o más cercano a Africa. Asinas que a Tarifa le reservé un dominche, prou que sí.

Me desayuné en Conil, pillé l'auto y astí me planté, en menos d'una horeta por carreteras de curiosos ecosistemas surencos, que pareixeban un mezclallo dentre a estepa d'a val de l'Ebro y os bobarals d'Extremadura, tot a rebutir de aerocheneradors. Desactivé o roaming, pos no quereba malas sorpresas en a factura telefonica con as antenas marroquís, y plegué en Tarifa, an que me trobé una localidat una mica más grant que no m'entrefilaba, y que transmitiba buen ambient y rollet. Malas alparcar l'auto, marché t'a famosa Isla de las Palomas, agora conectada con tierra firme y que ye o extremo sur de Tarifa, y por ende, o puesto más cercano a Africa de toda Europa. Por desgracia, a isoleta, an que bi heba bella fortificación antiga y un faro, yera trancada, pos perteneix a las fueras de seguridat. Puesto tan curioso y tan pincho, y que no siga ubierto a o turismo! Ya ye a segunda vegada que me pasa por ista provincia, pos o castiello de San Sebastián en Cádiz, fendo mesmas farchas, también yera zarrau.

Facié la d'aquell, y tornado por a carrera Segismundo Moret, que a la suya cucha tien o  Mediterráneo y a la suya dreita l'ocián Atlantico, enfilé ent'o centro d'a ciudat. Tarifa teneba un toque, pos bi heba ambientet, con surfistas, kitesurfistas y buciadors, terracetas costeras y planchas pinchetas, pero sin pasar-se de chent. Lo menos quan la visité, o segundo cabo de semana de noviembres, porque de seguras que de veranos ixo sería un infierno de chents y chents a boticiegas.

Y ya en o centro, quasi sin buscar-lo, marché t'o castiello de Guzmán el Bueno, probablement o monumento historico más important d'a localidat. Posau en un lumo estratechico d'a ciudat, sobre antigas runias romanas, se'n puya iste castiello, feito por os musulmans mientras o sieglo X, y dimpués conqueriu y remodelau por os cristianos, que mesmo fació vez de palacet, y que agora tamién auespeda una biblioteca y fainas culturals. Tarifa estió reconquerida por os cristianos castellanos en 1292 -con aduya de tropas aragonesas, chenovesas y granadinas- y Alfonso Pérez de Guzmán estió encargau d'a suya esfensa. En 1294 estió asitiada por merinís y nazarís d'o norte d'Africa, que engalzoron o suyo fillo y menazoron con matar-lo si os cristianos no se rendiban. Guzmán, dende a muralla d'iste castiello, les lanzó una daga a os atacants ta que con ixa mesma arma matasen a o suyo fillo. Tarifa resistió, y dende alavez Guzmán se ganó a embotada "el Bueno", pero no sé si o suyo fillo, a qui a la fin matoron, pensaría o mesmo. Dende ixa mesma muralla, hue se tienen repolidas vistas de Tarifa y d'Africa, mesmo alufrando-se Ceuta y Tanger, con os suyos tellaus.

Visto o castiello, visita que me levó más tiempo que no lo que me pensaba pero que ye muito recomendable, facié gambadas por o centro historico y neuralchico de Tarifa pasando por bellas fitas: troces d'a muralla medieval, o forau d'a Puerta del Retiro -esboldregada mientras a enrestida francesa-, a polida Puerta de Jerez, os repuis d'a torre d'o Corchuelo y o Boquete de Cilla, a ilesia de San Mateu Apostol, y bella estatua que informa d'os herois y d'as fitas historicas d'o puesto. Istos monumentos le daban un punto a Tarifa, pero por alto d'istos, lo que destacaba yera o suyo rete de cantons y biscalamos, chingarriaus por tipicas lunas andaluzas -privadas, pero por un regular ubiertas- y replacetas, con puestetz pinchos de tapas u botiguetas pseudohippies que le daban buen ambient, gracias a que no bi heba guaire chent y a o buen orache que feba. Chenté en o puerto de pescataires a millor tuna roya que mai he tastau en a mía vida y rematé a gambada por o paseu maritimo, an que s'alufraba a repolida placha presidida por a Isla de las Palomas, poblada por bells surfistas, kitesurfistas, banyistas y buceadors, y adornada con bells grafitis d'estilo en os murs. Tot en un sano ambient familiar.

Vista Tarifa, pillé l'auto y pasando dentre pueyos y vacumen retinto, con aerocheneradors en l'horizont, plegué en tasament 20 minutos ta l'observatorio de l'estreito, puesto dende an que se controla as migracions d'aus. Buen puesto ta fotiar-se con Africa de fundo y que tamién ufre bella ruteta a piet intresant. Encara quité fuerzas ta baixar a ran de costa, do bellas formacions cheolochicas muito parellanas a las que se troban en a famosa ruta costera de Zumaia -de feito, tamién son Flysch- le dan unatro toque poliu a la redolada. O flysch de Tarifa no lo conoixeba, y tot y que nomás l'arrecorrié bells metros, a cursa entera feba buenas farchas, y sin dubda no me la perdería si vivise astí.

D'astí, con o lusco acercando-se, pillé l'auto y tornando china-chana por a carretera costera, ascuitando a buena mosica que pinchaban en as radios marroquís, facié paradetas en Bolonia y Zahara de los Atunes. O primer más chicot que no o segundo, que tampoco no yera guaire grant, y totz os dos con kilometricas plachas que feban repolius colors mientras o lusco, como toda a costa gaditana. Igual que como pasaba en Conil, ixos puestos pareixeban muertos y de vegada feban farchas de recobrar toda a suya vida mientras o verano. Bolonia destaca en o mapa por o chacimiento romano de Baelo Claudia, antiga localidat naixida d'o sieglo II aC que destacó en tot l'imperio en estar un centro de producción de productos d'a mar, y dentre ells, a famosa salsa romana dita garum. O chacimiento yera muito más grant que no lo que m'entrefilaba, pero no podié que veyer-lo dende difueras, pos yera tracau, ta duelo d'un amant d'os chacimientos clasicos. Antiparti d'as runias romanas, a chigant placha y bell guariche animadet, Bolonia no pareixeba ufrir guaire más, mientras que Zahara de los Atunes, una mica más grant, pareixeba estar o millor puesto gastronomico de toda a redolada, con bell restaurant de buenas farchas calidat-pre dentre carreras d'arena en a parti más viella y costera, y que feba cierta alcordanza a puestos turisticos de Filipinas. Encara estié por repetir tuna en un d'os pocos guariches que yera ubierto, pero m'aganaba más de plegar en Conil luego, con cansera en o cuerpo dimpués d'un diya productivo.

Tarifa en puenda baixa ye un puesto recomendable, animadico y con o suyo suco, y que en forma de vida tien un toque parellano a Conil, u mesmo millor: si dimpués de Tosantos Conil ye muerto y mesmo aburriu, Tarifa diría que alza vida toda l'anyada. Pero m'ixulufro que de veranos a cosa ye tot a'l vies: Tarifa be d'estar un puesto masificau por mars y ocians de chents, muitos d'ells guayons fastiosos, mientras que Conil be d'estar más equilibrau.


11.12.20

Ent'os arredols de Conil: Barbate, Palmar de Vejer, Caños de Meca, Zahora, Chiclana, Sancti Petri y Puerto de Santa María


Ya sabetz que yo goso de treballar de maitins, estirazando o maitín dica as tres, bellas vegadas más, bellas vegadas menos. Y dimpués, me descanso mientras a tardi. Aquí en Conil, he aproveitau istas tardi ta fer-me gambadas costeras por os dos itinerarios qu'ufre a localidat, ent'o norte por clamors dica arrivar en Roche, dica o sur por placha plana dica arrivar en o Palmar de Vejer. Tamién, bellas tardis soi pillando l'auto y rechirando en os lugars d'arredol, una mica luent ya ta marchar a piet. Y qué menos que adedicar-les un post ta comentar un poquet o que he visto en ells.

Prencipiaré por o puesto más surenyo, Barbate, que en primeras me sonaba por a tuna. I marché una tardi y malas dixar l'auto, bella cosa m'ixulufraba rara en ixe lugar. Carreras de casas viellas, de murs escorchaus y enrobinaus, tendedors de ropa en qualsiquier puesto y rellas en os pisos baixos. Clarament casas de clase baixa, que no pareixeban guaire bien apanyadas. Malas baixar-me-ne y fer una gambada por o centro d'o lugar y parti d'a costa, tot o mundo me se miraba fito-fito, y teneba una sensación prou extranya y mica agradable. Muitas collas de chovenastros en replacetas, parkings y carreras, arredol d'autos viellos a los que les heban ficau os millors equipes de mosica, siempre mirando-se-me sospeitosos, y tallers d'autos, con chovenotz que no pareixeban haber estudiau guaire, como interpresa estrela d'a localidat. Mal uloraba, a verdat, y fueras d'una zoneta centrica con una carrera dita Calle Particular, y d'a primera linia de placha, toda a resta d'o lugar yera parellana. Aquello no yera Marbella, prou que no. Y se feba muito esferent a o hippie-guayonismo de Trafalgar, Zahora y Caños de Meca, a tamás que yera prou cerca. No tenié garra problema, tot cal decir-lo. Ixa mesma nueit, charrando con o mío buen amigo Miguel, me deciba: Alcaso no conoixes o dito "Barbate, atún y chocolate"?. Vale, tot cuadraba.

Ixe mesmo diya, en tornar pero encara con prou sol, m'acerqué unatra vegada a Caños de Meca y Zahora, que heba alparciau una miqueta quan marché t'o faro y cabo de Trafalgar. Ya me dioron a sensación d'estar puestos hippie-guays, que poco ufren dillá de plachas y dunas repolidas, con surfers, windsurfers, kitesurfers y quads, y botigas hippies, mercaus alternativos, restaurants veganos y globals, d'ixos superguays que dimpués t'esculan por qualsiquier mierdeta -pero yes salvando o mundo porque son eco! Les die una segunda oportunidat a istos puestos, y me confirmó a mía ideya inicial. Y como ya he dito, muito d'ixe hippie-guayonismo he visto ya en os puestos turisticos de Filipinas, de vegada que he visto como ixa mesma chent esclavizaba a ninos filipinos, como ta estomacar-los... Au! Ixo sí, o contraste con Barbate yera bestial. Tant cerca, y l'onico que pareixeban tener en común istos lugars son arenals kilometricos y paradisiacos, que por cierto, aquí encara yeran esboldregaus por a zaguera torrumbesca.

Atro diya, marché ent'o norte de Conil, pasando por o faro de Roche, con polidas calas y clamors que ya heba visitau a piet, y plegando en Sancti Petri como primera paradeta. Visité a Torre del Puerco, antiga fortificación que teneba a doble función d'alufrar posibles enrestidas enemigas y guidar almadrabas de tuna. En o principio d'o lugar, an que se posa iste monumento, bi heba muitas urbanizacions residencials nuevas, y en as pocas terrazas ubiertas, l'alemán y l'anglés predominaban como luengas. Ya en o centro historico de Sancti Petri, me trobé un lugar sin guaires atractivos, dillá de plachas repolidas con miradors bien pinchos ta fer fotos en o lusco y l'amaneixer, tot presidiu por a isola de Farallón, an que se troba o castiello de Sancti Petri, fuerte feito dentre o sieglo XIII y o XVIII, sobre un antigo templo fenicio adedicau a o dios Melqart, dimpués reconvertiu por os romanos en templo a Hercules, y que se puet decir que feba a muga sur de Cádiz capital antismás.

Y d'astí, marché ta Chiclana, una sorpreseta polida en istos itinerarios de bellas horetas. Y ye que me trobé una ciudat chicota pero con un ambient más cosmopolita, con carreras piatonalizadas y replacetas en o suyo centro, puestos de tapeu y cubateu, bella botigueta d'estilo y tamién bell cartel que anunciaba más actividatz cultural que no en a tranquila costa de La Janda. Ixe cabo semana bi iba a periodista Pepa Bueno, a fer un debat-charrada sobre as consequencias socials d'a pandemia d'o coronavirus. Tamién me trobé bell monumento y bella estatua que daba un puntet extra a iste puesto, más movidet que no pas os atros. Y ye que Chiclana, con más de 83.000 habitants, ye una continación urbana de Cádiz, y se nota.

Atra tardi tamién visité o Puerto de Santa María, no tanto porque estase en os míos plans, sino porque teneba a gasolinera más barata d'a provincia, y dimpués de plenar o deposito, pos no me costaba mica de fer-me una gambadeta de bell par d'horas astí. Puerto de Santa María teneba o mesmo esprito de continación urbana de Chiclana, encara que no lo veyé tan atrayent. Con tot y con ixo, el Castillo de San Marcos sobresaliba como repolida construcción medieval, y no descarto ir-ie de propio bell diya ta visitar-lo. A frontera arabesca d'o mercau d'abastos tamién destacaba, y tamién me chocó una estatua en homenache a Piotr Potiomkin, que resulta estió o primer embachador ruso en Castilla, allá por 1667. Y ye que ista localidat auespedó a primera embachada rusa en España.

Y ta rematar, charraré de El Palmar de Vejer, do marché a piet dende o propio Conil o viernes d'o puent de Tosantos, y enlucerné. A suya kilometrica y repolida placha me recibió con milentas de personas, muitas fendo surf, y atras en primera linia de placha fendo-se bell cubata, biera u socalce, en guariches hippie-guayons de placha, muito parellanos a os que se troban en as partes turisticas de Filipinas. De feito, mientras bell inte me pareixeba estar en Siargao, Bantayán u Siquijor! Nomás que aquí bi heba muitas furgonetas, y prou que sí, masiau guayón. Ah, y as clases particlars de surf costaban 25€. O puesto transmitiba muita buena honda, y sincerament, tamién me fació duelo de no tener astí a belún d'os míos millors amigos ta fer bella biera, ascuitando bell cuarteto hippicet y disfrutando aforro de l'ambient mientras o lusco. Mai no m'hese preixinau ixo, a man de Conil, y menos en tiempos de pasa. A las diez heban de trancar tot por o estau d'emerchencia, pero no sé si lo ferían, honestament. Soi seguro de que bella borineta aprestarían dentre furgonetas. Pasar o lumet de dentrada a El Palmar y veyer tot ixe ambient, que quasi pareixeba bella borina gorda mena Pilars u Fallas, pareixe irreyal en istos tiempos, y tamién irresponsable en bells casos. Pero aganar, aganaba.

Y dica aquí o comentario de bells puestos d'arredol de Conil, encara que en feré más, porque bi'n ha más. A diversidat dentre os puestos, y más que más dentre un Barbate con farchas marroneras y El Palmar de Vejer con estilo hippie-surfero-guayón, pasando por a urbanita Chiclana, ye contra menos curiosa. Puestos social y economicament prou esferents, pero que comparten una mesma naturaleza de plachas kilometricas y dunas de colors repolidas seguntes siga o sol.